Με την εκλογή της νέας Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής και των Περιφερειακών Συμβουλίων ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 4ου τακτικού συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ στο Tae Kwon Do, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να συνδυάσει εσωκομματική συνοχή, οργανωτική ανασυγκρότηση και πολιτική επανατοποθέτηση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Η τριήμερη διαδικασία κύλησε, στο μεγαλύτερο μέρος της, σε κλίμα εσωτερικής εκτόνωσης, παρά τις προϋπάρχουσες διαφοροποιήσεις που είχαν καταγραφεί κατά την προσυνεδριακή περίοδο. Οι βασικές αποφάσεις του συνεδρίου εγκρίθηκαν χωρίς σοβαρούς κλυδωνισμούς: η διακήρυξη και οι προγραμματικές θέσεις ψηφίστηκαν ομόφωνα, ενώ οι καταστατικές αλλαγές πέρασαν με ευρεία πλειοψηφία. Στο πολιτικό επίπεδο, το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε το συνέδριο ήταν η σαφής απόρριψη κάθε σεναρίου συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Η σχετική πρόβλεψη ενσωματώθηκε στη διακήρυξη και αποτέλεσε σημείο σύγκλισης ανάμεσα στις διαφορετικές εσωκομματικές γραμμές, περιορίζοντας τουλάχιστον σε αυτή τη φάση μια βασική εστία τριβής. Η διατύπωση αυτή επιτρέπει στην ηγεσία να εμφανίζει στρατηγική καθαρότητα, ενώ ταυτόχρονα ικανοποιεί στελέχη που ζητούσαν πιο ρητή αποσαφήνιση της πολιτικής αυτονομίας του κόμματος. Οι παρεμβάσεις των κορυφαίων στελεχών κινήθηκαν στην ίδια γενική κατεύθυνση, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη ενότητας και την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ ως αυτόνομης εναλλακτικής πρότασης εξουσίας. Παρά τους χαμηλούς τόνους στις δημόσιες τοποθετήσεις, το πραγματικό εσωκομματικό ενδιαφέρον μεταφέρθηκε στην κάλπη για την ανάδειξη των νέων οργάνων, όπου αναμένεται να αποτυπωθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια οι επιρροές των επιμέρους τάσεων και των βασικών κέντρων ισχύος εντός του κόμματος. Από οργανωτικής πλευράς, το συνέδριο κατέληξε σε σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ μετατρέπεται σε ενιαίο κόμμα, με παράλληλη διατήρηση μηχανισμών εκπροσώπησης των διαφορετικών εσωτερικών ρευμάτων. Παράλληλα, θεσπίζονται όρια θητειών για βουλευτές, ευρωβουλευτές και συνδικαλιστικά στελέχη, ενώ εισάγονται νέα ασυμβίβαστα για τη συμμετοχή σε κομματικά όργανα. Στόχος των αλλαγών αυτών είναι να εκπέμψουν μήνυμα ανανέωσης, ελέγχου των εσωτερικών ισορροπιών και περιορισμού φαινομένων μακράς παραμονής σε θέσεις επιρροής. Στο ίδιο πλαίσιο, μειώνεται ο αριθμός των μελών των ανώτατων καθοδηγητικών οργάνων, καθώς η Κεντρική Πολιτική Επιτροπή περιορίζεται στα 271 μέλη από 301 και το Πολιτικό Συμβούλιο στα 23 από 31. Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια για πιο ευέλικτη κομματική λειτουργία, αλλά και για αυστηρότερο έλεγχο της εσωτερικής αρχιτεκτονικής εκπροσώπησης. Η τρίτη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου είχε ως επίκεντρο την εκλογική διαδικασία για τη νέα Κεντρική Επιτροπή. Περίπου 5.500 σύνεδροι κλήθηκαν να εκλέξουν τα 271 μέλη του οργάνου, μέσα από μια δεξαμενή άνω των 500 υποψηφιοτήτων. Το αποτέλεσμα αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η νέα σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής θα καθορίσει τους επόμενους εσωκομματικούς συσχετισμούς και, σε δεύτερο χρόνο, θα επηρεάσει την εκλογή του γραμματέα και του νέου Πολιτικού Συμβουλίου. Η επόμενη ημέρα για το ΠΑΣΟΚ διαμορφώνεται πλέον σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά την εσωτερική ισορροπία δυνάμεων: κατά πόσο δηλαδή η ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη θα εξέλθει ενισχυμένη από τη διαδικασία ή αν θα καταγραφεί πολυκεντρικό σχήμα επιρροής με ισχυρές επιμέρους εστίες. Το δεύτερο αφορά την εξωστρεφή πολιτική στρατηγική: πώς το κόμμα θα επιχειρήσει να μετατρέψει την οργανωτική ανασυγκρότηση και το μήνυμα αυτονομίας σε μετρήσιμη εκλογική δυναμική, σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού στον χώρο της κεντροαριστεράς και με σταθερό αντίπαλο τη Νέα Δημοκρατία. Σε κάθε περίπτωση, το συνέδριο παρήγαγε ένα καθαρό πολιτικό και οργανωτικό στίγμα, χωρίς όμως να λύσει οριστικά το βασικό ερώτημα: αν η εσωτερική συνύπαρξη των τάσεων μπορεί να εξελιχθεί σε συνεκτική στρατηγική εξουσίας. Η απάντηση θα δοθεί τόσο από τη σύνθεση των νέων οργάνων όσο και από την ικανότητα της ηγεσίας να περάσει άμεσα από τη φάση της εσωκομματικής διαχείρισης στη φάση της πολιτικής διεύρυνσης και της προεκλογικής προετοιμασίας.
