Η υπόθεση της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Πατρών εξελίσσεται πλέον σε θεσμική και κοινωνική κρίση με διαρκείς αναταράξεις. Ο αιφνιδιαστικός έλεγχος που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα, παρουσία αστυνομικών και μελών του υπουργείου Δικαιοσύνης, κατέληξε σε σοβαρές διαπιστώσεις: ελλιπή αρχεία, ανεπαρκής καταγραφή υποθέσεων και διαχειριστικές αστοχίες που άνοιξαν νέο κύκλο ελέγχων σε διοικητικό και ποινικό επίπεδο. Το αποκορύφωμα ήρθε με την επίσημη απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, για αναστολή καθηκόντων του ιατροδικαστή Ανδρέα Γκότση και του προϊσταμένου της γραμματείας Σταύρου Αρβανιτάκη, λόγω της εμπλοκής τους σε ανεπαρκώς τεκμηριωμένες εκθέσεις που σχετίζονται με την υπόθεση της Ειρήνης Μουρτζούκου. Ο κ. Γκότσης ήταν ο ιατροδικαστής που υπέγραψε τα αρχικά πορίσματα για δύο βρέφη τα οποία –κατά την ομολογία της κατηγορουμένης– δολοφονήθηκαν, καταλήγοντας τότε σε παθολογικά αίτια. Εν μέσω εξελίξεων, πάνω από 100 φάκελοι από το 2020 και εξής έχουν μεταφερθεί στην Αθήνα για επανεξέταση, σηματοδοτώντας την πιο εκτεταμένη έρευνα στον χώρο της ιατροδικαστικής των τελευταίων ετών. Η απόφαση για αναστολή της λειτουργίας της Υπηρεσίας όμως δεν έμεινε αναπάντητη. Ο Δικηγορικός Σύλλογος Πατρών, με επίσημη ανακοίνωσή του στις 15 Ιουλίου, εκφράζει βαθύ προβληματισμό και κάνει λόγο για κίνδυνο κατάρρευσης ζωτικών λειτουργιών της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Υγείας. Τονίζει πως η υπηρεσία εξυπηρετούσε τη Δυτική Ελλάδα και η αναστολή της έχει ήδη προκαλέσει πρακτικά αδιέξοδα: αδυναμία μεταφοράς σορών, έλλειψη ψυκτικών θαλάμων και άμεση αφαίρεση του δικαιώματος θυμάτων βίας να εξεταστούν από ιατροδικαστή στον τόπο διαμονής τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Νομαρχιακή Επιτροπή Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ, με δριμεία ανακοίνωσή της, μιλά για αυθαίρετη και πρόχειρη διαχείριση από την κυβέρνηση: «Η απόφαση του Υπουργείου αποκαλύπτει μια επικίνδυνη λογική: “Πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι”. Αλλά έτσι, ακυρώνεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια στον θάνατο και η δικαιοσύνη για τα θύματα». Το ΠΑΣΟΚ ζητά: Άμεση ανάκληση της αναστολής. Πλήρη στελέχωση με επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό. Χρηματοδότηση για εξοπλισμό και λειτουργική επάρκεια της μονάδας. Σε αυτό το ήδη φορτισμένο σκηνικό, προστίθεται η παρέμβαση του Δημήτρη Παλούμπη, υποψήφιου βουλευτή Αχαΐας ( Ελληνική Λύση) , ο οποίος σε άρθρο του κάνει λόγο για «απόδειξη αποτυχίας και πολιτικού πανικού». Όπως αναφέρει: «Η κυβέρνηση αντί να ενισχύσει τη δομή, ανακοινώνει πειθαρχικά μέτρα προτού απολογηθούν οι ιατροδικαστές. Αντί για θεσμική ευθύνη, βλέπουμε επικοινωνιακή διαχείριση. Τιμωρείται μια ολόκληρη κοινωνία για λάθη που ανήκουν στο ίδιο το υπουργείο». Καταλήγει λέγοντας πως «δεν διαλύεις υπηρεσίες επειδή απέτυχες να τις στελεχώσεις» και πως η κοινωνία της Δυτικής Ελλάδας δεν θα μείνει σιωπηλή απέναντι σε αυταρχισμό και θεσμική προχειρότητα. Καθώς οι έλεγχοι συνεχίζονται και τα πορίσματα αναμένονται, η υπόθεση εξελίσσεται όχι μόνο σε πεδίο δικαστικής διερεύνησης αλλά και σε δοκιμασία της θεσμικής αξιοπιστίας της Πολιτείας απέναντι στους πολίτες, τις οικογένειες θυμάτων και τη Δικαιοσύνη.  

