Ο ρόλος της γυναίκας στην έρευνα, την τεχνολογία και γενικότερα σε θέσεις ευθύνης, καθώς και οι ευκαιρίες που της δίνονται για ισότιμη άσκηση διοίκησης σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους της, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίας του 28ου Forum Ανάπτυξης. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την πρωτοβουλία Women for Science, Technology, Engineering, and Mathematics in Europe – WeSTEMEU και είχε ως θέμα «Γυναίκες και STEM», μια εκπαιδευτική μεθοδολογία η οποία αναπτύχθηκε για να καλύψει γνώσεις και δεξιότητες που απουσιάζουν από τα σημερινά προγράμματα σπουδών. Παρά το γεγονός ότι στα πανεπιστήμια παρατηρείται σχετική ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν μιλάμε για θέσεις ευθύνης. Στα ανώτερα ακαδημαϊκά κλιμάκια, στους φορείς διοίκησης αλλά και στον επιχειρηματικό κόσμο, το γυναικείο αποτύπωμα παραμένει σημαντικά περιορισμένο. Στο έργο WeSTEMEU εξετάζεται ο ρόλος των γυναικών στους συγκεκριμένους τομείς, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής τους σε καίριες επιστημονικές και διοικητικές θέσεις, μέσα από δράσεις σε επίπεδο κοινωνίας και πολιτείας. Χαιρετισμό απηύθυνε ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας, Έρευνας και Καινοτομίας της ΠΔΕ, Τάκης Παπαδόπουλος, ενώ τον συντονισμό της συνεδρίας είχε ο Καθηγητής Χρυσόστομος Στύλιος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών Συστημάτων. Τα στοιχεία του Πανεπιστημίου Πατρών Η Ευαγγελία Παπαδημητρίου, Καθηγήτρια Μοριακής Φαρμακολογίας, Τμήμα Φαρμακευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Πατρών και μέλος στην Επιτροπή Ισότητας του Πανεπιστημίου Πατρών, παρουσίασε τα διαθέσιμα στοιχεία για την κατανομή φύλου στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Στο διοικητικό προσωπικό, το 66% είναι γυναίκες. Αντίθετα, στα μέλη ΔΕΠ οι γυναίκες περιορίζονται στο 27%, με τους άνδρες να καταλαμβάνουν το 73%. Στις θετικές επιστήμες οι άνδρες αποτελούν το 79% και στις πολυτεχνικές σχολές το 85,8%, ενώ οι γυναίκες μετά βίας φτάνουν το 14,2%. Μόνο στις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες παρατηρείται σχεδόν ισορροπία. Στο προπτυχιακό επίπεδο, το σύνολο των φοιτητών είναι 52% αγόρια και 48% κορίτσια. Ωστόσο, η κατανομή αλλάζει ανά πεδίο: οι γυναίκες κυριαρχούν στις επιστήμες υγείας και στις ανθρωπιστικές, ενώ υστερούν σημαντικά στις πολυτεχνικές σχολές. Μισθολογικό χάσμα και εργασιακές ανισότητες Η Σταυρούλα (Βούλα) Γεωργοπούλου, Καθηγήτρια Τμήμα Λογοθεραπείας, Πανεπιστήμιο Πατρών, μετέφερε τη δική της εμπειρία από την ακαδημαϊκή της σταδιοδρομία στις ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, όταν ξεκίνησε, αμειβόταν σημαντικά λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους της, παρότι είχε τα ίδια προσόντα. Παρά τις όποιες βελτιώσεις, ακόμη και σήμερα οι γυναίκες στις ΗΠΑ αμείβονται κατά 20% λιγότερο σε ακαδημαϊκές θέσεις. Εμπόδια στην ανέλιξη Η Βασιλική Λιάγκου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) «Διόφαντος», περιέγραψε τη δυσκολία που αντιμετώπισε όταν έμεινε έγκυος ενώ είχε την ευθύνη ερευνητικών προγραμμάτων. Ούτε ο ΕΛΚΕ ούτε το Πανεπιστήμιο Πατρών γνώριζαν τη διαδικασία που έπρεπε να ακολουθηθεί. Το θέμα έφτασε μέχρι το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο απάντησε έναν χρόνο αργότερα. «Από αυτό και μόνο μπορεί κανείς να καταλάβει πόσο δύσκολο είναι για μια γυναίκα να αναλάβει διοικητικές θέσεις σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα», ανέφερε. Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι γυναίκες μπορούν να ανέλθουν σε καίριες θέσεις, αρκεί να ξεπεραστούν εμπόδια που πολλές φορές απαιτούν “τεχνητές λύσεις”, επισημαίνοντας την απόσταση ανάμεσα στη θεσμοθέτηση και την πραγματικότητα. STEM επαγγέλματα: όχι θέμα θεσμών, αλλά αντοχής Η δικηγόρος και μέλος της ερευνητικής ομάδας WeSTEMEU, Μάγκυ Καμπισοπούλου, τόνισε ότι ο χώρος των STEM παραμένει ανδροκρατούμενος. Το πρόβλημα, όπως είπε, δεν είναι η αρχική ενασχόληση των γυναικών, αλλά η έλλειψη ανθεκτικότητας για την παραμονή και ανέλιξή τους σε αυτά τα επαγγέλματα – ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλη την Ευρώπη και δεν οφείλεται αποκλειστικά σε θεσμικά εμπόδια αλλά στη φύση του αντικειμένου.
