Η ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών για το 2025 αποτυπώνει με σαφήνεια ότι η οικονομική στενότητα παγιώνεται ως βασικό χαρακτηριστικό της καθημερινότητας για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών. Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν πως οι πληθωριστικές πιέσεις λειτουργούν σωρευτικά, διαβρώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζοντας τις αντοχές ακόμη και των μεσαίων στρωμάτων. Αρνητικό ρεκόρ στην επάρκεια εισοδήματος Σύμφωνα με την έρευνα, έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους δεν επαρκεί έως το τέλος του μήνα, καταγράφοντας το δυσμενέστερο ποσοστό της τελευταίας δεκαετίας. Για όσους αδυνατούν να «βγάλουν» τον μήνα, το εισόδημα επαρκεί κατά μέσο όρο μόλις για 18 ημέρες, γεγονός που καταδεικνύει τη σταδιακή απομείωση της οικονομικής ανθεκτικότητας. Παράλληλα, η αδυναμία αποταμίευσης αποκτά σχεδόν καθολικό χαρακτήρα, καθώς το 83,5% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει, περιορίζοντας περαιτέρω τις δυνατότητες αντιμετώπισης μελλοντικών κρίσεων. Περικοπές και στερήσεις στην καθημερινότητα Η ακρίβεια σε τρόφιμα, ενέργεια και βασικές υπηρεσίες αναγκάζει πάνω από το 54% των νοικοκυριών να προχωρά σε περικοπές ακόμη και για βασικές ανάγκες. Επιπλέον, το 12,1% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν ούτε για τα απολύτως αναγκαία, στοιχείο που αναδεικνύει τη διεύρυνση της ακραίας φτώχειας. Την ίδια στιγμή, σημαντικό ποσοστό πολιτών καθυστερεί ή αδυνατεί να καλύψει δαπάνες υγείας, θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ περιορίζονται αισθητά οι δαπάνες για ψυχαγωγία και ένδυση, επιβεβαιώνοντας τη συρρίκνωση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Διεύρυνση ανισοτήτων και πίεση στα μεσαία στρώματα Η έρευνα καταδεικνύει ότι οι δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα. Τα μεσαία στρώματα, με οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ, εμφανίζουν αυξανόμενα ποσοστά οικονομικής ασφυξίας, γεγονός που εντείνει τις κοινωνικές ανισότητες. Ιδιαίτερα ευάλωτη εμφανίζεται η κατηγορία των μονοπρόσωπων νοικοκυριών και των συνταξιούχων, όπου καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης. Το φαινόμενο αυτό υποδηλώνει ότι η ανάκαμψη παραμένει άνιση και αφορά κυρίως τα ανώτερα εισοδηματικά στρώματα. Υψηλή οικονομική ανασφάλεια και απαισιοδοξία Περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά δηλώνουν ότι δεν μπορούν ή δυσκολεύονται σημαντικά να αντιμετωπίσουν ένα έκτακτο έξοδο ύψους 500 ευρώ, ενώ σχεδόν ένας στους δύο εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα επιδεινωθεί το επόμενο έτος. Η εντεινόμενη αυτή απαισιοδοξία επηρεάζει το συνολικό οικονομικό κλίμα, περιορίζοντας την κατανάλωση, την επενδυτική διάθεση και την εμπιστοσύνη στην προοπτική σταθερής ανάπτυξης. Ανεπαρκή τα μέτρα για την ακρίβεια Η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων αξιολογεί τα υφιστάμενα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας ως ανεπαρκή. Οι πολίτες προκρίνουν λύσεις δομικού χαρακτήρα, με έμφαση στην αύξηση μισθών και συντάξεων, τη μείωση φόρων και τελών και τον αποτελεσματικό έλεγχο των τιμών, αντί αποσπασματικών παρεμβάσεων. Η τάση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο οικονομικής πολιτικής που θα στοχεύει στη μόνιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και όχι στη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση. Συμπεράσματα και προκλήσεις για την περιφέρεια Τα στοιχεία της έρευνας αποτυπώνουν μια παρατεταμένη περίοδο οικονομικής πίεσης, με το εισόδημα να εξανεμίζεται όλο και ταχύτερα και τη μεσαία τάξη να συρρικνώνεται. Για περιοχές όπως η Δυτική Ελλάδα, όπου το διαθέσιμο εισόδημα είναι παραδοσιακά χαμηλότερο και η επιχειρηματική δραστηριότητα στηρίζεται κυρίως σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι επιπτώσεις είναι εντονότερες. Σε αυτό το περιβάλλον, η ενίσχυση της απασχόλησης, η στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και η βελτίωση των εισοδημάτων αναδεικνύονται σε κρίσιμες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της αναπτυξιακής δυναμικής. ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ.
