Με αξιόλογη συμμετοχή και επίκεντρο τη διερεύνηση κρίσιμων πτυχών της ενεργειακής πολιτικής και της περιβαλλοντικής κρίσης, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11 Ιουνίου στην Πάτρα εκδήλωση της Νέας Αριστεράς Αχαΐας, στην αίθουσα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Τίτλος της: «Μύθοι και αλήθειες για τις εξορύξεις – Μια συζήτηση για το ενεργειακό πρόβλημα και την περιβαλλοντική κρίση». Η πρωτοβουλία, όπως τονίστηκε από τους διοργανωτές, εντάσσεται σε έναν κύκλο θεματικών εκδηλώσεων ενόψει του συνεδρίου της Νέας Αριστεράς και αποσκοπεί στην ενίσχυση της δημόσιας συζήτησης για την ενεργειακή στρατηγική της χώρας, πέρα από τις παραδοσιακές διχοτομίες κρατισμού και άνευ όρων ιδιωτικοποίησης. Κώστας Σπαρτινός: «Πολιτικό ζήτημα η κλιματική κρίση» Την εκδήλωση άνοιξε ο πρώην βουλευτής Αχαΐας του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Σπαρτινός, ο οποίος υπογράμμισε ότι «η χώρα βρίσκεται ήδη πάνω από τον μέσο όρο αύξησης της θερμοκρασίας, γεγονός που καταδεικνύει την κρισιμότητα της κατάστασης». Με σκωπτική διάθεση, αναφέρθηκε στην «απροθυμία των κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων να συγκρουστούν με ισχυρά οικονομικά συμφέροντα», σημειώνοντας τη σύνδεση της ενεργειακής στρατηγικής με γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και προεκλογικές εξισορροπήσεις, φέρνοντας ως παράδειγμα την επιτάχυνση των εξορύξεων νοτίως της Κρήτης και το αμερικανικό LNG. Ιωσήφ Σινιγάλιας: «Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μονόδρομος – είναι πεδίο σύγκρουσης» Ο Ιωσήφ Σινιγάλιας, μηχανολόγος μηχανικός και μέλος της συντακτικής επιτροπής της Εποχής, εστίασε στην αντίφαση μεταξύ διακηρύξεων και πραγματικότητας. Ανέλυσε τα δεδομένα για τις εκπομπές CO₂, επισημαίνοντας πως το 2024 καταγράφηκε νέο ιστορικό ρεκόρ παγκόσμιας συγκέντρωσης (422,7 ppm), με αυξήσεις της τάξης του 60% από το 1992. «Οι δεσμεύσεις των κρατών υπολείπονται των αναγκών, ενώ η πράσινη μετάβαση υλοποιείται μέσα σε ένα τοπίο ενεργειακής ανασφάλειας και κοινωνικής αδικίας», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παρουσίασε επίσης στοιχεία για την ενεργειακή ένταση της Ελλάδας (gCO₂/kWh και MJ/$), τονίζοντας ότι παρά τις επενδύσεις σε ΑΠΕ, η ενεργειακή φτώχεια παραμένει υπαρκτή, ενώ το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας δεν μειώνεται, εξαιτίας της κυριαρχίας του χρηματιστηρίου ενέργειας. Ο Σινιγάλιας εστίασε και στη γεωπολιτική διάσταση των εξορύξεων, αναφερόμενος στην παραχώρηση θαλάσσιων οικοπέδων στην εταιρεία Chevron, σημειώνοντας ότι: «Η διαχείριση του φυσικού πλούτου γίνεται χωρίς διαφάνεια, χωρίς συνολικό σχέδιο, και χωρίς την απαιτούμενη κοινωνική συναίνεση». Τέλος, κάλεσε σε αναστοχασμό της τεχνολογικής αισιοδοξίας, κάνοντας ειδική αναφορά στο CCUS, στο υδρογόνο και στις τεχνολογίες αποθήκευσης, ως λύσεις που ενδέχεται να μετατραπούν σε εργαλεία καθυστέρησης της