Με την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου και με κεντρικό προσανατολισμό τη δημιουργία Μουσείου Πόλης για την Πάτρα ολοκληρώθηκε η εκλογοαπολογιστική Γενική Συνέλευση της Εταιρείας Αχαϊκών Σπουδών, η οποία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 14 Ιουνίου 2026. Τα μέλη που εξελέγησαν συνήλθαν την επομένη, Δευτέρα 15 Ιουνίου, και συγκρότησαν ομόφωνα σε σώμα το νέο Διοικητικό Συμβούλιο. Πρόεδρος επανεξελέγη ο Βαγγέλης Πολίτης-Στεργίου, αντιπρόεδρος ο Γεώργιος Σπηλιωτόπουλος, γενικός γραμματέας ο Ξενοφών Παπαευθυμίου και ταμίας ο Μάριος Πραπόπουλος. Μέλη του Συμβουλίου είναι οι Θανάσης Κούστας, Νίκη Πετσάλη-Παπανδρέου και Νικόλαος Σαραφόπουλος. Κατά τη συνέλευση παρουσιάστηκε ο απολογισμός της περιόδου 2023-2026, στη διάρκεια της οποίας η Εταιρεία ανέπτυξε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα πολιτιστικών, επιστημονικών και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών. Όπως επισήμανε ο πρόεδρος, Βαγγέλης Πολίτης-Στεργίου, βασικός άξονας της διοίκησης υπήρξε η ανάδειξη της ιστορικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας της Πάτρας, μέσα από τη συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα, επιστημονικούς φορείς, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και οργανώσεις πολιτισμού. Ιδιαίτερη θέση στον απολογισμό κατέλαβε ο κύκλος εκδηλώσεων για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Ερνέστου Τσίλλερ. Το πρόγραμμα, που υλοποιήθηκε με την αιγίδα και την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, περιλάμβανε επιστημονική ημερίδα για τον ελληνικό νεοκλασικισμό και την επίδραση του Τσίλλερ στην Πάτρα, αρχιτεκτονικό περίπατο στο ιστορικό κέντρο, εργαστήριο σύγχρονης τέχνης και ειδική συλλεκτική έκδοση. Στις δράσεις συμμετείχαν διακεκριμένοι αρχιτέκτονες, ιστορικοί τέχνης και μελετητές, ενώ αναπτύχθηκαν συνεργασίες με το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Νομού Αχαΐας και την Κοινο_Τοπία. Εξίσου σημαντικό ήταν το αφιέρωμα στον Σταμάτη Βούλγαρη, τον πρώτο πολεοδόμο του ελληνικού κράτους, ο οποίος σχεδίασε το 1829 το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της σύγχρονης Πάτρας. Οι εκδηλώσεις ανέδειξαν τόσο την ιστορική αξία του έργου του όσο και τα σύγχρονα ζητήματα πολεοδομίας, ανάπτυξης και προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν εκπρόσωποι του Δήμου Πατρέων, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Τεχνικού Επιμελητηρίου και της πανεπιστημιακής κοινότητας, ενώ παρουσιάστηκαν σπάνιοι χάρτες και τεκμήρια από το αρχείο του Δήμου. Το αφιέρωμα πλαισιώθηκε και από το θεατρικό δρώμενο «Η Πάτρα με το βλέμμα του Σταμάτη Βούλγαρη», το οποίο παρουσιάστηκε στο Ρωμαϊκό Στάδιο. Κεντρικός και μακροπρόθεσμος στόχος της Εταιρείας παραμένει η ίδρυση ενός σύγχρονου Μουσείου Πόλης. Σύμφωνα με τον απολογισμό του προέδρου, το μουσείο θα μπορούσε να αποτελέσει έναν μόνιμο χώρο παρουσίασης της ιστορίας, των τεχνών, της ναυτικής παράδοσης και της κοινωνικής εξέλιξης της Πάτρας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκε, μεταξύ άλλων, η δυνατότητα αξιοποίησης του παλαιού Κτιρίου Λιμένα, λόγω της αρχιτεκτονικής του αξίας, της θέσης του στο παραλιακό μέτωπο και της δυνατότητάς του να λειτουργήσει ως σύνδεσμος ανάμεσα στην ιστορική μνήμη και τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπεγράφη τον Μάρτιο του 2024 μεταξύ της Εταιρείας Αχαϊκών Σπουδών και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ναυτικής Ιστορίας. Η συμφωνία προβλέπει την παροχή επιστημονικής υποστήριξης για την τεκμηριωμένη παρουσίαση της ναυτικής ιστορίας και παράδοσης της περιοχής στο υπό σχεδιασμό μουσείο. Η δραστηριότητα της τριετίας περιλάμβανε ακόμη παρουσιάσεις ιστορικών βιβλίων, παρεμβάσεις για την προστασία και αξιοποίηση κτιρίων πολιτιστικού ενδιαφέροντος, καθώς και δράσεις αφιερωμένες στην τυπογραφική παράδοση της Πάτρας. Στο πλαίσιο του αφιερώματος στην τυπογραφία πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στο Μουσείο Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ και σε ιστορικό τυπογραφείο της πόλης, ενώ ακολούθησε η έκθεση «Τυπογραφίας ίχνη» στη Βιβλιοθήκη και το Κέντρο Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών. Η πρωτοβουλία συνδύασε ιστορικά τεκμήρια, επιστημονικές ομιλίες, δημόσιο διάλογο και εκπαιδευτικά εργαστήρια για μαθητές. Ο κ. Πολίτης-Στεργίου υπογράμμισε ότι η υλοποίηση του προγράμματος στηρίχθηκε στη δημιουργία ευρύτερων συνεργειών και στη διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων από δημόσιους φορείς. Η συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Τεχνικό Επιμελητήριο και πολιτιστικούς οργανισμούς επέτρεψε στην Εταιρεία να διευρύνει το αποτύπωμά της χωρίς να περιοριστεί σε επετειακές εκδηλώσεις, αλλά να συνδέσει την ιστορική έρευνα με τον δημόσιο διάλογο για το αναπτυξιακό και πολιτιστικό μέλλον της πόλης. Η νέα διοίκηση καλείται πλέον να συνεχίσει αυτή την πορεία, επιδιώκοντας τη θεσμική και οικονομική ωρίμανση του σχεδίου για το Μουσείο Πόλης, την περαιτέρω αξιοποίηση των ιστορικών αρχείων και την ενίσχυση των συνεργασιών με επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς. Όπως προκύπτει από τον απολογισμό, το βασικό στοίχημα της επόμενης περιόδου είναι η μετατροπή της πολιτιστικής κληρονομιάς της Πάτρας σε ενεργό παράγοντα γνώσης, εξωστρέφειας και βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης.
