Με επιστολή του προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Γεώργιο Κώτσηρα, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Ευάγγελος Ν. Καραχάλιος, θέτει στο επίκεντρο την παρατεταμένη ακινητοποίηση του Οδοντωτού Διακοπτού–Καλαβρύτων, επτά μήνες μετά την αναστολή λειτουργίας του. Ζητά την πλήρη διερεύνηση των ευθυνών για τη διαχείριση της υποδομής, τη διαφάνεια ως προς τις ενέργειες πρόληψης και συντήρησης και, κυρίως, την παρουσίαση ενός συγκεκριμένου και χρηματοδοτημένου σχεδίου ασφαλούς επαναλειτουργίας, με σαφές χρονοδιάγραμμα και λογοδοσία. Παράλληλα, αναδεικνύει τις εκκρεμότητες που αφορούν τη σιδηροδρομική σύνδεση της Πάτρας, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο οι προσωρινές διακοπές και οι διαρκείς εξαγγελίες να μετατραπούν σε μόνιμη κατάσταση. Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή: Κύριε Αναπληρωτή Υπουργέ, Επτά μήνες μετά την αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού, μια ιστορική σιδηροδρομική υποδομή σχεδόν 130 ετών παραμένει ακινητοποιημένη, χωρίς να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης και ασφαλούς επαναλειτουργίας. Η πρόσφατη πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΑΑ_Ρ_2026_2189/02.10.2026), με την οποία κωλύεται η υπογραφή της σχεδιαζόμενης Προγραμματικής Σύμβασης, προσθέτει ένα ακόμη αδιέξοδο σε μια υπόθεση που εγείρει πλέον σοβαρά ερωτήματα για τη διοικητική διαχείριση και την αποτελεσματικότητα του αρμόδιου φορέα. Η παρατεταμένη ακινητοποίηση του Οδοντωτού αναδεικνύει με ιδιαίτερη ένταση τις ευθύνες της σημερινής Διοίκησης της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.» (πρώην ΟΣΕ). Ενός οργανισμού που, επί δεκαετίες, με το έργο και την αφοσίωση γενεών μηχανικών και σιδηροδρομικών, διατήρησε ζωντανό ένα σπουδαίο τεχνικό επίτευγμα του 19ου αιώνα, κατασκευασμένο από Γάλλους μηχανικούς, εξασφαλίζοντας τη λειτουργία του και τη θέση του στην οικονομική και κοινωνική ζωή της περιοχής. Αυτή την ιστορική παρακαταθήκη τιμούμε και ακριβώς γι’ αυτό απαιτούμε από τη σημερινή Διοίκηση μεγαλύτερη υπευθυνότητα και ουσιαστική λογοδοσία. Είναι τουλάχιστον αντιφατικό μια σιδηροδρομική γραμμή που διατηρήθηκε σε λειτουργία επί σχεδόν 130 χρόνια, παρά τις τεχνικές δυσκολίες και τους περιορισμούς προηγούμενων εποχών, να παραμένει σήμερα κλειστή επί μήνες, χωρίς συγκεκριμένο ορίζοντα αποκατάστασης. Δεν αμφισβητούμε την προτεραιότητα της ασφάλειας ούτε υποτιμούμε τους πραγματικούς κινδύνους. Αμφισβητούμε, όμως, ότι η αναστολή λειτουργίας μπορεί να αποτελεί τον τελικό απολογισμό ενός Διαχειριστή Υποδομής, όταν η θεμελιώδης αποστολή του είναι να προλαμβάνει, να συντηρεί, να προστατεύει και να διασφαλίζει τη λειτουργία της. Η ασφάλεια της σιδηροδρομικής υποδομής δεν εξαντλείται στην απόφαση διακοπής της κυκλοφορίας Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ύπαρξη φυσικών κινδύνων στο φαράγγι του Βουραϊκού, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ο Διαχειριστής ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις πρόληψης, επιθεώρησης, συντήρησης και αντιμετώπισής τους, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο σιδηροδρομικής ασφάλειας (ν. 4408/2016 και ν. 5220/2025). Η αναστολή της κυκλοφορίας μπορεί να αποτελεί αναγκαίο μέτρο προστασίας όταν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την ασφαλή λειτουργία, δεν μπορεί όμως να υποκαθιστά την ενεργητική διαχείριση των κινδύνων ούτε να απαλλάσσει τη Διοίκηση από την υποχρέωση λογοδοσίας. Η αναστολή της 12ης Μαρτίου 2026 γνωστοποιήθηκε με δημόσια ανακοίνωση, χωρίς να έχει τεθεί υπόψη μας ο πλήρης τεχνικός και διοικητικός φάκελος που τεκμηριώνει την απόφαση, τη διάρκειά της και τις προϋποθέσεις άρσης της. Ζητούμε να γνωστοποιηθούν η σχετική πράξη, η νομική της βάση, οι τεχνικές εισηγήσεις και τα συγκεκριμένα κριτήρια ασφαλούς επαναλειτουργίας. Παράλληλα, δεδομένου ότι μετά τις πυρκαγιές του 2023 είχαν αναδειχθεί αυξημένοι