απαλλαγής από τα ορυκτά καύσιμα. Κώστας Παπακωνσταντίνου: «Η ενεργειακή κρίση είναι κρίση αξιών και καταναλωτικών προτύπων» Ο Κώστας Παπακωνσταντίνου, συμπρόεδρος των Πρασίνων – Οικολογία και εκπαιδευτικός, επικέντρωσε την εισήγησή του στον ρόλο της πολιτικής οικολογίας ως κριτικής θεώρησης της ανάπτυξης. «Η ενέργεια δεν είναι απλώς θέμα τεχνολογίας. Είναι πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα που αφορά τις ίδιες τις ανάγκες και τον τρόπο ζωής μας», υπογράμμισε. Τάχθηκε υπέρ της μείωσης της κατανάλωσης ως βασικής στρατηγικής για την κλιματική ανθεκτικότητα, αποδομώντας την αντίληψη ότι η αντικατάσταση των πηγών ενέργειας αρκεί για να αντιμετωπιστεί η κρίση: «Η ουσία της μετάβασης δεν είναι το μέσο, αλλά η ανάγκη. Πρέπει να συζητήσουμε πόση ενέργεια χρειαζόμαστε και πού – όχι μόνο πώς την παράγουμε». Ασκώντας κριτική στην εγκατάσταση ΑΠΕ χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό, υπενθύμισε την ανάγκη για διαφάνεια, δημόσια διαβούλευση και σεβασμό στα οικοσυστήματα, ενώ πρότεινε τη θεσμοθέτηση περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με έμφαση στις ενεργειακές επιλογές. Πάνος Σκουρλέτης: «Ο καπιταλισμός γίνεται πράσινος μόνο όταν δεν απειλούνται τα συμφέροντα» Ο Πάνος Σκουρλέτης, πρώην Υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, προσέγγισε το ζήτημα της μετάβασης από πολιτική και θεσμική σκοπιά. Έκανε αυτοκριτική για τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ στο ζήτημα των εξορύξεων, αναγνωρίζοντας ότι: «Ήταν λάθος που δεν διατυπώθηκε εγκαίρως πλήρης αντίθεση στις νέες εξορύξεις. Το 2019 έγινε επανόρθωση, όμως η αρχική αδράνεια επέτρεψε την εδραίωση συμφερόντων». Καυτηρίασε την υπερβολική στήριξη στο LNG ως «υποκατάσταση εξάρτησης» και τόνισε ότι η απολιγνιτοποίηση δεν συνοδεύτηκε από εθνική στρατηγική. Πρότεινε ενίσχυση των ΑΠΕ, αλλά με θεσμική εποπτεία, χωροταξική ωριμότητα και κοινωνική συναίνεση, προειδοποιώντας ότι: «Η πράσινη μετάβαση χωρίς ρήξεις με το παλιό μοντέλο είναι πράσινη μόνο στο όνομα». Σημαντική ήταν η παρέμβασή του για το χρηματιστήριο ενέργειας, το οποίο – όπως είπε – ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τις υψηλές τιμές στην εγχώρια αγορά. Πρότεινε, μεταξύ άλλων, πανευρωπαϊκή πολιτική για τη ρύθμιση της ενεργειακής αγοράς και θεσμική ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων. Ένα βήμα για τον αναστοχασμό της στρατηγικής Η εκδήλωση της Νέας Αριστεράς αποτέλεσε, όπως σημείωσαν οι συμμετέχοντες, μια ευκαιρία για συνεκτικό διάλογο πάνω στα διακυβεύματα της ενεργειακής πολιτικής – σε μια συγκυρία που οι εξελίξεις επιβάλλουν στρατηγικές αποφάσεις. Η ανάγκη για μια ολιστική, δίκαιη και κοινωνικά αποδεκτή μετάβαση αναδείχθηκε ως κοινός τόπος. Σε αντίθεση με το τεχνικό και επενδυτοκεντρικό πλαίσιο που κυριαρχεί, η εκδήλωση υπογράμμισε την πολιτική, πολιτισμική και θεσμική διάσταση της ενέργειας – ως αγαθού, όχι απλώς ως αγοράς.