Η συνυπογραφή της Διακήρυξης «Πράσινα Κατασκευαστικά Υλικά -Νέα Πρότυπα & Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις» από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αποτελεί μια εξέλιξη με σαφείς οικονομικές και αναπτυξιακές προεκτάσεις για την περιοχή. Η πρωτοβουλία του Ecocity, με τη συμμετοχή θεσμικών φορέων όπως το Υπουργείο Ανάπτυξης και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, επιχειρεί να μετατρέψει τη βιωσιμότητα στον κατασκευαστικό κλάδο από θεωρητική έννοια σε εφαρμόσιμο πλαίσιο κανόνων. Μετρήσιμα πρότυπα αντί για γενικές κατευθύνσεις Η Διακήρυξη εισάγει σαφή και μετρήσιμα κριτήρια για τα κατασκευαστικά υλικά. Ως «πράσινα» ορίζονται εκείνα που διαθέτουν χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα, δυνατότητα ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης, ανθεκτικότητα στον χρόνο και περιορισμένες επιπτώσεις στην υγεία των χρηστών. Η αξιολόγηση βασίζεται σε επιστημονικά εργαλεία, όπως η ανάλυση κύκλου ζωής (LCA) και οι περιβαλλοντικές δηλώσεις προϊόντων (EPDs), μεταφέροντας το επίκεντρο από την πρόθεση στη μετρήσιμη απόδοση. Παράλληλα, υιοθετείται η αρχή της κυκλικής οικονομίας σε όλο τον κύκλο ζωής των έργων, από τον σχεδιασμό έως την κατεδάφιση, με στόχο τη δραστική μείωση αποβλήτων και την επαναχρησιμοποίηση υλικών. Αλλαγή κανόνων στην αγορά κατασκευών Η Διακήρυξη στοχεύει ευθέως στην απανθρακοποίηση του δομημένου περιβάλλοντος, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε υλικά υψηλής ενεργειακής έντασης, όπως το τσιμέντο. Παράλληλα, εισάγει την έννοια της ιχνηλασιμότητας μέσω ψηφιακών εργαλείων και «διαβατηρίων υλικών», ενισχύοντας τη διαφάνεια στην αλυσίδα παραγωγής και χρήσης. Για την αγορά, αυτό σημαίνει ότι οι τεχνικές προδιαγραφές έργων θα γίνουν αυστηρότερες, ενώ οι επιχειρήσεις του κλάδου θα κληθούν να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες και πιστοποιήσεις. Καθοριστικός ο ρόλος των δημόσιων φορέων Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για ενσωμάτωση πράσινων κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι καλούνται να λειτουργήσουν ως μοχλός μετάβασης, κατευθύνοντας τα δημόσια έργα προς βιώσιμες λύσεις και υλικά χαμηλών εκπομπών. Για τη Δυτική Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε σταδιακή αλλαγή των όρων με τους οποίους δημοπρατούνται έργα υποδομών, με άμεσο αντίκτυπο σε εργοληπτικές επιχειρήσεις, μελετητές και προμηθευτές. Πρόσβαση σε χρηματοδότηση και νέα πεδία δραστηριότητας Η ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την πράσινη μετάβαση ενισχύει τη δυνατότητα προσέλκυσης χρηματοδοτήσεων. Τα έργα που πληρούν τα νέα κριτήρια αναμένεται να έχουν αυξημένες πιθανότητες ένταξης σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Ταυτόχρονα, δημιουργούνται νέες ανάγκες σε εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως αξιολόγηση περιβαλλοντικού αποτυπώματος, πιστοποιήσεις και συμβουλευτική βιωσιμότητας, ανοίγοντας νέες προοπτικές για το τεχνικό δυναμικό της περιοχής. Η τοποθέτηση της Περιφέρειας Την Περιφέρεια εκπροσώπησε ο Αντιπεριφερειάρχης Βιώσιμης Ανάπτυξης, Χωροταξίας, Περιβάλλοντος & Ενέργειας Δυτικής Ελλάδας Λίνος Μπλέτσας , ο οποίος υπογράμμισε ότι η μετάβαση στο νέο μοντέλο δεν είναι επιλογή αλλά αναγκαιότητα. Όπως ανέφερε, η αλλαγή από το γραμμικό στο κυκλικό μοντέλο απαιτεί «ουσιαστικές, συντονισμένες και τολμηρές παρεμβάσεις», ενώ τόνισε ότι η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και η απανθρακοποίηση των κατασκευών πρέπει να αποτελούν πλέον μετρήσιμο στόχο για όλους τους εμπλεκόμενους. Παράλληλα, επισήμανε ότι η Περιφέρεια έχει ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων και πράσινων ενεργειακών πρακτικών, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι οι στόχοι της βιώσιμης ανάπτυξης και της κυκλικής οικονομίας είναι εφικτοί. Συμπερασματικα, η συγκεκριμένη Διακήρυξη δεν περιορίζεται σε μια συμβολική πρωτοβουλία, αλλά διαμορφώνει ένα πλαίσιο που αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο σχεδιασμού, χρηματοδότησης και υλοποίησης έργων. Για τη Δυτική Ελλάδα, η υπογραφή της σηματοδοτεί την πρόθεση ενεργής συμμετοχής σε αυτή τη μετάβαση, με σημαντικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία, την αγορά κατασκευών και τις επενδυτικές προοπτικές. Το επόμενο διάστημα θα δείξει κατά πόσο οι δεσμεύσεις αυτές θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες πολιτικές και έργα, εκεί όπου τελικά κρίνεται η αποτελεσματικότητα κάθε στρατηγικής βιώσιμης ανάπτυξης.















