0 Comment
Η Επισκόπηση 04/2025 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), με τίτλο «Το μέλλον της πολιτικής συνοχής της ΕΕ: Αντλώντας διδάγματα από το παρελθόν», φέρνει στο προσκήνιο τα διαρθρωτικά προβλήματα και τις ευκαιρίες βελτίωσης της ενωσιακής πολιτικής που έχει επηρεάσει όσο λίγες την αναπτυξιακή τροχιά των ελληνικών περιφερειών. Η Δυτική Ελλάδα, μια από τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της χώρας (κατάταξη βάσει ΑΕΠ κάτω του 75% του μέσου όρου ΕΕ – §04), αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα (Για να δείτε την Επισκόπηση 2024-2025 πατήστε ΕΔΩ). Η Πολιτική Συνοχής σε αριθμούς για την Ελλάδα Η Πολιτική Συνοχής είναι ο μεγαλύτερος μηχανισμός δημόσιας επένδυσης στην Ελλάδα. Σύμφωνα με την έκθεση, σε ορισμένα κράτη μέλη (όπως η Ελλάδα), οι επενδύσεις που συγχρηματοδοτούνται από την ΕΕ αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% των συνολικών δημόσιων επενδύσεων για την περίοδο 2014–2020 (§06). Πάνω από 1 τρισεκατομμύριο ευρώ έχουν διατεθεί από το 1989 σε επίπεδο ΕΕ (§03), με ιδιαίτερη συγκέντρωση σε λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές. Δυτική Ελλάδα: Δομικές προκλήσεις και δυνητικά οφέλη Η Δυτική Ελλάδα αντιμετωπίζει: υψηλή ανεργία, χαμηλή απορρόφηση και αποδοτικότητα επενδύσεων, έλλειμμα τεχνικής διοικητικής επάρκειας, γεωγραφικά μειονεκτήματα (ορεινότητα, γήρανση πληθυσμού). Η Πολιτική Συνοχής καλείται να θεραπεύσει αυτές τις ανισορροπίες με: ενισχυμένες επενδύσεις στην ανταγωνιστικότητα (π.χ. στήριξη ΜΜΕ, καινοτομία – §30-33), απλοποίηση διαδικασιών για καλύτερη απορρόφηση – §15-16, §50-53, ευελιξία στον σχεδιασμό και επαναπρογραμματισμό – §12-14, §44-46, προσανατολισμό στις τοπικές ανάγκες – §34-37. Κίνδυνοι και αλληλοεπικάλυψη με το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF) Η συγχρονισμένη εφαρμογή του RRF και της Πολιτικής Συνοχής δημιούργησε πρόσθετες προκλήσεις: Καθυστέρηση στην απορρόφηση πόρων, λόγω περιορισμένης διοικητικής ικανότητας και υπερφόρτωσης υπηρεσιών (§60-62), Μεταφορά ώριμων έργων από την Πολιτική Συνοχής στο RRF, με συνέπεια κενά στην περιφερειακή στρατηγική (§60-61), Ανισορροπία μεταξύ ευελιξίας και στρατηγικής στόχευσης (§14, §49). Απλοί και αποδοτικοί κανόνες: Η προτεραιότητα για το μέλλον Το ΕΕΣ προτείνει για τη νέα προγραμματική περίοδο (μετά το 2027) την ανάγκη για: Ευθυγράμμιση των στόχων με τις ανάγκες των περιφερειών – §09, §11. Μείωση της πολυπλοκότητας των κανονισμών (εθνικών, ενωσιακών και διαρθρωτικών) – §15, §52. Αύξηση χρήσης απλοποιημένων μηχανισμών κόστους (SCOs), ειδικά για μικρούς δήμους ή κοινωνικές δράσεις – §53, Box 10. Πραγματική αξιολόγηση αποτελεσμάτων και όχι μόνο απορρόφησης – §21, Box 5. Συμπεράσματα για τη Δυτική Ελλάδα Η νέα περίοδος 2028+ είναι κρίσιμη για να αναβαθμιστεί η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων στη Δυτική Ελλάδα. Η έκθεση του ΕΕΣ υπογραμμίζει ότι η επιτυχία θα εξαρτηθεί από: την ενίσχυση της τεχνικής επάρκειας των τοπικών φορέων (§55), την καλύτερη διασύνδεση έργων με περιφερειακές στρατηγικές (§34-35), την καθιέρωση μοντέλων χρηματοδότησης με βάση την επίδοση και τα αποτελέσματα (§65-66). Η Πολιτική Συνοχής δεν πρέπει να είναι απλώς εργαλείο απορρόφησης αλλά μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης, κοινωνικής ένταξης και ψηφιακής και πράσινης μετάβασης για την Περιφέρεια. Πηγές & Παραπομπές Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, Επισκόπηση 04/2025: The Future of EU Cohesion Policy, διαθέσιμο: eca.europa.eu §03–07: Ορισμός, στόχοι και χρηματοδότηση Πολιτικής Συνοχής §10, §30–33: Ανταγωνιστικότητα και στήριξη ΜΜΕ §12–14, §44–49: Ευελιξία, επαναπρογραμματισμός και κρίσεις §15–16, §50–53: Απλοποίηση κανονισμών §34–37: Τοπικές ανάγκες και εταιρική διακυβέρνηση §60–62: Συνύπαρξη RRF και Πολιτικής Συνοχής Box 5 & 10: Δυνατότητες για χρηματοδότηση βάσει επιδόσεων και απλοποιημένο κόστος
