Υπάρχουν συνεδρίες συνεδρίων που απλώς καταγράφονται. Και υπάρχουν στιγμές που δεν επιτρέπουν ουδετερότητα. Η θεματική για την παιδική κακοποίηση στο 14ο Forum Υγείας ανήκε ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Η αίθουσα δεν παρακολούθησε απλώς εισηγήσεις. Συγκλονίστηκε. Οι γιατροί δεν μίλησαν θεωρητικά. Μίλησαν με εικόνες που έχουν δει στα επείγοντα, στις παιδιατρικές κλινικές, στις ΜΕΘ Παίδων. Μίλησαν για βρέφη με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, για παιδιά με μώλωπες που δεν «εξηγούνται», για σιωπές που κρατούν χρόνια, για κακοποιήσεις που συμβαίνουν μέσα στο ίδιο το σπίτι. Για το σύνδρομο ταρακουνήματος του βρέφους. Για παιδιά που φτάνουν στο νοσοκομείο όταν πλέον είναι σχεδόν αργά. Όταν σε μια αίθουσα βρίσκονται μαζί παιδίατροι, εντατικολόγοι, εισαγγελείς, αστυνομικοί και νομικοί, και όλοι καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, τότε δεν μιλάμε πλέον για μια ακόμη επιστημονική συζήτηση. Μιλάμε για δημόσια προειδοποίηση. Αυτό ακριβώς συνέβη στη συνεδρία για την παιδική κακοποίηση στο 14ο Forum Υγείας. Δεν ακούσαμε απλώς στατιστικές. Ακούσαμε μια συλλογική ομολογία ότι το σύστημα εξακολουθεί να φτάνει αργά. Ότι πολλές φορές το παιδί φτάνει πρώτο στο νοσοκομείο και τελευταία η Πολιτεία. Ότι η γνώση υπάρχει, η εμπειρία υπάρχει, οι επαγγελματίες πρώτης γραμμής υπάρχουν ,εκείνο που συχνά απουσιάζει είναι η οργανωμένη κρατική απάντηση. Αυτό είναι και το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την παιδική κακοποίηση περισσότερο ως περιστασιακό σοκ δημοσιότητας και λιγότερο ως σταθερή εθνική προτεραιότητα. Συγκλονιζόμαστε με τις πολύκροτες υποθέσεις, παρακολουθούμε τηλεοπτικά δράματα, αναζητούμε ενόχους και πρόσωπα, αλλά σπανίως συζητούμε σοβαρά για τις δομές που λείπουν, για τα πρωτόκολλα που δεν εφαρμόζονται, για την πρόληψη που δεν οργανώνεται. Και όμως, εκεί βρίσκεται η πραγματική αποτυχία. Όχι μόνο στον θύτη, αλλά στο κενό που του επιτρέπει να δρα. Στην έλλειψη ασφαλών δομών φιλοξενίας, που αναγκάζει παιδιά να παραμένουν για ημέρες ή εβδομάδες σε νοσοκομεία επειδή δεν υπάρχει πού να πάνε. Στην απουσία ενιαίου εθνικού μηχανισμού αναφοράς. Στην ανεπάρκεια παιδοψυχιατρικών δομών. Στην καθυστέρηση της Δικαιοσύνης. Στην ανασφάλεια των γιατρών όταν καλούνται να αναφέρουν μια υπόνοια. Στην έλλειψη συνεχούς εκπαίδευσης για όσους βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Αυτές δεν είναι τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι το ίδιο το πρόβλημα. Η παιδική κακοποίηση δεν αντιμετωπίζεται ούτε μόνο στο νοσοκομείο ούτε μόνο στο δικαστήριο. Αντιμετωπίζεται μόνο όταν το κράτος λειτουργεί ως ενιαίος προστατευτικός μηχανισμός γύρω από το παιδί. Γιατρός, εισαγγελέας, αστυνομία, κοινωνικές υπηρεσίες, παιδοψυχολόγοι, εκπαιδευτικοί, δομές φιλοξενίας: όχι ως ξεχωριστά γραφεία που αλληλογραφούν αργά μεταξύ τους, αλλά ως πραγματική αλυσίδα προστασίας. Αυτό που αναδείχθηκε στη συνεδρία είναι πως οι επαγγελματίες γνωρίζουν τι πρέπει να γίνει. Το ερώτημα είναι αν η Πολιτεία έχει τη βούληση να το κάνει. Γιατί η προστασία του παιδιού δεν είναι υπόθεση ευαισθησίας. Είναι υπόθεση πολιτικής απόφασης. Δεν αρκεί να δηλώνουμε ότι «τα παιδιά είναι προτεραιότητα». Αυτό αποδεικνύεται στους προϋπολογισμούς, στις δομές, στην ταχύτητα των αποφάσεων, στην εκπαίδευση των λειτουργών, στην παρουσία του κράτους εκεί που το παιδί κινδυνεύει. Η κοινωνία έχει κουραστεί να μαθαίνει για κακοποιημένα παιδιά μόνο όταν η υπόθεση γίνεται πρωτοσέλιδο. Η προστασία δεν μπορεί να αρχίζει μετά την τραγωδία. Οφείλει να προηγείται. Γιατί πίσω από κάθε ιατρικό φάκελο και κάθε δικογραφία δεν υπάρχει απλώς ένα περιστατικό. Υπάρχει ένα παιδί που περίμενε κάποιον να το προστατεύσει. Και κάθε φορά που αυτό δεν συμβαίνει, δεν αποτυγχάνει μόνο ένας θεσμός. Αποτυγχάνουμε όλοι.
