Στην τελική ευθεία η μεγάλη αλλαγή στα σχολικά βιβλία -Η ψηφιακή υποδομή, η επιλογή από τα σχολεία και η παραγωγή του εκπαιδευτικού υλικού περνούν μέσα από έναν φορέα με έδρα την Πανεπιστημιούπολη Πατρών Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στον τρόπο με τον οποίο παράγεται, επιλέγεται και διανέμεται το εκπαιδευτικό υλικό στα ελληνικά σχολεία εισέρχεται πλέον στην τελική ευθεία, με την Πάτρα να βρίσκεται στον πυρήνα της τεχνολογικής και εκδοτικής υποδομής που υποστηρίζει τη μετάβαση. Πρόκειται για το πρόγραμμα του «πολλαπλού βιβλίου», το οποίο εγκαταλείπει στην πράξη το μοντέλο του ενός και μοναδικού σχολικού εγχειριδίου ανά μάθημα και δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο οι εκπαιδευτικοί αποκτούν δυνατότητα επιλογής μεταξύ περισσότερων εγκεκριμένων διδακτικών πακέτων. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διαδικασία επιλογής διδακτικών πακέτων για την Πρωτοβάθμια και τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ολοκληρώθηκε τον περασμένο Ιούνιο και, σύμφωνα με στοιχεία του ΙΤΥΕ «Διόφαντος», δεν υπήρξε κανένα εγκεκριμένο διδακτικό πακέτο με μηδενική ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα πακέτα που τέθηκαν προς επιλογή θα πρέπει να ακολουθήσουν την παραγωγική διαδικασία, με στόχο τον Σεπτέμβριο του 2027 οι μαθητές από την Α΄ Δημοτικού έως και την Α΄ Λυκείου να παραλάβουν τα νέα βιβλία. Η συμμετοχή ήταν καθολική. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ από το ΙΤΥΕ «Διόφαντος», στη διαδικασία έλαβαν μέρος 4.319 Δημοτικά, 1.828 Γυμνάσια, 1.304 Λύκεια και 729 Μονάδες Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης Εξωτερικού. Ο εθνικός κόμβος στην Πανεπιστημιούπολη Πατρών Για την Πάτρα, η συγκεκριμένη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έχει μια πρόσθετη διάσταση: σημαντικό μέρος της τεχνολογικής, εκδοτικής και επιχειρησιακής υποστήριξής της συνδέεται με το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος», τα κεντρικά γραφεία του οποίου βρίσκονται στο κτίριο «Δ. Μαρίτσας», στην Πανεπιστημιούπολη Πατρών στο Ρίο. Το ΙΤΥΕ ιδρύθηκε στην Πάτρα το 1985 και από το 1992 εποπτεύεται από το Υπουργείο Παιδείας, διαθέτοντας διοικητική, οικονομική και επιστημονική αυτοτέλεια. Η σημασία του για το συγκεκριμένο εγχείρημα δεν περιορίζεται σε μια τεχνική πλατφόρμα. Στους θεσμοθετημένους σκοπούς του περιλαμβάνονται τόσο η έρευνα και αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών στην εκπαίδευση όσο και η ανάπτυξη ψηφιακών και συμβατικών εκπαιδευτικών μέσων, αλλά και η ίδια η έκδοση και διανομή των διδακτικών βιβλίων. Πρόκειται, επομένως, για έναν φορέα που βρίσκεται ταυτόχρονα στην πλευρά της τεχνολογίας και στην πλευρά της φυσικής παραγωγής και διανομής του εκπαιδευτικού υλικού. Η αρμοδιότητα έκδοσης και διανομής των σχολικών βιβλίων ανατέθηκε θεσμικά στο ΙΤΥΕ μετά την κατάργηση του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, ενώ η Διεύθυνση Εκδόσεων του Ινστιτούτου έχει αναλάβει τη διαχείριση υποδομών, αρχείων και περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με αυτή τη δραστηριότητα. Με οικονομικούς όρους, αυτό σημαίνει ότι ένας εθνικής εμβέλειας κύκλος εργασιών γύρω από την τεχνολογία, την παραγωγή εκπαιδευτικού περιεχομένου, την εκτύπωση, τις πληροφοριακές υποδομές και τη διανομή συνδέεται διοικητικά και τεχνολογικά με έναν οργανισμό που έχει τη βάση του στην αχαϊκή πρωτεύουσα. Η «Μελίσπη» και η ψηφιακή πλευρά του νέου σχολείου Κεντρικό εργαλείο του πολλαπλού βιβλίου είναι η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων «Μελίσπη», την οποία έχει αναπτύξει το ΙΤΥΕ «Διόφαντος». Πρόκειται για υποδομή εθνικής εμβέλειας, μέσω της οποίας οργανώνονται, φιλοξενούνται και διατίθενται τα ψηφιακά διδακτικά βιβλία και τα συνοδευτικά