γεωλογικοί και υδρολογικοί κίνδυνοι, ενώ το 2024 είχε εκπονηθεί σχετική γεωλογική διερεύνηση για λογαριασμό του ΟΣΕ, σύμφωνα με έγγραφο του τότε Διευθύνοντος Συμβούλου του Οργανισμού, απαιτείται σαφής απολογισμός των μέτρων πρόληψης και προστασίας που σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν. Η καθολική αναστολή της 12ης Μαρτίου 2026 δεν έχει, κατά την εκτίμησή μας, αιτιολογηθεί επαρκώς ως αναγκαία και αναλογική επιλογή. Δεν έχει εξηγηθεί, ιδίως, γιατί αποκλείστηκε η δυνατότητα συνέχισης της κυκλοφορίας με στοχευμένα μέτρα προστασίας στα κρίσιμα σημεία, υπό αυστηρούς όρους ασφάλειας και με προγραμματισμένες διακοπές για την εκτέλεση εργασιών. Από τις πυρκαγιές του Αυγούστου 2023 είχαν μεσολαβήσει περισσότερα από δυόμισι χρόνια, χρόνος που θα έπρεπε να είχε αξιοποιηθεί για μελέτες, πρόληψη και έργα. Είναι πράγματι παράδοξο να απαιτούνται χρόνια για την αντιμετώπιση γνωστών κινδύνων, αλλά να αρκεί μία διοικητική απόφαση για να σταματήσει ένα τρένο που λειτουργούσε επί σχεδόν 130 χρόνια. Η διαχείριση των κινδύνων απαιτεί έργα, όχι μόνο διαπιστώσεις Η εμπειρία άλλων μεγάλων συγκοινωνιακών υποδομών αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τα ερωτήματα για τον τρόπο διαχείρισης των κινδύνων από τους «Σιδηροδρόμους Ελλάδος Μ.Α.Ε.». Στην Κακιά Σκάλα, η «Ολυμπία Οδός Α.Ε.» είχε ήδη από το 2015 εκπονήσει ειδική μελέτη επικινδυνότητας βραχοπτώσεων, προχωρώντας σε διαδοχικές επιθεωρήσεις και παρεμβάσεις προστασίας, ακόμη και σε πρανή εκτός των ορίων της παραχώρησής της. Αντίστοιχα, στην Ιόνια Οδό, μετά τη μεγάλη κατολίσθηση της 2ας Φεβρουαρίου 2026 στη Συκούλα, η «Νέα Οδός Α.Ε.» προχώρησε σε εργασίες απομάκρυνσης κατολισθητικών υλικών και, μέσα σε 50 ημέρες, αποκατέστησε μερικώς την κυκλοφορία με προσωρινή αμφιδρόμηση, παράλληλα με τις διαδικασίες μόνιμης γεωτεχνικής αποκατάστασης. Οι τεχνικές συνθήκες και οι απαιτήσεις ασφάλειας ασφαλώς διαφέρουν, όχι όμως η θεμελιώδης υποχρέωση ενός Διαχειριστή να αναγνωρίζει τους κινδύνους, να σχεδιάζει και να υλοποιεί μέτρα προστασίας και να επιδιώκει την ασφαλή αποκατάσταση της λειτουργίας. Διαφορετικά, θα πρέπει να δεχθούμε ότι η ελληνική τεχνογνωσία επαρκεί για να προστατεύει αυτοκινητοδρόμους μέσα σε ορεινούς όγκους, αλλά εξαντλείται μόλις συναντήσει τις σιδηροτροχιές του Οδοντωτού. Εύλογα, λοιπόν, ζητούμε να πληροφορηθούμε ποιες αντίστοιχες ενέργειες πρόληψης, προστασίας και αποκατάστασης σχεδιάστηκαν, χρηματοδοτήθηκαν και υλοποιήθηκαν από τον αρμόδιο Διαχειριστή και τι εμπόδισε την έγκαιρη εφαρμογή τους. Διότι το αντικείμενο για το οποίο αμείβεται και λογοδοτεί η Διοίκηση ενός Διαχειριστή Υποδομής δεν είναι η διαχείριση της παρατεταμένης ακινητοποίησης, αλλά η διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας της υποδομής που του έχει εμπιστευθεί η Πολιτεία. Στην ίδια λογική, δεν μπορεί να παραμένει αδιευκρίνιστη η οικονομική διάσταση της αναστολής. Η διακοπή λειτουργίας μιας σιδηροδρομικής γραμμής δεν συνεπάγεται αυτομάτως και διακοπή των οικονομικών υποχρεώσεων που συνδέονται με αυτήν. Είναι επομένως αναγκαίο να παρουσιαστεί ο οικονομικός απολογισμός της ακινητοποίησης, με αποσαφήνιση των τυχόν συμβατικών απαιτήσεων, αποζημιώσεων και λοιπών επιβαρύνσεων μεταξύ Διαχειριστή, Hellenic Train και Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και των αρμοδιοτήτων συντήρησης και διαθεσιμότητας του τροχαίου υλικού. Θα ήταν θεσμικά και οικονομικά παράδοξο μια δημόσια υποδομή να παραμένει εκτός λειτουργίας, να εξακολουθεί ενδεχομένως να δημιουργεί οικονομικές επιβαρύνσεις και να απουσιάζει την ίδια στιγμή συγκεκριμένο σχέδιο επαναλειτουργίας της. Εξίσου σημαντική είναι η άμεση διερεύνηση της τήρησης της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) που διέπει την υποδομή. Οι όροι 5 και 9 αυτής, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας, προβλέπουν υποχρεώσεις συντήρησης και καθαρισμού υδραυλικών έργων, ελέγχου της... Read More
