Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται από τις 11 Απριλίου το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείο Υγείας για τη σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου και τη συνολική αναδιάρθρωση κρίσιμων λειτουργιών του συστήματος υγείας, επιχειρώντας να συνδυάσει την πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες με τον αυστηρότερο έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης. Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφές οικονομικό και αναπτυξιακό πρόσημο, καθώς επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία της φαρμακευτικής αγοράς, τη δημοσιονομική διαχείριση της υγείας και τις επενδυτικές προοπτικές του κλάδου. Τι προβλέπει το νομοσχέδιο Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου νόμου είναι η σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου, το οποίο θεσπίζεται ως διακριτή κατηγορία φαρμακευτικής δαπάνης, με στόχο να διευκολύνει την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε νέα και καινοτόμα φάρμακα, ακόμη και σε θεραπείες που δεν κυκλοφορούν ακόμη στην ελληνική αγορά. Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει ένα σύνολο διαρθρωτικών παρεμβάσεων που εστιάζουν: στην ενίσχυση της διοικητικής και επιχειρησιακής λειτουργίας του ΕΟΠΥΥ, στον αυστηρότερο έλεγχο και την παρακολούθηση της φαρμακευτικής δαπάνης, στον εξορθολογισμό του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης για τη χορήγηση φαρμάκων, στη βελτίωση της διαφάνειας στη διάθεση και αποζημίωση φαρμάκων, στη διαχείριση αποθεμάτων και ελλείψεων, με πρόβλεψη για έκτακτες εισαγωγές όταν απαιτείται. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του τομέα υγείας, με πρόνοιες για την ανάπτυξη και αξιοποίηση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και για τη δημιουργία ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής για ογκολογικούς και αιματολογικούς ασθενείς, μέσω της οποίας θα καταγράφονται συστηματικά δεδομένα υγείας. Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις κοινωνικού χαρακτήρα, όπως η ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και κάνναβης και η βελτίωση της λειτουργίας νοσοκομείων και εποπτευόμενων φορέων. Οι αντιδράσεις της αγοράς και των φορέων Το νέο πλαίσιο έχει ήδη προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στην αγορά, με τις πρώτες αντιδράσεις να κινούνται σε μικτό κλίμα αποδοχής και επιφυλάξεων. Η φαρμακοβιομηχανία υποδέχεται θετικά τη δημιουργία του Ταμείου Καινοτομίας, εκτιμώντας ότι μπορεί να βελτιώσει την προβλεψιμότητα και να επιταχύνει την είσοδο νέων θεραπειών. Ωστόσο, στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί από το ύψος της χρηματοδότησης και προειδοποιούν ότι χωρίς αλλαγές στο υφιστάμενο πλαίσιο επιστροφών (clawback), υπάρχει κίνδυνος να περιοριστεί η πραγματική του επίδραση. Από την πλευρά των δημόσιων οργανισμών, η έμφαση δίνεται κυρίως στις διατάξεις για τον έλεγχο της δαπάνης. Η ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και του συστήματος προεγκρίσεων θεωρείται αναγκαία για τη συγκράτηση των δαπανών, αν και αναγνωρίζεται ότι η αυστηροποίηση των διαδικασιών ενδέχεται να αυξήσει τη διοικητική επιβάρυνση. Οι ενώσεις ασθενών αντιμετωπίζουν τις αλλαγές με συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς αναγνωρίζουν τη σημασία της ταχύτερης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες, αλλά εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές καθυστερήσεις στην πράξη, λόγω γραφειοκρατικών διαδικασιών ή ανισοτήτων στην εφαρμογή. Στον τομέα της ψηφιοποίησης, η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και νέων τεχνολογιών συγκεντρώνει ευρεία αποδοχή ως εργαλείο βελτίωσης της αποδοτικότητας, ωστόσο συνοδεύεται από προβληματισμούς για την ετοιμότητα των υποδομών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τέλος, οι παρεμβάσεις για τη διαχείριση αποθεμάτων και ελλείψεων κρίνονται προς τη σωστή κατεύθυνση, χωρίς όμως να λείπουν οι επιφυλάξεις για το κατά πόσο θα αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες στρεβλώσεις της αγοράς. Το στοίχημα της εφαρμογής Με τη διαβούλευση να ολοκληρώνεται στις 27 Απριλίου, το τελικό σχήμα του νομοσχεδίου αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την ισορροπία μεταξύ κοινωνικής πολιτικής και δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τις προβλέψεις του νόμου, αλλά κυρίως από την εφαρμογή τους στην πράξη- και από το κατά πόσο θα καταφέρει να δημιουργήσει ένα σταθερό και ελκυστικό περιβάλλον για την αγορά, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την καθολική πρόσβαση των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.
