Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και η δημιουργία ισχυρών περιφερειακών οικοσυστημάτων καινοτομίας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης της επιτροπής SEDEC (Κοινωνική πολιτική, εκπαίδευση, απασχόληση, έρευνα και πολιτισμός) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, που πραγματοποιήθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες. Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες από όλη την Ευρώπη ζήτησαν μεγαλύτερη στήριξη για τις νεοφυείς και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις (start-ups και scale-ups), υπογραμμίζοντας τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι Δήμοι και οι Περιφέρειες στην τόνωση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας. Ευρωπαϊκή στρατηγική για τις νεοφυείς επιχειρήσεις Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε φέτος τη νέα στρατηγική για τις νεοφυείς και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, με στόχο την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και την επιτάχυνση της τεχνολογικής μετάβασης. Ο εισηγητής της Επιτροπής των Περιφερειών, Jozef Viskupič, πρόεδρος της αυτοδιοικούμενης περιφέρειας Trnava στη Σλοβακία, σημείωσε ότι η επιτυχία της ευρωπαϊκής στρατηγικής εξαρτάται από την ενεργό συμμετοχή των περιφερειακών οικοσυστημάτων καινοτομίας, που βρίσκονται πιο κοντά στις επιχειρήσεις, στους ερευνητικούς φορείς και στους πολίτες. Οι εκπρόσωποι των Περιφερειών ζήτησαν ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στις αγορές και στα συνεργατικά δίκτυα, αλλά και καλύτερη σύνδεση με τα πανεπιστήμια και τα κέντρα έρευνας, προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες ανάμεσα στις ισχυρές και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της Ευρώπης. Το μήνυμα για τη Δυτική Ελλάδα Για τη Δυτική Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερο βάρος. Η περιοχή διαθέτει σημαντικό επιστημονικό και τεχνολογικό δυναμικό, με φορείς όπως το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο , το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου το ΙΤΥΕ “Διόφαντος”, το ΙΝΒΙΣ-ΑΘΗΝΑ ΕΚ, το ΙΤΕ-ΙΕΧΜΗ και ένα σημαντικό τεχνολογικό επιχειρηματικό οικοσύστημα, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα πρόσβασης σε επενδυτικά κεφάλαια, υποδομές και δικτύωση με αγορές. Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο περιφερειακής αναγέννησης, εφόσον υπάρξει συντονισμένη κινητοποίηση από Δήμους, Επιμελητήρια, πανεπιστήμια και τοπικούς φορείς καινοτομίας. Η αξιοποίηση των διαθέσιμων προγραμμάτων – όπως τα Regional Innovation Valleys και οι διαπεριφερειακές αλυσίδες αξίας (Cross-Regional Value Chains) – μπορεί να προσφέρει πολύτιμη τεχνογνωσία και επενδυτικές ευκαιρίες. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας θα μπορούσε να διεκδικήσει ρόλο-κόμβου για τη Νότια Ευρώπη, αναπτύσσοντας θεματικά δίκτυα γύρω από την πράσινη ενέργεια, τις αγροτεχνολογίες και την ψηφιακή καινοτομία. Ο χάρτης πορείας για τις ποιοτικές θέσεις εργασίας Η συνεδρίαση της επιτροπής SEDEC ασχολήθηκε και με τον επικείμενο χάρτη πορείας για την ποιότητα των θέσεων εργασίας, που θα παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, στην αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων και στην προώθηση της παραγωγικότητας μέσω καινοτομίας. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές ζητούν να έχουν ρόλο όχι μόνο υλοποίησης, αλλά και σχεδιασμού πολιτικών απασχόλησης. Για τη Δυτική Ελλάδα, όπου η ανεργία των νέων και η διαρροή ταλέντων προς το εξωτερικό παραμένουν κρίσιμες προκλήσεις, η επένδυση σε δεξιότητες υψηλής τεχνολογίας, πράσινες ειδικότητες και επιχειρηματική εκπαίδευση είναι καίριας σημασίας. Το πιλοτικό έργο «Μηδενική μακροχρόνια ανεργία» Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και το πιλοτικό ευρωπαϊκό έργο «Μηδενική μακροχρόνια ανεργία», το οποίο ξεκίνησε το 2024 σε εννέα ευρωπαϊκές περιοχές. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ένταξη μακροχρόνια ανέργων μέσα από τη δημιουργία τοπικών κοινωνικών επιχειρήσεων και πρωτοβουλιών κοινής ωφέλειας. Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά: όπου υπήρξε ενεργός συμμετοχή των Δήμων και βιώσιμος μηχανισμός χρηματοδότησης, οι δείκτες απασχόλησης βελτιώθηκαν αισθητά. Η εμπειρία αυτή μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, όπως η Αιτωλοακαρνανία και η Ηλεία, όπου η μακροχρόνια ανεργία παραμένει υψηλή. Συνεργασίες, χρηματοδοτικά εργαλεία και τοπικός σχεδιασμός Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών έχει προτείνει τη δημιουργία ευέλικτων μηχανισμών που θα επιτρέπουν στις τοπικές αρχές να συνδυάζουν διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης -από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Κοινωνικής Οικονομίας, έως τα νέα εργαλεία του InvestEU και τα προγράμματα του Horizon Europe. Για τις Περιφέρειες και τους Δήμους της Δυτικής Ελλάδας, αυτό σημαίνει ευκαιρίες για: Στήριξη τοπικών οικοσυστημάτων καινοτομίας, Ανάπτυξη θερμοκοιτίδων και hubs νεοφυών επιχειρήσεων, Διασύνδεση επιχειρηματικότητας και έρευνας, Προγράμματα κατάρτισης με έμφαση στις δεξιότητες του μέλλοντος. Η επόμενη μέρα Η Ευρώπη βρίσκεται σε φάση αναδιαμόρφωσης της περιφερειακής πολιτικής και της σχέσης της με τις τοπικές κοινωνίες. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες δεν είναι πλέον παθητικοί αποδέκτες, αλλά συμπαίκτες στον σχεδιασμό της ανάπτυξης. Για τη Δυτική Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή: να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά εργαλεία και να διαμορφώσει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την καινοτομία, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή. Η νέα εποχή για την τοπική αυτοδιοίκηση δεν θα έρθει από πάνω -θα χτιστεί από τα κάτω, με όραμα, συνέργειες και σχέδιο. Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών – cor.europa.eu
