Του Γιώργου Ηλιόπουλου Σε νέα περίοδο αβεβαιότητας εισέρχεται η ανάπλαση της Άνω Πόλης της Πάτρας, ένα από τα μεγαλύτερα έργα αστικής αναβάθμισης του ιστορικού κέντρου, με αρχικό προϋπολογισμό 8,74 εκατ. ευρώ. Ο Δήμος Πατρέων έχει κινήσει τη διαδικασία για την έκπτωση του αναδόχου, καθώς, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, η εργοληπτική εταιρεία δεν ανταποκρίνεται στις συμβατικές της υποχρεώσεις και στις υποδείξεις των αρμόδιων υπηρεσιών για την ολοκλήρωση των εργασιών. Η εξέλιξη δημιουργεί νέα δεδομένα για ένα έργο που βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2021, έχει λάβει διαδοχικές παρατάσεις και εξακολουθεί να παρουσιάζει εκκρεμότητες, παρά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος του φυσικού αντικειμένου έχει εκτελεστεί. Ο αντιδήμαρχος Έργων Υποδομής του Δήμου Πατρέων, Παναγιώτης Μελάς, δήλωσε στον «Σ.Ε.» και στο symboulos.gr: «Έχει ξεκινήσει η διαδικασία να κηρύξουμε έκπτωτο τον εργολάβο. Μας δυσκολεύει σημαντικά η εξέλιξη αυτή. Δυστυχώς, ο εργολάβος δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του και δεν δουλεύει. Δεν τίθεται κάποιο οικονομικό ζήτημα. Δεν ανταποκρίνεται στις υποδείξεις για το τι πρέπει να κάνει ώστε να ολοκληρωθεί η εργολαβία. Γίνονται πολύ λίγα από αυτά που έπρεπε». Ένα έργο 8,74 εκατ. ευρώ Η ανάπλαση της Άνω Πόλης εντάχθηκε στην «Ολοκληρωμένη Αστική Ανάπτυξη Ιστορικού Κέντρου Πάτρας – Διαδρομή 1» και χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ, στο πλαίσιο του προγράμματος Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης της Πάτρας. Η παρέμβαση αφορά περιοχή περίπου 170 στρεμμάτων και σχεδιάστηκε με στόχο τη βιοκλιματική, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση μιας από τις σημαντικότερες ιστορικές συνοικίες της πόλης. Μεταξύ άλλων, το αντικείμενο της εργολαβίας περιλαμβάνει: ανακατασκευή δρόμων, πεζοδρομίων και κοινόχρηστων χώρων, χρήση ψυχρών υλικών, κατασκευή ραμπών και οδεύσεων για άτομα με αναπηρία, εγκατάσταση νέου αστικού φωτισμού με λαμπτήρες LED, τοποθέτηση καθιστικών, κάδων, βρυσών και άλλου αστικού εξοπλισμού, δημιουργία θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτων και δικύκλων, νέες φυτεύσεις και έργα άρδευσης. Στο Τεχνικό Πρόγραμμα του Δήμου για το 2025 είχαν προβλεφθεί περίπου 1,7 εκατ. ευρώ για την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων. Το ποσό αυτό δεν μπορεί, πάντως, να θεωρηθεί αυτομάτως ως το σημερινό υπόλοιπο της σύμβασης, καθώς απαιτείται επικαιροποιημένη οικονομική αποτύπωση των εργασιών που έχουν πιστοποιηθεί και εκείνων που παραμένουν ανεκτέλεστες. Από τα αρχαιολογικά ευρήματα στην αδυναμία του αναδόχου Η σημερινή εμπλοκή δεν αποτελεί την πρώτη καθυστέρηση στην πορεία του έργου. Κατά τα προηγούμενα χρόνια, οι υπηρεσίες είχαν καταγράψει εμπόδια που σχετίζονταν με αρχαιολογικά ευρήματα, καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών εκσκαφής, παρεμβάσεις σε δίκτυα κοινής ωφέλειας και δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Εργασίες είχαν ανασταλεί ή επιβραδυνθεί σε σημεία όπως οι οδοί Παπαδιαμαντοπούλου, Συμηριώτου, Παναγιωλή και Παναχαΐδος Αθηνάς, καθώς και κοντά στην πλατεία Κορύλλου και το Ρωμαϊκό Ωδείο. Τον Ιούνιο του 2025 είχε εγκριθεί νέα παράταση της εργολαβίας έως το τέλος του έτους. Ωστόσο, οι εργασίες δεν ολοκληρώθηκαν και ακολούθησαν νέες χρονικές μεταθέσεις, μέχρι