Τα πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις δαπάνες κοινωνικής προστασίας του 2023 προσφέρουν μια ξεκάθαρη εικόνα για το πώς κατανέμεται η κοινωνική πολιτική στη χώρα μας και πού διαφοροποιείται από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα στοιχεία προέρχονται από το σύστημα ESSPROS, το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο καταγραφής κοινωνικών δαπανών, γεγονός που επιτρέπει άμεσες και αξιόπιστες συγκρίσεις με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, η συνολική κοινωνική δαπάνη της Ελλάδας για το 2023 ανήλθε σε πάνω από 52 δισεκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αυτό αποδεικνύει ότι το κοινωνικό κράτος παραμένει βασική προτεραιότητα, ακόμα και σε ένα περιβάλλον ακρίβειας και οικονομικής αβεβαιότητας. Η ΕΛΣΤΑΤ δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της δαπάνης, πάνω από το μισό, κατευθύνεται στις παροχές γήρατος. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της ελληνικής πραγματικότητας: μιας κοινωνίας που γερνάει και που επιλέγει σταθερά να στηρίζει τους ηλικιωμένους της. Σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η Ελλάδα κατευθύνει μεγαλύτερο ποσοστό των κοινωνικών της πόρων σε συντάξεις και παροχές ηλικιωμένων, κάτι που αντανακλά τόσο τη δημογραφική δομή όσο και τις ιστορικές επιλογές του κοινωνικού συστήματος. Ωστόσο, η ίδια καταγραφή της ΕΛΣΤΑΤ επισημαίνει ότι άλλες κατηγορίες κοινωνικής πολιτικής λαμβάνουν μικρότερο βάρος σε σχέση με την ΕΕ. Οι δαπάνες για οικογένεια και παιδιά παραμένουν χαμηλές, υποδηλώνοντας την ανάγκη για περισσότερο στήριξη σε νέους γονείς και σε πολιτικές που μπορούν να αντιμετωπίσουν την υπογεννητικότητα. Το ίδιο ισχύει και για τις πολιτικές στέγασης, όπου η Ελλάδα βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά το γεγονός ότι το στεγαστικό αποτελεί σήμερα μια από τις σοβαρότερες κοινωνικές προκλήσεις. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει επίσης μείωση στις δαπάνες που αφορούν τον κοινωνικό αποκλεισμό — μια κατηγορία που περιλαμβάνει τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτές οι δαπάνες είναι συνήθως υψηλότερες, καθώς πολλά κράτη της ΕΕ επενδύουν ενεργά σε δράσεις κοινωνικής ένταξης και προστασίας. Όσον αφορά τα έσοδα του συστήματος κοινωνικής προστασίας, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει αύξηση, με την πολιτεία να καλύπτει σχεδόν το μισό της συνολικής χρηματοδότησης. Η σύγκριση με την Ευρώπη δείχνει ότι σε πολλές χώρες μεγαλύτερο μέρος των κοινωνικών δαπανών χρηματοδοτείται από εισφορές, γεγονός που υποδηλώνει διαφορετική δομή στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό σύστημα. Το σημαντικό είναι ότι τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δεν διχάζουν· ενημερώνουν. Δείχνουν καθαρά πού στηρίζει η Ελλάδα περισσότερο — τις μεγαλύτερες ηλικίες — και πού χρειάζεται να ενισχύσει τη στήριξή της, χωρίς να τίθεται ζήτημα αφαίρεσης δικαιωμάτων ή παροχών από όσους σήμερα τα έχουν ανάγκη. Η Ελλάδα έχει χτίσει ένα κοινωνικό κράτος που προστατεύει τους ηλικιωμένους της, και αυτό αποτελεί πυλώνα κοινωνικής σταθερότητας. Τα συγκριτικά ευρωπαϊκά στοιχεία όμως δείχνουν επίσης την ανάγκη να ενισχυθούν οι πολιτικές για παιδιά, οικογένειες, νέους και ευάλωτους πληθυσμούς. Όχι με περικοπές σε υπάρχουσες παροχές, αλλά με μια πιο ισορροπημένη, πιο συμπεριληπτική προσέγγιση. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι χρήσιμα γιατί μας επιτρέπουν να δούμε πού υστερούμε και πού υπερέχουμε σε σχέση με την Ευρώπη. Και αποτελούν μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η κοινωνική πολιτική δεν είναι μια στατική δομή, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες κάθε γενιάς. Η επόμενη μέρα απαιτεί ένα κοινωνικό κράτος που να στηρίζει όλους: τους ηλικιωμένους που δικαιούνται ασφάλεια, αλλά και τα παιδιά, τους νέους, τις οικογένειες και τους ανθρώπους στο περιθώριο που χρειάζονται την ευκαιρία να προχωρήσουν μπροστά. ΔΕΙΤΕ ΤΗ ΧΘΕΣΙΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΣΤΑΤ.
