Του Γιώργου Ηλιόπουλου Τα σκήπτρα στις υποθέσεις ρευματοκλοπής κρατά η Πάτρα, ένα φαινόμενο που είχε φουντώσει την περίοδο των Μνημονίων και που συνεχίζεται και σήμερα σιωπηρά. Παρά το γεγονός ότι τα πρόστιμα είναι τσουχτερά, πολλοί ιδιώτες και επαγγελματίες λαμβάνουν το ρίσκο να χρησιμοποιούν ρεύμα που δεν καταγράφεται από το ρολόι της παροχής τους. Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, την τελευταία τριετία έχουν σχηματιστεί περισσότερες από 2.500 δικογραφίες, ενώ μόνο στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών φτάνουν 30 υποθέσεις την εβδομάδα. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο περίπου 1.300 Πατρινοί κάθονται στο εδώλιο με την κατηγορία ότι «έκλεψαν» ρεύμα. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μία περιοχή. Οι έλεγχοι των συνεργείων του ΔΕΔΔΗΕ δείχνουν ότι οι ρευματοκλοπές εντοπίζονται σε διαφορετικού τύπου γειτονιές, με διαφορετικά χαρακτηριστικά: Κέντρο: Εδώ το πρόβλημα έχει κυρίως επιχειρηματική διάσταση. Καφετέριες, εστιατόρια και μικρά καταστήματα στο ιστορικό κέντρο έχουν βρεθεί με παραποιημένους μετρητές. Σε πρόσφατους ελέγχους, ποσοστό ρευματοκλοπής σε αλυσίδα fast food ξεπέρασε το 50%. Αγυιά – Ζαρουχλέικα: Σε λαϊκές συνοικίες, με αρκετά νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, τα συνεργεία βρίσκουν συχνά παράνομες συνδέσεις. Κάτοικοι αναφέρουν ότι σε ορισμένα οικοδομικά τετράγωνα «οι μισοί έχουν πειράξει τον μετρητή». Ρίο – Βόρειες παραθαλάσσιες περιοχές: Το φαινόμενο έχει εποχικό χαρακτήρα. Μπαρ και καταστήματα στην παραλιακή γραμμή φαίνεται να «πειράζουν» την παροχή κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν η κατανάλωση ανεβαίνει κατακόρυφα. Περιοχές απομακρυσμένες με παλιά σπίτια: Εκεί όπου το δίκτυο είναι πιο παλιό και λιγότερο επιτηρούμενο, οι τεχνικοί εντοπίζουν πρόχειρες συνδέσεις κατευθείαν από τις κολόνες. Η ζημιά για τον ΔΕΔΔΗΕ δεν είναι αμελητέα: υπολογίζεται ότι μόνο τους τελευταίους τέσσερις μήνες σε όλη την Ελλάδα, ρευματοκλοπές σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και καφετέριες κόστισαν 1,2 εκατομμύρια ευρώ. Στην Πάτρα, οι απώλειες υπολογίζονται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι οι νόμιμοι καταναλωτές επιβαρύνονται έμμεσα με υψηλότερα τιμολόγια, ενώ οι παραβάτες όχι μόνο αποφεύγουν την πληρωμή, αλλά συχνά απολαμβάνουν και υψηλή κατανάλωση χωρίς κόστος. Από τον ΔΕΔΔΗΕ ήδη εφαρμόζεται σύστημα αντικατάστασης και τοποθέτησης «έξυπνων μετρητών» σε χιλιάδες παροχές στην Πάτρα, ώστε να γίνεται άμεσος εντοπισμός ασυνήθιστης κατανάλωσης. Όπως αναφέρει ο Νίκος Φωτόπουλος, Μέλος του Συνδέσμου Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων Ν. Αχαΐας και πρώην Πρόεδρος: «Υπήρχε μια λάθος εικόνα στον κόσμο ότι ο κλάδος των ηλεκτρολόγων είχε επαφή με τέτοιες πρακτικές. Το αντίθετο: εμείς καλούμαστε πολλές φορές για να διαπιστώσουμε την ηλεκτροδότηση ενός σπιτιού και ανακαλύπτουμε ότι υπάρχει ρευματοκλοπή». Όπως σημειώνει μάλιστα, αυτές οι πρακτικές αποδίδονται σε οργανωμένα κυκλώματα τα οποία επεμβαίνουν στον μετρητή. «Ο ηλεκτρολόγος δεν μπορεί να έχει πρόσβαση εκεί», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ο κ. Φωτόπουλος επισημαίνει ότι την περίοδο των Μνημονίων το φαινόμενο παρουσίαζε έξαρση. Από εκεί και πέρα, το εάν θα προχωρήσει κάποιος στην παρέμβαση στο ρολόι του είναι ζήτημα καθαρά ενσυναίσθησης, αφού διαπιστώνεται ότι ακόμα και επιχειρήσεις με υψηλούς τζίρους είχαν ακολουθήσει την πρακτική αυτή. Σε περίπτωση εντοπισμού ρευματοκλοπής, ο ΔΕΔΔΗΕ επιβάλλει χρεώσεις επανυπολογισμού κατανάλωσης: υπολογίζει δηλαδή πόσο ρεύμα καταναλώθηκε παράνομα (με βάση στοιχεία, ενδείξεις και μέσους όρους) και ζητά την πληρωμή του. Επίσης, επιβαρύνει τους παραβάτες με έξοδα αποκατάστασης της σύνδεσης. Συνολικά, το ποσό που συγκεντρώνεται κυμαίνεται από 3.000 έως 5.000 ευρώ για ένα νοικοκυριό, ενώ για επιχειρήσεις (π.χ. καφέ, ξενοδοχεία) μπορεί να ανέβει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ. Η ρευματοκλοπή θεωρείται αδίκημα και ο Ποινικός Κώδικας (άρθρο 372) την κατατάσσει στην κλοπή: Προβλέπει φυλάκιση έως 5 έτη. Συνήθως οι ποινές είναι με αναστολή ή μετατρέπονται σε χρηματικά ποσά, αλλά το ποινικό μητρώο επιβαρύνεται. Σε σοβαρές περιπτώσεις (π.χ. μεγάλες επιχειρήσεις με συστηματική ρευματοκλοπή), τα πρόστιμα και οι καταδίκες είναι αυστηρότερες, με αποφάσεις που μπορεί να φτάνουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ.