Η νέα έξαρση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στη Δυτική Ελλάδα έχει πλήξει σοβαρά τους κτηνοτρόφους, αφήνοντάς τους χωρίς εισόδημα και με αυξημένες υποχρεώσεις για την εξυγίανση των εκτροφών τους. Μέσα σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, η πρόταση του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριου Φαρμάκη, για τη θέσπιση μηχανισμού άμεσης προκαταβολής αποζημιώσεων, αξίζει προσεκτικής εξέτασης. Ο Περιφερειάρχης εισηγείται τη δυνατότητα να προκαταβάλλεται στους πληγέντες κτηνοτρόφους ένα ποσοστό — περίπου 30% — της αποζημίωσης, αμέσως μετά τον έλεγχο πληρότητας του φακέλου από την Περιφέρεια. Η προκαταβολή αυτή θα δίνεται μέσω των τραπεζών και θα επιστρέφεται σε αυτές κατά την τελική πληρωμή του δικαιούχου από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η πρόταση δεν μεταβάλλει το συνολικό κόστος για το Δημόσιο, αλλά θα μπορούσε να επιταχύνει την οικονομική ανακούφιση όσων έχουν υποστεί απώλειες. Είναι γνωστό ότι οι διαδικασίες αποζημίωσης απαιτούν χρόνο, και σε περιπτώσεις μαζικών εκτροφών ο καθυστερημένος χρόνος καταβολής μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Την ίδια ώρα, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, ξεκαθάρισε ότι δεν εξετάζεται «lockdown» ως μέτρο αντιμετώπισης της νόσου, υπογραμμίζοντας πως «είναι ζωτικής σημασίας να κρατήσουμε ζωντανή την κτηνοτροφική παραγωγή, αλλά δεν θα κάνουμε lockdown». Η τοποθέτηση αυτή δείχνει μια σαφή επιλογή υπέρ της συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας, σε συνδυασμό με την αυστηρή τήρηση των υγειονομικών μέτρων που ήδη εφαρμόζονται. Η Περιφέρεια, από την πλευρά της, έχει επισημάνει ότι οι διαθέσιμοι πόροι της για απολυμάνσεις, εξυγιάνσεις και ταφή των προσβεβλημένων ζώων εξαντλούνται, ζητώντας έκτακτη ενίσχυση από το ΥΠΑΑΤ ώστε να συνεχιστούν απρόσκοπτα οι αναγκαίες παρεμβάσεις. Είναι εύλογο το αίτημα, δεδομένου ότι η διαχείριση μιας επιζωοτίας απαιτεί συνεχή παρουσία και όχι αποσπασματικά μέτρα. Αν εφαρμοστεί με σωστό έλεγχο και διαφάνεια, ο μηχανισμός προκαταβολής μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο στήριξης, χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά τη διοίκηση ή τους πόρους του κράτους. Η ταχύτητα καταβολής των αποζημιώσεων δεν είναι ζήτημα απλής διευκόλυνσης· είναι προϋπόθεση για να διατηρηθεί η παραγωγική δραστηριότητα στην ύπαιθρο. Σε μια περίοδο που οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι δοκιμάζονται από αλλεπάλληλες κρίσεις, η ανάγκη για πιο ευέλικτους μηχανισμούς στήριξης είναι προφανής. Η πρόταση Φαρμάκη κινείται σε ρεαλιστική κατεύθυνση και θα άξιζε να εξεταστεί σοβαρά από την πολιτική ηγεσία. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει άμεση και πρακτική εφαρμογή, με συντονισμό όλων των εμπλεκομένων φορέων — πριν οι οικονομικές συνέπειες της ευλογιάς γίνουν μη αναστρέψιμες.
