Σε μια νέα, ψηφιακή εποχή εισέρχεται η ελληνική Δικαιοσύνη με την καθιέρωση του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υπόθεσης, μιας θεσμικής μεταρρύθμισης που αλλάζει εκ βάθρων τον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων. Πρόκειται για ένα ενιαίο, ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο συγκεντρώνεται ολόκληρη η δικογραφία κάθε υπόθεσης- από την κατάθεση του πρώτου δικογράφου έως την τελεσίδικη ή αμετάκλητη απόφαση. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και αποτελεί βασικό πυλώνα του ψηφιακού μετασχηματισμού της Δικαιοσύνης. Στόχος είναι η οριστική κατάργηση του έγχαρτου φακέλου, η επιτάχυνση των διαδικασιών και η ενίσχυση της διαφάνειας, με άμεσο όφελος για πολίτες, δικηγόρους και δικαστές. Τι αλλάζει στην πράξη Με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υπόθεσης, όλα τα δικόγραφα και τα συναφή έγγραφα κατατίθενται και διακινούνται αποκλειστικά ηλεκτρονικά. Στον ψηφιακό φάκελο ενσωματώνονται αγωγές, εφέσεις, ανακοπές, αιτήσεις αναίρεσης, προτάσεις, μαρτυρικές καταθέσεις, πληρεξούσια, γραμμάτια προείσπραξης, δικαστικά ένσημα, ένορκες βεβαιώσεις, εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, έγγραφα διαμεσολάβησης, καθώς και η σχετική νομολογία και οι δικαστικές αποφάσεις. Η δικογραφία παραμένει ενιαία και πλήρης σε όλα τα στάδια της διαδικασίας και μεταβιβάζεται ψηφιακά στα ανώτερα δικαστήρια, χωρίς καθυστερήσεις, απώλειες εγγράφων ή ανάγκη φυσικής διακίνησης φακέλων. Οφέλη για δικηγόρους, δικαστές και πολίτες Για τους δικηγόρους, η κατάθεση γίνεται εξ αποστάσεως από το γραφείο τους, με δυνατότητα επιλογής δικασίμου μέσα από το σύστημα και συνεχή παρακολούθηση της πορείας της υπόθεσης σε όλα τα δικαστικά επίπεδα. Οι δικαστές αποκτούν άμεση πρόσβαση στο σύνολο της δικογραφίας, χωρίς εκτυπώσεις και χρονοβόρες διαδικασίες, γεγονός που διευκολύνει τη μελέτη και επιταχύνει την έκδοση αποφάσεων. Για τους πολίτες, η ψηφιοποίηση μεταφράζεται σε ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη διαφάνεια, καθώς περιορίζονται οι μετακινήσεις και οι διοικητικές επιβαρύνσεις. Παράλληλα, μειώνεται δραστικά η κατανάλωση χαρτιού και το λειτουργικό κόστος των δικαστηρίων, με θετικό περιβαλλοντικό και οικονομικό αποτύπωμα. Θεσμική τομή με οικονομική σημασία Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης έχει χαρακτηρίσει τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υπόθεσης «πραγματική τομή», εντάσσοντάς τον στα καθοριστικά βήματα εκσυγχρονισμού της Δικαιοσύνης, μετά τον νέο Δικαστικό Χάρτη και τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έχει τονίσει ότι πρόκειται για ένα από τα πιο ολοκληρωμένα ψηφιακά συστήματα διαχείρισης δικογραφίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πέρα από τη θεσμική του διάσταση, το έργο έχει σαφή οικονομική σημασία. Η επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης και η μείωση της γραφειοκρατίας θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης πολιτών και επενδυτών στους θεσμούς. Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής Η εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Φακέλου Υπόθεσης εξελίσσεται σταδιακά και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026. Ήδη το σύστημα λειτουργεί σε κτηματολογικές υποθέσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 είναι υποχρεωτική η ηλεκτρονική κατάθεση εγγράφων για τις υποθέσεις αυτές, ενώ από την 1η Απριλίου 2026 επεκτείνεται στο σύνολο των υποθέσεων της τακτικής διαδικασίας της πολιτικής δικαιοσύνης. Έως το τέλος του 2026, ο ηλεκτρονικός φάκελος αναμένεται να καλύπτει πολιτική, ποινική και διοικητική Δικαιοσύνη, καταργώντας οριστικά τον έγχαρτο φάκελο. Η μετάβαση της Δικαιοσύνης στον ψηφιακό κόσμο παύει πλέον να αποτελεί εξαγγελία και γίνεται καθημερινή πρακτική. Με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υπόθεσης, η απονομή δικαίου επιχειρεί να γίνει ταχύτερη, πιο αξιόπιστη και πιο κοντά στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας και οικονομίας.
