Του Γιώργου Ηλιόπουλου Σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή ελαιολάδου καταγράφονται φέτος στην Αχαΐα, με τις πυρκαγιές του Αυγούστου και τις παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες να διαμορφώνουν ένα από τα δυσμενέστερα περιβάλλοντα των τελευταίων δεκαετιών για την ελαιοκομία. Η κάμψη στην ποσότητα είναι εντυπωσιακή, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές το 80%, ενώ παράγοντες του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου εκτιμούν ότι η κατάσταση αυτή δεν θα βελτιωθεί άμεσα, καθώς το παραγωγικό δυναμικό έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς εντοπίζεται στη Δυτική Αχαΐα, όπου οι πυρκαγιές κατέστρεψαν εκατοντάδες ελαιόδεντρα. Οι φλόγες, όμως, δεν ήταν ο μοναδικός παράγοντας: το παρατεταμένο θερμικό κύμα που σημειώθηκε το καλοκαίρι, με θερμοκρασίες-ρεκόρ, προκάλεσε έντονο «στρες» σε χιλιάδες ακόμη ελαιόδεντρα σε μεγάλες εκτάσεις. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και τα δέντρα που σώθηκαν από τη φωτιά παρουσιάζουν εξαιρετικά μειωμένη καρποφορία. Ο Φώτης Θεοδωράτος, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου Γεωπόνων Αχαΐας και προϊστάμενος της Διεύθυνσης Εγγείων Βελτιώσεων της ΠΔΕ, εξηγεί στον «Σ.Ε.» ότι «οι συνθήκες ήταν ακραίες και το οικοσύστημα επηρεάστηκε βαθιά από τις υψηλές θερμοκρασίες. Κάηκαν εκατοντάδες ελαιόδεντρα και η παραγωγή στο σύνολο της περιοχής παρουσιάζει μείωση έως και 80%». Προσθέτει ότι το παραγωγικό αυτό κενό δεν πρόκειται να καλυφθεί άμεσα, καθώς η ελαιοπαραγωγή χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει, ιδιαίτερα σε σημεία όπου η καταστροφή ήταν ολική. Παραγωγοί χωρίς εισόδημα – Κίνδυνος εγκατάλειψης καλλιεργειών Η φετινή χρονιά για πολλούς καλλιεργητές στην Αχαΐα θα είναι οικονομικά καταστροφική. Με μηδενική ή ελάχιστη παραγωγή, δεκάδες αγρότες θα μείνουν χωρίς καθόλου έσοδα από την ελαιοκαλλιέργεια, την οποία πολλοί στηρίζουν ως κύρια πηγή βιοπορισμού. Όπως αναφέρουν στελέχη του ΓΕΩΤΕΕ, υπάρχει ορατός κίνδυνος ορισμένοι παραγωγοί να εγκαταλείψουν τα κτήματά τους, αδυνατώντας να καλύψουν τα έξοδα φροντίδας και αποκατάστασης των δέντρων. Για να αποτραπεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο Σύλλογος Γεωπόνων προγραμματίζει σειρά ενημερωτικών συναντήσεων και δράσεων καθοδήγησης. Στόχος είναι να βοηθήσει τους παραγωγούς να εφαρμόσουν ορθές καλλιεργητικές πρακτικές μετά την πυρκαγιά, να προστατεύσουν τα δέντρα που απέμειναν και να επιταχύνουν την αποκατάσταση των πληγέντων ελαιώνων. Αλυσιδωτές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία Οι συνέπειες, όμως, δεν περιορίζονται στους καλλιεργητές. Ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής – και κυρίως τα ελαιοτριβεία – βρίσκεται σε κίνδυνο. Η κατακόρυφη μείωση της πρώτης ύλης απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων που λειτουργούν στη Δυτική Αχαΐα, στην Πάτρα και στον Ερύμανθο. Για τον λόγο αυτό, ο Αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας, Φωκίων Ζαΐμης, απέστειλε επιστολή προς τα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Κλιματικής Κρίσης, Ανάπτυξης και Οικονομικών ζητώντας άμεση οικονομική ενίσχυση για έξι ελαιοτριβεία σε Καμίνια, Βραχνέικα, Χαϊκάλι και Ίσωμα. Ο ίδιος αναφέρει ότι «πάνω από το 80% των ελαιόδεντρων έχει πληγεί, με αποτέλεσμα να τίθεται σε σοβαρό κίνδυνο η λειτουργία των ελαιοτριβείων για πολλά χρόνια». Τονίζει ότι οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν «κρίσιμο κρίκο της τοπικής οικονομίας και της ζωής των αγροτών», ενώ δεσμεύεται να παρακολουθήσει στενά την πορεία του αιτήματος μέχρι την τελική έγκριση των ενισχύσεων. Όπως δήλωσε ο κ. Ζαΐμης: «Συναντήσαμε τους συμπολίτες μας που διατηρούν τις επιχειρήσεις ελαιοτριβείων στις πληγείσες περιοχές, όπου από τις πυρκαγιές, με βάση τις εκτιμήσεις, έχει πληγεί πάνω από το 80% των ελαιόδεντρων. Αυτοί οι επιχειρηματίες και οι εργαζόμενοι στα ελαιοτριβεία ζουν από τη συγκομιδή και την επεξεργασία του ελαιόκαρπου, εξυπηρετώντας τις γύρω περιοχές. Λόγω των καταστροφών θα υπάρξει σημαντική απώλεια στην καρποφορία των ελαιόδεντρων, με αποτέλεσμα για πολλά χρόνια να τεθεί σε κίνδυνο η λειτουργία των ελαιοτριβείων. Γι’ αυτό και αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας να ενισχύσει οικονομικά τα ελαιοτριβεία της περιοχής μας, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων ενισχύσεων προς τις πυρόπληκτες επιχειρήσεις, όπως συνέβη άλλωστε και σε άλλες περιπτώσεις καταστροφών στη χώρα». Συμπλήρωσε, μάλιστα, πως «είναι ένα αυτονόητο αίτημα, του οποίου την πορεία θα παρακολουθούμε έως ότου υλοποιηθεί, αφού η λειτουργία των ελαιοτριβείων σε αυτές τις περιοχές αποτελεί βασικό, συστατικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας και της ζωής των αγροτών». Με τις επιπτώσεις των πυρκαγιών να αποκαλύπτουν τώρα το πλήρες εύρος τους, το μέλλον της ελαιοπαραγωγής στην Αχαΐα παραμένει αβέβαιο. Η ανασύσταση των ελαιώνων απαιτεί χρόνο, πόρους και οργανωμένο σχέδιο, ενώ η κλιματική κρίση δείχνει όλο και συχνότερα τα «δόντια» της. Παράγοντες της αγοράς υπογραμμίζουν ότι, χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις – από αποζημιώσεις και χρηματοδότηση έως σύγχρονα προγράμματα αναμπέλωσης και αναδάσωσης – η περιοχή κινδυνεύει να χάσει ένα από τα σημαντικότερα αγροτικά της προϊόντα.