Με αιφνιδιαστική παρέμβαση, ιατροδικαστικό κλιμάκιο της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Αθηνών, υπό τον προϊστάμενο Νίκο Καρακούκη και συνοδεία αστυνομικών, μετέβη στην Πάτρα και προχώρησε στην παραλαβή άνω των 100 φακέλων υποθέσεων από την Ιατροδικαστική Υπηρεσία της πόλης, η οποία βρίσκεται σε καθεστώς αναστολής λειτουργίας. Η ενέργεια έγινε στο πλαίσιο εκτεταμένων ελέγχων που διατάχθηκαν από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Πάτρας και αφορά υποθέσεις από το 2020 έως σήμερα. Οι φάκελοι μεταφέρθηκαν στην Αθήνα για λεπτομερή επανεξέταση. Όπως αναφέρουν οι έως τώρα πληροφορίες, όσες ιατροδικαστικές εκθέσεις κριθούν προβληματικές, θα διαβιβαστούν άμεσα στις εισαγγελικές αρχές. Η υπόθεση αφορά πιθανές παραλείψεις ή πλημμελείς χειρισμούς σε δεκάδες ιατροδικαστικές πράξεις και φέρνει ξανά στο προσκήνιο υποθέσεις που είχαν προκαλέσει το πανελλήνιο ενδιαφέρον, όπως αυτή της Ειρήνης Λαγούδη και η πολύκροτη υπόθεση Πισπιρίγκου. Ο έλεγχος καλύπτει εκθέσεις τόσο για περιπτώσεις τεθνεώτων όσο και για ζώντες πολίτες, και ήδη προκαλεί προβληματισμό για το εύρος και τη συστηματικότητα των ελλείψεων στη λειτουργία της υπηρεσίας. Η αναστολή της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Πατρών έχει προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Η υπηρεσία εξυπηρετούσε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ελλάδας –συγκεκριμένα την Αχαΐα, την Ηλεία και την Αιτωλοακαρνανία– και πλέον όλες οι υποθέσεις μεταφέρονται στην υποστελεχωμένη Ιατροδικαστική Κορίνθου. Αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικές καθυστερήσεις στη διενέργεια νεκροτομών και ιατροδικαστικών εκθέσεων, ενώ έχει αυξήσει κατακόρυφα το κόστος για τις οικογένειες των εκλιπόντων. Η μεταφορά σορών για εξέταση μπορεί να επιβαρύνει οικονομικά τα συγγενικά πρόσωπα με ποσά που ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ, σύμφωνα με επαγγελματίες του κλάδου, καθιστώντας τη διαδικασία ακόμη πιο επώδυνη σε μια ήδη δύσκολη περίοδο. Πέρα από το οικονομικό κόστος, καταγράφεται έντονη ψυχολογική επιβάρυνση στις οικογένειες, λόγω της καθυστέρησης στη διεξαγωγή των νεκροτομών και στη διαδικασία της ταφής. Παράλληλα, η απονομή της δικαιοσύνης σε ποινικές υποθέσεις επιβραδύνεται, καθώς η διαθεσιμότητα και αξιοπιστία ιατροδικαστικών εκθέσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στη διερεύνηση εγκληματικών πράξεων και την τεκμηρίωση της αλήθειας. Η εξέλιξη αυτή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον σχεδιασμό και τη λειτουργία του ιατροδικαστικού συστήματος στη χώρα. Όπως σημείωσε και ο Μαρίνος Σκανδάμης, πρώην Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, η απόφαση για την αναστολή της υπηρεσίας χωρίς εναλλακτικό σχέδιο ενίσχυσης των γειτονικών δομών ήταν «παρορμητική και χωρίς σχεδιασμό», προκαλώντας επιδείνωση των ήδη υπαρχουσών στρεβλώσεων. Το πρόβλημα πλέον δεν αφορά μόνο την Πάτρα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεσμικής λειτουργίας του κράτους: την εμπιστοσύνη του πολίτη απέναντι στη Δικαιοσύνη, την εγκυρότητα της επιστημονικής τεκμηρίωσης και την ανάγκη να μην μετακυλίεται το κόστος της κρατικής δυσλειτουργίας στις πλάτες των πολιτών. Αν η έρευνα αποκαλύψει ευρύτερα φαινόμενα κακοδιοίκησης ή πλημμελών πρακτικών και σε άλλες υπηρεσίες, τότε δεν θα πρόκειται για τοπικό πρόβλημα αλλά για συστημική κρίση. Σε κάθε περίπτωση, η συγκυρία απαιτεί άμεση επαναξιολόγηση του ρόλου των ιατροδικαστικών υπηρεσιών, ενίσχυση της στελέχωσης, σαφές θεσμικό πλαίσιο λογοδοσίας και μια νέα προσέγγιση στη διοικητική λειτουργία ενός νευραλγικού κρίκου της Δικαιοσύνης – με σεβασμό στην κοινωνία και στον ανθρώπινο πόνο.