τη σημερινή διαδικασία έκπτωσης του αναδόχου. Πλέον, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή, το πρόβλημα δεν αποδίδεται σε έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά στη μη ανταπόκριση του εργολάβου στις συμβατικές του υποχρεώσεις. Ο δρόμος προς τη νέα εργολαβία Σε περίπτωση που ολοκληρωθεί η διαδικασία έκπτωσης, ο Δήμος θα πρέπει να προχωρήσει στην ακριβή καταγραφή και επιμέτρηση των εργασιών που έχουν εκτελεστεί, καθώς και όσων απομένουν. Θα πρέπει επίσης να αποσαφηνιστούν: το ποσοστό φυσικής ολοκλήρωσης του έργου, το ύψος των πληρωμών που έχουν πραγματοποιηθεί, το οικονομικό αντικείμενο που απομένει, οι τυχόν ρήτρες ή οικονομικές απαιτήσεις σε βάρος του αναδόχου, ο τρόπος με τον οποίο θα χρηματοδοτηθεί η ολοκλήρωση, η δυνατότητα είτε υποκατάστασης του αναδόχου είτε προκήρυξης νέου διαγωνισμού. Ο κ. Μελάς αναφέρει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συνεννόηση με τη Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας: «Θα χρειαστεί και άλλος χρόνος για να ολοκληρωθεί. Είμαστε σε συνεννόηση με τη Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας για να προχωρήσουμε». Το νέο χρονοδιάγραμμα δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ασφάλεια. Θα εξαρτηθεί από τον χρόνο ολοκλήρωσης της διοικητικής διαδικασίας, την καταγραφή του ανεκτέλεστου αντικειμένου, τις αποφάσεις της Διαχειριστικής Αρχής και τη διαδικασία επιλογής νέου αναδόχου. Το οικονομικό αποτύπωμα της καθυστέρησης Η εμπλοκή δεν περιορίζεται στο τεχνικό σκέλος. Η παρατεταμένη λειτουργία εργοταξίων σε μια ιστορική και εμπορική περιοχή επιβαρύνει την καθημερινότητα κατοίκων και επαγγελματιών, δυσχεραίνει την πρόσβαση και υποβαθμίζει την εικόνα μιας συνοικίας που θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό τμήμα της τουριστικής διαδρομής της Πάτρας. Για να αποτυπωθεί όμως το πραγματικό οικονομικό κόστος, απαιτούνται συγκεκριμένα στοιχεία από τον Δήμο και τη Διαχειριστική Αρχή: οι μέχρι σήμερα πληρωμές, το ανεκτέλεστο υπόλοιπο, οι αναθεωρήσεις τιμών, οι πιθανές αποζημιώσεις και το κόστος μιας νέας διαγωνιστικής διαδικασίας. Κρίσιμο είναι επίσης να διευκρινιστεί εάν η μετάβαση του έργου από την προηγούμενη στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο δημιουργεί πρόσθετες δεσμεύσεις ως προς τις προθεσμίες επιλεξιμότητας των δαπανών. Ανοικτό μέτωπο αστικών έργων Η Άνω Πόλη δεν είναι το μοναδικό μεγάλο αστικό έργο της Πάτρας που αντιμετωπίζει καθυστερήσεις. Ανοικτό παραμένει και το μέτωπο της πλατείας Εθνικής Αντιστάσεως, γνωστής ως πλατείας Όλγας, η ανάπλαση της οποίας δεν έχει ακόμη παραδοθεί στο σύνολό της προς χρήση. Η συσσώρευση καθυστερήσεων σε κεντρικές παρεμβάσεις αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα για την πόλη: την αδυναμία τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων σε έργα που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του εμπορικού κέντρου, την ποιότητα ζωής και την επισκεψιμότητα. Για την ανάπλαση της Άνω Πόλης, το άμεσο ζητούμενο είναι πλέον διπλό: να ολοκληρωθεί χωρίς άλλη διολίσθηση η διαδικασία απέναντι στον σημερινό ανάδοχο και να παρουσιαστεί ένα αξιόπιστο, δημόσιο χρονοδιάγραμμα για την αποπεράτωση του έργου. Πέντε χρόνια μετά την έναρξη των εργασιών, η ιστορική συνοικία εξακολουθεί να περιμένει την οριστική παράδοση μιας επένδυσης ύψους 8,74 εκατ. ευρώ.