μαθησιακά αντικείμενα. Το ίδιο το υπουργείο Παιδείας έχει διευκρινίσει ότι το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής έχει αναπτύξει το Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, ενώ το ΙΤΥΕ «Διόφαντος» έχει αναπτύξει την Ψηφιακή Βιβλιοθήκη και έχει ευθύνη για τη διαχείριση, λειτουργία και τεχνική υποστήριξή της, με στόχο την αξιόπιστη πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό. Στη «Μελίσπη» βρίσκονται ήδη δημόσια διαθέσιμα τα διδακτικά πακέτα που έχουν ενταχθεί με υπουργικές αποφάσεις στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, μαζί με ψηφιακό συνοδευτικό υλικό. Η λογική του νέου συστήματος προβλέπει ότι το έντυπο βιβλίο δεν θα λειτουργεί πλέον αποκομμένο από το ψηφιακό περιβάλλον, αλλά θα αποτελεί μέρος ενός υβριδικού εκπαιδευτικού πακέτου. Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα νέα βιβλία περιλαμβάνουν ήδη από τη συγγραφή τους ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα, με κατά μέσο όρο ένα τέτοιο αντικείμενο ανά δύο σελίδες. Μέσω κωδικών QR οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να οδηγούνται σε εφαρμογές, ασκήσεις, βίντεο, χάρτες, εκπαιδευτικά παιχνίδια, προσομοιώσεις και τεκμηριωμένες εξωτερικές πηγές. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη εμπειρία που έχει αναπτύξει το ΙΤΥΕ στις ψηφιακές εκπαιδευτικές υποδομές. Μεταξύ άλλων, ο φορέας αναπτύσσει και υποστηρίζει την πλατφόρμα e-me, ενώ έχει καθοριστικό ρόλο σε εθνικές υποδομές ψηφιακού εκπαιδευτικού περιεχομένου, όπως τα αποθετήρια «Φωτόδεντρο». 230 διδακτικά πακέτα – 440 βιβλία Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, έχουν εγκριθεί 230 διδακτικά πακέτα, τα οποία αντιστοιχούν συνολικά σε περίπου 440 βιβλία για τις τάξεις από την Α΄ Δημοτικού μέχρι και την Α΄ Λυκείου. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας τον Απρίλιο του 2026 για την έγκριση των 230 πακέτων και την ένταξή τους στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη. Κάθε πακέτο μπορεί να αποτελείται από ένα έως πέντε επιμέρους τεύχη, όπως βιβλία μαθητή και τετράδια εργασιών. Για πρώτη φορά, όμως, οι εκπαιδευτικοί ενός σχολείου δεν περιορίζονται σε ένα μοναδικό εγχειρίδιο που έχει επιλεγεί κεντρικά για ολόκληρη τη χώρα. Το σχολείο επιλέγει το έντυπο βιβλίο που θα χρησιμοποιείται ως βασικό, ενώ ο εκπαιδευτικός θα έχει ηλεκτρονική πρόσβαση και στα υπόλοιπα εγκεκριμένα βιβλία του ίδιου γνωστικού αντικειμένου. Στόχος, σύμφωνα με τα στελέχη του ΙΕΠ που μίλησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, είναι μεγαλύτερη παιδαγωγική αυτονομία και η δυνατότητα προσαρμογής της διδασκαλίας στις ανάγκες κάθε τάξης και, σε μεγαλύτερο βαθμό, κάθε μαθητή. Από την ψηφιακή επιλογή στην εκτύπωση και τη διανομή Για το ΙΤΥΕ «Διόφαντος», το πραγματικό μέγεθος της πρόκλησης γίνεται πλέον περισσότερο ορατό. Η πρώτη φάση αφορούσε την ανάπτυξη των πληροφοριακών συστημάτων, τη φιλοξενία και οργάνωση του ψηφιακού υλικού και την υποστήριξη της διαδικασίας επιλογής. Η επόμενη αφορά τη μετάβαση από την ψηφιακή επιλογή στην πραγματική παραγωγή εκατομμυρίων αντιτύπων και στη διανομή τους στις σχολικές μονάδες. Η παραγωγή και διανομή σχολικών βιβλίων αποτελεί πάγια θεσμική δραστηριότητα του Ινστιτούτου. Επίσημες προκηρύξεις του φορέα περιγράφουν ως βασικές δραστηριότητες, μεταξύ άλλων, την έκδοση έντυπου και ηλεκτρονικού εκπαιδευτικού υλικού και την έκδοση και διανομή των διδακτικών βιβλίων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στα σχολεία όλης της χώρας. Στο νέο καθεστώς, ωστόσο, η εφοδιαστική αλυσίδα γίνεται πιο σύνθετη. Αντί για ένα βιβλίο ανά μάθημα και τάξη, η ζήτηση διαφοροποιείται ανάλογα με τις επιλογές των σχολείων. Αυτό συνεπάγεται ανάγκη ακριβούς πρόβλεψης ποσοτήτων, διαχείρισης περισσότερων... Read More
