Με αφορμή την εικόνα (κυκλοφορεί στο διαδίκτυο) που αποτυπώνει τη «διαδρομή της σπατάλης», από το ράφι μέχρι τον κάδο, η Πρωτοχρονιά, που έχει στο κέντρο της το γιορτινό τραπέζι, γίνεται μια ευκαιρία όχι μόνο για ευχές, αλλά και για ουσιαστικό αναστοχασμό. Γιατί κάθε γιορτινό τραπέζι που περισσεύει, κάθε σακούλα σκουπιδιών που γεμίζει με φαγητό, δεν είναι απλώς μια ατομική συνήθεια· είναι ένας κρίκος σε μια παγκόσμια αλυσίδα σπατάλης που κοστίζει ακριβά- οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά. Ζούμε σε μια εποχή αφθονίας για πολλούς, όπου η κατανάλωση συχνά ξεπερνά τις πραγματικές μας ανάγκες. Αγοράζουμε περισσότερα από όσα χρειαζόμαστε, μαγειρεύουμε χωρίς μέτρο και τελικά πετάμε τρόφιμα που θα μπορούσαν να θρέψουν ανθρώπους. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων καταλήγει στα σκουπίδια, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο -και στη χώρα μας-ζουν σε επισιτιστική ανασφάλεια. Υπάρχουν άνθρωποι που ψάχνουν στους κάδους για να φάνε, ακριβώς αυτά που οι περισσότεροι από εμάς πετάμε καθημερινά χωρίς δεύτερη σκέψη. Αυτή η αντίφαση είναι ίσως το πιο σκληρό πρόσωπο της σπατάλης. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο ηθικό· είναι και περιβαλλοντικό. Τα περισσότερα τρόφιμα που πετάμε δεν ανακυκλώνονται. Καταλήγουν σε χωματερές, παράγοντας αέρια του θερμοκηπίου, σπαταλώντας νερό, ενέργεια και κόπο που χρειάστηκαν για να φτάσουν «από το χωράφι στο ράφι». Κάθε κομμάτι ψωμί ή φρούτο που πετιέται κουβαλά πίσω του γη καλλιεργημένη, παραγωγούς που μόχθησαν, φυσικούς πόρους που εξαντλήθηκαν. Η στήριξη των παραγωγών και η διασφάλιση προσιτών, ποιοτικών τροφίμων δεν είναι κάτι μακρινό ή αφηρημένο. Συνδέεται άμεσα με τις επιλογές μας: πώς καταναλώνουμε, τι απαιτούμε ως πολίτες και-κυρίως- ποιους ψηφίζουμε. Οι αποφάσεις σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για τη γεωργία, τις τιμές, τη διαχείριση αποβλήτων και την εκπαίδευση δεν είναι ουδέτερες. Μας αφορούν άμεσα και επηρεάζουν το πιάτο μας καθημερινά. Η σπατάλη τροφίμων είναι ταυτόχρονα παγκόσμιο και εθνικό ζήτημα, αλλά ξεκινά από το σπίτι μας. Από το πώς σχεδιάζουμε τις αγορές μας, πώς μαγειρεύουμε, πώς αξιοποιούμε τα περισσεύματα και-ίσως το πιο σημαντικό- πώς εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας. Αν τους μάθουμε τον σεβασμό στο φαγητό, τον κόπο που κρύβει και την αξία του, τότε επενδύουμε σε μια κοινωνία πιο δίκαιη και πιο συνειδητή. Ας γίνει, λοιπόν, αυτή η Πρωτοχρονιά μια νέα αρχή. Με λιγότερη σπατάλη, περισσότερη σκέψη και περισσότερη ευθύνη. Γιατί όταν πετάμε φαγητό, δεν πετάμε μόνο χρήματα· πετάμε ευκαιρίες, αξίες και κομμάτια του κοινού μας μέλλοντος.
