Του Γιώργου Ηλιόπουλου Σαφές μήνυμα υπέρ της βιωσιμότητας και της συνέχισης του προγράμματος LEADER έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με επιστολή της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση Δικτύων ΟΤΔ LEADER (ELARD). Την επιστολή δημοσιοποίησε η Ηρώ Τσιμπρή, αντιπρόεδρος της ELARD και διευθύντρια της Αχαΐα Αναπτυξιακή, μέσω της οποίας υλοποιείται το πρόγραμμα στην περιοχή. Στην επιστολή της, η κ. φον ντερ Λάιεν ξεκαθαρίζει ότι στρατηγικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η συνέχιση του LEADER και στη νέα προγραμματική περίοδο, αναγνωρίζοντας τον καίριο ρόλο του στην αγροτική ανάπτυξη και την ενίσχυση των τοπικών οικονομιών. Ο ρόλος του LEADER Η συζήτηση για το μέλλον του LEADER εντάσσεται στη γενικότερη αναμόρφωση των ευρωπαϊκών ταμείων από το 2027 και μετά. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης των Περιφερειών θα ενταχθούν σε ένα ενιαίο ταμείο, γεγονός που δημιουργεί ανησυχίες για το κατά πόσο θα διατηρηθεί η αυτοτέλεια και η στοχευμένη χρηματοδότηση του LEADER. Το LEADER αποτελεί μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες πρωτοβουλίες τοπικής αγροτικής ανάπτυξης της ΕΕ. Βασίζεται στην ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, δίνοντας τη δυνατότητα σε Ομάδες Τοπικής Δράσης να σχεδιάζουν και να υλοποιούν έργα προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε περιοχής, με κοινοτική χρηματοδότηση. Στην πράξη, το πρόγραμμα κινητοποιεί αγρότες, μικρές επιχειρήσεις και τοπικούς φορείς, ενισχύοντας την τοπική επιχειρηματικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η μάχη για το ποσοστό χρηματοδότησης Όπως επισημαίνει η κ. Τσιμπρή στον «Σ.Ε.» και το symboulos.gr, εδώ και έναν χρόνο βρίσκεται σε εξέλιξη συντονισμένη καμπάνια διεκδίκησης για τη διασφάλιση της συνέχισης του LEADER και μετά το 2027, στο πλαίσιο του νέου ενιαίου ταμείου που θα δημιουργηθεί. Από το 2027, όλα τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης των Περιφερειών αναμένεται να ενταχθούν σε ενιαίο ευρωπαϊκό ταμείο. Οι Ομάδες Τοπικής Δράσης ζητούν να προβλεφθεί συγκεκριμένο ποσοστό πόρων αποκλειστικά για το LEADER, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη υλοποίησή του. Μέχρι πρότινος, η σχετική δέσμευση ανερχόταν στο 5% του συνολικού προϋπολογισμού για τα αγροτικά προγράμματα. Όπως τονίζει η κ. Τσιμπρή, βασικός στόχος είναι να υπάρξει σαφής και δεσμευτική πρόβλεψη για το ύψος της χρηματοδότησης στη νέα περίοδο. «Πρόκειται για μια σημαντική αναγνώριση. Όλα βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει και η στάση κάθε κράτους-μέλους στο νέο δημοσιονομικό πλαίσιο», σημειώνει. Η επιστολή της κ. φον ντερ Λάιεν ερμηνεύεται ως σαφής πολιτική στήριξη προς τον θεσμό, χωρίς ωστόσο να προδικάζει τις τελικές αποφάσεις για το ύψος των πόρων. Όπως σημειώνει η κ. Τσιμπρή, «όλα βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει η στάση κάθε κράτους-μέλους στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο». Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθούν οι διαβουλεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς θα διαμορφώνονται οι τελικές προτάσεις για τα ταμεία της περιόδου 2028–2034. Το τοπίο αναμένεται να ξεκαθαρίσει έως το τέλος του 2026, όταν θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις και θα ψηφιστούν οι σχετικοί κανονισμοί. Μέχρι τότε, οι φορείς που υλοποιούν το LEADER σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο συνεχίζουν την πίεση, επιδιώκοντας όχι μόνο τη διατήρηση αλλά και την αναβάθμιση του ρόλου του προγράμματος στο νέο αναπτυξιακό μοντέλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
