Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης της Ισπανία να απαγορεύσει την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 16 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελεί μια θαρραλέα και αναγκαία πρωτοβουλία. Με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, η χώρα επιχειρεί να βάλει τέλος σε ένα ψηφιακό «ξέφραγο αμπέλι», όπου οι ανήλικοι εκτίθενται καθημερινά σε κινδύνους χωρίς ουσιαστική προστασία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν εξελιχθεί σε χώρους έντονης πίεσης, παραπληροφόρησης, διαδικτυακού εκφοβισμού και εθισμού. Πίσω από την ψευδαίσθηση της επικοινωνίας και της ψυχαγωγίας, κρύβεται συχνά μια πραγματικότητα που επιβαρύνει σοβαρά την ψυχική υγεία των παιδιών, επηρεάζει την αυτοεκτίμησή τους και αλλοιώνει την κοινωνική τους ανάπτυξη. Η απόφαση της Ισπανίας δεν στοχεύει στον περιορισμό της ελευθερίας, αλλά στη διασφάλιση του δικαιώματος των παιδιών να μεγαλώνουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Δεν πρόκειται, άλλωστε, για μια μεμονωμένη κίνηση. Η Αυστραλία έχει ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχα μέτρα, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία εξετάζουν παρόμοιες παρεμβάσεις. Και στην Ελλάδα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναγνωρίσει την ανάγκη να τεθεί το ζήτημα σε σοβαρή θεσμική βάση. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα κράτη δεν μπορούν πλέον να αφήνουν την προστασία των ανηλίκων στην «καλή θέληση» των πολυεθνικών πλατφορμών. Παράλληλα, κανένα νομοθετικό πλαίσιο δεν μπορεί να αποδώσει χωρίς τη συμμετοχή των οικογενειών. Οι γονείς οφείλουν να θέτουν όρια, να συζητούν ανοιχτά με τα παιδιά τους και να καλλιεργούν κριτική σκέψη απέναντι στον ψηφιακό κόσμο. Η ευθύνη δεν μεταβιβάζεται αποκλειστικά στο κράτος,ξεκινά από το ίδιο το σπίτι και συνεχίζεται στο σχολείο και στην κοινωνία. Για την Ελλάδα, το παράδειγμα της Ισπανίας αποτελεί μια ευκαιρία και ταυτόχρονα μια προειδοποίηση. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα περιλαμβάνει αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας, ουσιαστικό έλεγχο του περιεχομένου, εκπαιδευτικά προγράμματα ψηφιακού γραμματισμού και στήριξη των γονέων. Μόνο έτσι η πολιτεία θα μπορέσει να ανταποκριθεί στον ρόλο της ως εγγυήτριας της παιδικής προστασίας. Η τεχνολογία δεν είναι εχθρός. Είναι εργαλείο. Όταν, όμως, χρησιμοποιείται χωρίς όρια και κανόνες, μετατρέπεται σε απειλή για τους πιο ευάλωτους. Η Ισπανία δείχνει ότι υπάρχει δρόμος ευθύνης και πρόνοιας. Το ζητούμενο είναι αν η ελληνική κοινωνία και η πολιτεία θα έχουν τη βούληση να τον ακολουθήσουν.
