Η ΓΑΙΑΟΣΕ παρουσίασε, στο πλαίσιο της 26ης Prodexpo 2025, ένα ευρύ σχέδιο αξιοποίησης των Κεντρικών Σιδηροδρομικών Σταθμών της χώρας, με στόχο να μετατρέψει τους κόμβους του σιδηροδρόμου σε πόλους ανάπτυξης, εμπορίου και αστικής ζωής. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που – σε επίπεδο στρατηγικής – έχει νόημα. Η δημόσια περιουσία πρέπει να αξιοποιείται με όρους βιωσιμότητας και εξωστρέφειας. Ωστόσο, όταν η συζήτηση μεταφέρεται στην Πάτρα, το τοπίο αλλάζει. Πριν φτάσουμε στην «αξιοποίηση» των σταθμών, η πόλη μας έχει μπροστά της πιο θεμελιώδη προβλήματα που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί: την ολοκλήρωση της γραμμής, την υπογειοποίηση του τρένου και τη σύνδεση με το νέο λιμάνι. Η διέλευση του σιδηροδρόμου από τον αστικό ιστό παραμένει το πιο κρίσιμο ζήτημα. Εδώ και χρόνια η πόλη διεκδικεί την υπογειοποίηση, ώστε να αποφευχθεί η διχοτόμηση και να διασφαλιστεί η συνοχή των γειτονιών και της παραλιακής ζώνης. Παρότι η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα και έχει δεσμευθεί ότι αναζητούνται εναλλακτικές λύσεις χρηματοδότησης και τεχνικής υλοποίησης, οι δεσμεύσεις αυτές πρέπει επιτέλους να μετατραπούν σε πράξεις. Η Πάτρα δεν αντέχει άλλο την αβεβαιότητα. Η καθυστέρηση δεν είναι απλώς τεχνικό θέμα· είναι πολιτικό και αναπτυξιακό ζήτημα πρώτης γραμμής. Η πρωτοβουλία της ΓΑΙΑΟΣΕ για την αναβάθμιση των σιδηροδρομικών σταθμών σε Πειραιά και Θεσσαλονίκη δείχνει ότι η χώρα αρχίζει να βλέπει τον σιδηρόδρομο όχι μόνο ως μέσο μεταφοράς, αλλά και ως εργαλείο ανάπτυξης. Όμως η Πάτρα δεν μπορεί να μείνει εκτός αυτού του πλαισίου. Ο Κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός της πόλης, στην παραλιακή Όθωνος Αμαλίας, είναι κομβικό σημείο: δίπλα στο λιμάνι, κοντά στο εμπορικό κέντρο, σε μια περιοχή με τεράστιες δυνατότητες αστικής ανάπλασης. Αν η ΓΑΙΑΟΣΕ θέλει να «ξεκλειδώσει» επενδυτικές ευκαιρίες, όπως διακηρύσσει, η Πάτρα πρέπει να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις του σχεδιασμού της. Όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει όσο η πόλη παραμένει συγκοινωνιακά αποκομμένη. Χωρίς την ολοκλήρωση της γραμμής και τη σαφή λύση για την υπογειοποίηση, κάθε σχέδιο ανάπτυξης κινδυνεύει να μείνει στα χαρτιά. Η Πάτρα χρειάζεται να κινηθεί σε τρία παράλληλα επίπεδα: Πίεση για άμεσες αποφάσεις σχετικά με τη χάραξη και τη χρηματοδότηση της υπογειοποίησης. Οι διαβουλεύσεις έχουν κρατήσει υπερβολικά. Οι «αναζητήσεις εναλλακτικών» πρέπει να γίνουν έργο, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και δεσμεύσεις. Διεκδίκηση ρόλου στο σχέδιο της ΓΑΙΑΟΣΕ. Ο σταθμός της Πάτρας πρέπει να ενταχθεί στην επόμενη φάση αξιοποίησης, με ολοκληρωμένη μελέτη αστικής ένταξης, εμπορικών χρήσεων και μεταφορικής συνδεσιμότητας. Στρατηγική συνεργασία τοπικών φορέων (Δήμος, Περιφέρεια, Επιμελητήρια, Πανεπιστήμιο) ώστε να παρουσιαστεί προς την κυβέρνηση και τη ΓΑΙΑΟΣΕ ενιαία πρόταση για το πώς η πόλη βλέπει την αξιοποίηση του σταθμού της — όχι ως εξαγγελία, αλλά ως σχέδιο με βάθος δεκαετίας. Η Πάτρα έχει χορτάσει από λόγια. Το στοίχημα είναι να περάσουμε από τα «θα» στα «πότε». Η ΓΑΙΑΟΣΕ κάνει ένα πρώτο βήμα ανοίγοντας τη συζήτηση για τους σταθμούς – όμως το στοίχημα για την Πάτρα είναι πολύ πιο θεμελιώδες: να αποκτήσει σιδηρόδρομο που λειτουργεί, διέλευση που σέβεται την πόλη και σταθμό που συνδέεται με την ανάπτυξη. Οι υποσχέσεις δεν κινούν τρένα. Οι αποφάσεις και τα έργα τα κινούν. Και αν θέλουμε η Πάτρα να έχει θέση στο νέο σιδηροδρομικό χάρτη της χώρας, αυτή η θέση πρέπει να διεκδικηθεί τώρα – με σχέδιο, πίεση και ρεαλισμό.
