Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την υιοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, που θέτει ως κεντρικό στόχο την περιφερειακή σύγκλιση και την άρση των ανισοτήτων. Βασικός άξονας της πρωτοβουλίας αποτελεί η δημιουργία Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών στην Προεδρία της Κυβέρνησης, σηματοδοτώντας για πρώτη φορά ότι οι ορεινές, απομακρυσμένες και υποβαθμισμένες περιοχές αναγνωρίζονται ως ξεχωριστή κατηγορία που χρήζει στοχευμένης πολιτικής και συντονισμού. Η στρατηγική περιλαμβάνει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό δώδεκα πυλώνων που καλύπτουν κρίσιμους τομείς όπως στέγαση, εργασία και επιχειρηματικότητα, υγεία, εκπαίδευση, πρωτογενή παραγωγή, προστασία περιβάλλοντος και δασών, ενέργεια, τουρισμός και πολιτισμός. Παράλληλα, θεσμοθετείται ρήτρα ορεινότητας, νησιωτικότητας και απολιγνιτοποίησης, υποχρεώνοντας όλα τα υπουργεία να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των τοπικών πληθυσμών στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών. Προβλέπονται 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης- ένα για κάθε Περιφερειακή Ενότητα -τα οποία θα ολοκληρωθούν έως το 2026 και θα αποτελέσουν την «ταυτότητα» της ανάπτυξης κάθε περιοχής για την επόμενη δεκαετία. Παράλληλα, τίθενται σε εφαρμογή 10 οριζόντιες πολιτικές σε κρίσιμους τομείς όπως οι υποδομές, η εκπαίδευση, η υγεία, η χωροταξία, τα αντιπλημμυρικά έργα, οι επενδύσεις και το δημογραφικό. Η χρηματοδότηση είναι ιδιαίτερα αυξημένη, με δέσμευση αξιοποίησης σημαντικών πόρων από το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης αλλά και τα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία από το 2026 και μετά. Στο πλαίσιο αυτό, περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται ειδικά σε ορεινές περιοχές μέσω των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων, ενώ επιπλέον παρεμβάσεις περιλαμβάνουν φορολογικά κίνητρα, μειωμένες επιβαρύνσεις, έργα υποδομών και πολιτικές κοινωνικής συνοχής. Τι σημαίνει η νέα πολιτική για την Αχαΐα Η Αχαΐα είναι μία από τις Περιφερειακές Ενότητες που μπορούν να ωφεληθούν άμεσα από αυτή τη νέα προσέγγιση, καθώς διαθέτει μεγάλο ποσοστό ορεινών και ημιορεινών κοινοτήτων, οι οποίες αντιμετωπίζουν χρόνιες προκλήσεις: γήρανση και συρρίκνωση πληθυσμού, έλλειψη βασικών υπηρεσιών, εγκατάλειψη αγροτικών εκτάσεων και περιορισμένες ευκαιρίες για τους νέους. Η στρατηγική ανοίγει τον δρόμο για: Στοχευμένες υποδομές σε ύδρευση, αποχέτευση, ενεργειακές διασυνδέσεις και οδικό δίκτυο. Ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής και της τυποποίησης τοπικών προϊόντων. Νέες μορφές τουρισμού: ορεινός, πολιτιστικός, γαστρονομικός, θρησκευτικός, οικοτουρισμός. Κίνητρα εγκατάστασης νέων και οικογενειών σε χωριά της Αχαΐας. Προγράμματα για την ανακαίνιση υφιστάμενων κατοικιών και αξιοποίηση ανενεργών κτιρίων. Δημιουργία ψηφιακών δυνατοτήτων εργασίας για όσους επιλέξουν να ζήσουν σε ημιορεινές περιοχές αλλά να εργάζονται εξ αποστάσεως. Η επιτυχία όμως θα εξαρτηθεί από την ενεργό συμμετοχή των τοπικών φορέων, της αυτοδιοίκησης, των συλλόγων και κυρίως των ίδιων των κατοίκων. Η Αχαΐα έχει την ευκαιρία να διαμορφώσει ένα Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης που να μην αναπαράγει παλαιές συνταγές, αλλά να στηρίζεται στην ταυτότητα του τόπου, στην παραγωγή ποιότητας και στη νέα οικονομία της υπαίθρου. Μια ιστορική ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί Η δημιουργία Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών και η ενσωμάτωση της περιφερειακής διάστασης στον κυβερνητικό σχεδιασμό αποτελούν ίσως τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση των τελευταίων δεκαετιών για την ελληνική περιφέρεια. Για την Αχαΐα, αυτό μπορεί να σηματοδοτήσει μια πραγματική αναγέννηση: από την ερημοποίηση στην επιστροφή ζωής, επιχειρηματικότητας και προοπτικής στα χωριά και στα ορεινά της. Το στοίχημα είναι μεγάλο – αλλά για πρώτη φορά υπάρχει ο σχεδιασμός, η θεσμική δομή και οι πόροι για να κερδηθεί.
