Αξιολογήσεις-εξπρές και απορρίψεις γραμμένες από τεχνητή νοημοσύνη σε προτάσεις που αφορούσαν ευρωπαϊκούς πόρους για την καινοτομία. Αυτή είναι η εικόνα που περιγράφει το ρεπορτάζ του «Το Βήμα», αποκαλύπτοντας πώς 300 εκατομμύρια ευρώ, που προορίζονταν για την ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων ενόψει και της λειτουργίας μη κρατικών, κατέληξαν σε μια αμφιλεγόμενη και αμφισβητούμενη διαδικασία κατανομής. Τα τρία έργα και το αποτέλεσμα Πανεπιστήμια Αριστείας – Αντί για εστιασμένα ισχυρά εργαστήρια αιχμής, μοιράστηκαν μικροποσά (30–40 χιλ. €) σε πολλά μικρά πρότζεκτ, συχνά χωρίς τεχνική υποστήριξη, με κίνδυνο ο εξοπλισμός να καταλήξει ανενεργός σε αποθήκες. Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας – Το χρονοδιάγραμμα συμπιέστηκε από δύο χρόνια σε δέκα μήνες, οδηγώντας σε πρακτική ακύρωση των στόχων. Οι αξιολογήσεις έγιναν από έναν μόνο Έλληνα κριτή, με «πανομοιότυπες» εκθέσεις και ασάφεια κριτηρίων. Trust Your Stars («Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας») – Με καθυστερήσεις και περίεργη αξιολόγηση, χάθηκε η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παρά τις υποσχέσεις για ένταξη στο ΕΣΠΑ, το πρόγραμμα δεν ταιριάζει στη φύση τέτοιων επενδύσεων. Η φωνή από την Πάτρα Ανάμεσα στους 50 καθηγητές που δηλώνουν αποφασισμένοι να κινηθούν νομικά κατά της διαδικασίας, ξεχωρίζουν δύο πανεπιστημιακοί του Πανεπιστημίου Πατρών.Ο Σταύρος Ταραβήρας, καθηγητής Φυσιολογίας στην Ιατρική Σχολή, επισημαίνει την έλλειψη ειδικευμένων αξιολογητών και την κακή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης: «Στο εξωτερικό η ΤΝ χρησιμοποιείται με διαφανείς διαδικασίες και προκαθορισμένα κριτήρια. Εδώ, οι απαντήσεις ήταν πανομοιότυπες, με λανθασμένες μεταφράσεις και σχόλια που δεν ανταποκρίνονταν στο αντικείμενο». Ο Αναστάσης Περράκης, ERA-chair στο ίδιο πανεπιστήμιο και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, χαρακτηρίζει το πρόβλημα «δομικό, σχεδιαστικό και πολιτικό». Σημειώνει ότι η έλλειψη στρατηγικής και η απροθυμία σοβαρών ερευνητών να αναλάβουν ρόλο κριτή —αφού οι ίδιοι ήταν υποψήφιοι— υπονόμευσαν εξαρχής την αξιολόγηση. Επίσημες αντιδράσεις Η υπόθεση έχει ήδη φτάσει στη Βουλή: Στις 11 Αυγούστου 2025, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής κατέθεσε ερώτηση προς τον Υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και την Υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, ζητώντας εξηγήσεις για την αδιαφάνεια και τις πελατειακές λογικές. Οι βουλευτές θέτουν ερωτήματα για: Την μη αξιοποίηση του ΕΛΙΔΕΚ, που διαθέτει διεθνή εμπειρία αξιολογήσεων. Τις καταγγελίες για «καρμπόν» αξιολογήσεις χωρίς τεκμηρίωση. Τον αιφνιδιαστικό τερματισμό του προγράμματος «Αρχιμήδης». Παράλληλα, οκτώ πανεπιστημιακοί με δημόσια επιστολή καταγγέλλουν ότι, χωρίς αλλαγή νοοτροπίας απέναντι στην επιστήμη, η χώρα θα συνεχίσει να υπονομεύει την ίδια της την έρευνα. Από την πρόθεση στην αποτυχία Η πρόθεση ήταν να ενισχυθεί η έρευνα και οι νέοι επιστήμονες. Όμως η υλοποίηση ανέδειξε: Διασπορά πόρων χωρίς στρατηγική στόχευση. Αδιαφανείς διαδικασίες και αξιολογήσεις-εξπρές. Αποτυχία αξιοποίησης θεσμών όπως το ΕΛΙΔΕΚ. Για τη Δυτική Ελλάδα, όπου το Πανεπιστήμιο Πατρών αποτελεί πυλώνα γνώσης και ανάπτυξης, το ζήτημα δεν είναι μόνο ακαδημαϊκό — είναι βαθιά οικονομικό και κοινωνικό. Συμπερασματικά να πούμε ότι η υπόθεση των 300 εκατομμυρίων δεν είναι απλώς μια ιστορία κακοδιαχείρισης. Είναι καθρέφτης ενός συστήματος που βολεύεται με την αδράνεια, μοιράζει ευκαιρίες με κομματικά κριτήρια και αντιμετωπίζει την έρευνα σαν επικοινωνιακό εργαλείο, όχι ως μοχλό ανάπτυξης. Σε μια εποχή διεθνών τεχνολογικών ανατροπών, η Ελλάδα δεν μπορεί να χάνει τέτοιες ευκαιρίες. Η επένδυση στη γνώση δεν είναι πολυτέλεια· είναι στρατηγική επιβίωσης. Αν δεν το καταλάβουμε τώρα, οι επόμενες γενιές θα πληρώσουν το τίμημα.
