Η συνέντευξη Τύπου της Ευρωπαίας Εισαγγελέως, Λάουρας Κοβέσι, στο Γ’ Τελωνείο Πειραιά, είχε έντονο συμβολισμό και ακόμη μεγαλύτερη ουσία. Οι παρεμβάσεις της ανέδειξαν με ωμότητα αυτό που όλοι γνωρίζουμε αλλά σπάνια ομολογείται: η ελληνική Δικαιοσύνη και οι θεσμοί της αδυνατούν να προχωρήσουν σε βάθος σε κρίσιμες υποθέσεις διαφθοράς και κακοδιαχείρισης. Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η ώθηση έρχεται από την Ευρώπη. Η κ. Κοβέσι ξεκαθάρισε ότι η έρευνα για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την τραγωδία των Τεμπών βρήκε ανυπέρβλητο εμπόδιο στο άρθρο 86 του Συντάγματος περί ευθύνης υπουργών. Όσο δεν αλλάζει το συγκεκριμένο πλαίσιο, καμία έρευνα δεν μπορεί να φτάσει εκεί που πρέπει. Η Εισαγγελέας ήταν κατηγορηματική: αν δεν τροποποιηθεί, θα έχουμε «το ίδιο αποτέλεσμα» και σε άλλες υποθέσεις. Με άλλα λόγια, η ατιμωρησία παραμένει θεσμοθετημένη. Δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι η διαφθορά δεν είναι αφηρημένη έννοια. Έχει άμεσο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, όπως στην περίπτωση των Τεμπών, και σε πραγματικούς ανθρώπους, όπως οι έντιμοι αγρότες που αποκλείονταν από ευρωπαϊκά κονδύλια επειδή δεν συμμετείχαν στο σύστημα των «δωροδοκιών». Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως είπε χαρακτηριστικά, έχει μετατραπεί σε «ακρωνύμιο διαφθοράς και νεποτισμού». Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ανοιχτές δεκάδες υποθέσεις που αφορούν Έλληνες πολίτες και επιχειρήσεις σε όλη την Ε.Ε., από το σκάνδαλο της σύμβασης 717 στους σιδηροδρόμους μέχρι την εκτεταμένη απάτη ΦΠΑ και το λαθρεμπόριο. Η μεγάλη επιχείρηση «Καλυψώ» για τη διαφθορά στα τελωνεία, με διασυνδέσεις σε 14 χώρες, ήταν ενδεικτική του μεγέθους του προβλήματος. Η ουσία είναι ότι για ακόμη μία φορά, οι μεγάλες τομές που θα έπρεπε να έχει τολμήσει η ελληνική πολιτεία εδώ και δεκαετίες, έρχονται ως πίεση απ’ έξω. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναγκάζεται να καλύψει το κενό της ελληνικής Δικαιοσύνης και να θέσει τους όρους για πραγματική λογοδοσία. Αυτό δεν είναι ούτε τιμή ούτε ένδειξη αυτοδυναμίας για τη χώρα. Αντιθέτως, δείχνει ότι χωρίς εξωτερική ώθηση, οι παθογένειες του συστήματος αναπαράγονται. Όλα δείχνουν ότι η εξέλιξη αυτή θα έχει συνέχεια. Η Λάουρα Κοβέσι ήταν σαφής: «Είμαστε εδώ για να μείνουμε». Και αυτή ίσως να είναι η πιο ελπιδοφόρα είδηση για μια κοινωνία που έχει συνηθίσει να βλέπει τα μεγάλα σκάνδαλα να κλείνουν άδοξα.
