Η 89η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης βρήκε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σε μια δύσκολη πολιτική συγκυρία: με την κοινωνία πιεσμένη από την ακρίβεια και την κυβέρνηση να φέρει το βάρος σκανδάλων και φθοράς, η ομιλία του είχε σαφές προεκλογικό αποτύπωμα. Το πακέτο μέτρων ύψους 1,6–2 δισ. ευρώ κινήθηκε στη λογική «καλαθιού παροχών». Στο επίκεντρο, οι φορολογικές ελαφρύνσεις: μηδενικός φόρος για εργαζόμενους έως 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, σημαντικές ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά, μείωση φόρου ενοικίων και ειδικές παρεμβάσεις για ακριτικές περιοχές και μικρούς οικισμούς. Παράλληλα, εξαγγέλθηκε σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στους συνταξιούχους, καθώς και χρηματοδοτικά εργαλεία (ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, δράσεις εξωστρέφειας) για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι τα μέτρα καθίστανται δυνατά χάρη στην ανάπτυξη και την πάταξη της φοροδιαφυγής, επιχειρώντας να συνδέσει την πολιτική του με την «επιστροφή εισοδήματος» στην κοινωνία. Ωστόσο, η σύγκριση με τα υπομνήματα των φορέων δείχνει πως οι εξαγγελίες απέχουν από τις βασικές τους προτεραιότητες. Αιτήματα φορέων και κάλυψη από τις εξαγγελίες Φορέας Τι ζήτησε Κάλυψη από τις εξαγγελίες ΕΣΕΕ (εμπόριο) Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος, τεκμαρτών, μείωση εισφορών, ακατάσχετος λογαριασμός, ρύθμιση οφειλών Μερικώς: νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Όχι: τέλος επιτηδεύματος, τεκμαρτά, ειδική ρύθμιση οφειλών ΓΣΕΒΕΕ (ΜμΕ) Πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ελάφρυνση εισφορών, μείωση κόστους Μερικώς: χρηματοδοτικά εργαλεία, ενεργειακές παρεμβάσεις. Όχι: ουσιαστική μείωση εισφορών, αλλαγή τραπεζικών κριτηρίων ΓΣΕΕ (εργαζόμενοι) Αυξήσεις μισθών, μηδενικός ΦΠΑ στα βασικά, στέγη, συλλογικές συμβάσεις Μερικώς: φορολογικές ελαφρύνσεις, πρόγραμμα στέγασης, μείωση φόρου ενοικίων. Όχι: κατώτατος μισθός, μηδενισμός ΦΠΑ, συλλογικές συμβάσεις Παραγωγικοί φορείς/βιομηχανία Μείωση ενεργειακού κόστους, σταθερό πλαίσιο, 150 δόσεις, αύξηση ορίου ΦΠΑ Μερικώς: μείωση ενεργειακού κόστους, απλούστευση αδειοδοτήσεων, στήριξη βιομηχανίας. Όχι: 150 δόσεις, όριο ΦΠΑ, ευρύτερη πρόσβαση σε δανεισμό Ερμηνεία και συμπεράσματα Η κυβέρνηση επέλεξε μέτρα που αποδίδουν άμεση πολιτική υπεραξία: μειώσεις φόρων, ορατές στον μισθό και το εκκαθαριστικό. Πρόκειται για κινήσεις που ανακουφίζουν συγκεκριμένα στρώματα, αλλά δεν απαντούν στα διαρθρωτικά αιτήματα της αγοράς ούτε στο αίσθημα στασιμότητας στην εργασία. Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η αναθεώρηση των τεκμαρτών, οι νέες ρυθμίσεις οφειλών και οι μισθολογικές αυξήσεις δεν αποτέλεσαν μέρος της ατζέντας. Η πολιτική παραμένει φορολογική, όχι μισθολογική· παροχές μερικής ανακούφισης, όχι μεταρρυθμίσεις βάθους. Στη συνέντευξη Τύπου ο πρωθυπουργός επιχείρησε να παρουσιάσει τις εξαγγελίες ως ένα συνολικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο και μίλησε για «σταθμό» στη μέση της κυβερνητικής θητείας. Ωστόσο, οι κοινωνικοί εταίροι και οι οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι πολλά βασικά αιτήματα της οικονομίας παραμένουν εκκρεμή. Το επόμενο βήμα Το βέβαιο είναι ότι οι ανακοινώσεις της ΔΕΘ αφήνουν ανοιχτά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και τη στόχευση των μέτρων. Οι φοροελαφρύνσεις ανακουφίζουν, αλλά δεν απαντούν πλήρως στο ζήτημα της ακρίβειας ούτε προσφέρουν βιώσιμη λύση για την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Σήμερα, Δευτέρα, αναμένεται η εξειδίκευση των μέτρων από τους αρμόδιους οικονομικούς υπουργούς, η οποία θα κρίνει και το πραγματικό αποτύπωμα των εξαγγελιών στην οικονομία και στην κοινωνία.
