Η περιπέτεια των οκτώ ορειβατών στον Ταΰγετο είχε ευτυχώς αίσιο τέλος. Κι όμως, ακριβώς αυτή η ευτυχής κατάληξη είναι που φωτίζει πιο σκληρά τη σκοτεινή πλευρά της υπόθεσης: όχι την ατομική ευθύνη, αλλά το διαχρονικό έλλειμμα της χώρας στην οργανωμένη ελικοδιάσωση. Ο ορειβάτης που μίλησε δημόσια είπε κάτι απολύτως λογικό: «Ξέραμε πού πηγαίναμε. Είχαμε γνώσεις και εξοπλισμό». Σε έναν δημόσιο διάλογο που συχνά γλιστρά στο εύκολο ηθικό ανάθεμα («τι ήθελαν στο βουνό;»), η φράση αυτή επαναφέρει τη συζήτηση στη σωστή της βάση. Η ορειβασία -όπως και κάθε δραστηριότητα στη φύση- εμπεριέχει ρίσκο. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να εξαλειφθεί το ρίσκο. Είναι αν το κράτος έχει κάνει όσα οφείλει για να το διαχειρίζεται όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Κι εδώ ακριβώς αρχίζει το πρόβλημα. Το ελικόπτερο έφτασε, πέταξε, αλλά δεν μπόρεσε να προσεγγίσει. «Πιο πολύ για το θεαθήναι», λένε έμπειροι διασώστες που προσέτρεξαν γι βοήθεια και σε αυτήν την περιπέτεια , με μια φράση που πονάει περισσότερο κι από το κρύο της κορυφής. Γιατί η εικόνα ενός ελικοπτέρου που δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά του δεν είναι απλώς επιχειρησιακή αστοχία. Είναι σύμπτωμα. Στην Ελλάδα, η ελικοδιάσωση παραμένει μια αποσπασματική λειτουργία: διάσπαρτα μέσα, πολλαπλές αρμοδιότητες, έλλειψη εξειδίκευσης. Δεν υπάρχει ενιαίο δόγμα, σταθερή εκπαίδευση πληρωμάτων ειδικά για ορεινό περιβάλλον, ούτε επαρκής αριθμός ελικοπτέρων διαμορφωμένων για winch operations, νυχτερινές πτήσεις και ακραίες καιρικές συνθήκες. Το αποτέλεσμα; Οι διασώσεις συχνά «κουμπώνουν» πάνω σε μέσα που έχουν σχεδιαστεί για άλλες αποστολές. Η διεθνής εμπειρία είναι αμείλικτη στη σύγκριση. Στις Άλπεις, η ελικοδιάσωση είναι αυτόνομη υπηρεσία, με εξειδικευμένους πιλότους, διασώστες-ορειβάτες και γιατρούς εκπαιδευμένους αποκλειστικά σε αυτό το πεδίο. Ο χρόνος από το σήμα κινδύνου μέχρι την ανάσυρση μετριέται σε λεπτά, όχι σε «μιάμιση ώρα αναμονής». Και, κυρίως, η επιτυχία δεν εξαρτάται από την τύχη ή την αντοχή του τραυματία στο κρύο. Στον Ταΰγετο, τελικά, οι άνθρωποι κατέβηκαν μόνοι τους το μισό βουνό και τους παρέλαβε η ΕΜΑΚ. Μπράβο στους διασώστες, μπράβο και στους ορειβάτες. Αλλά μια σοβαρή χώρα δεν βασίζεται στο «μπράβο». Βασίζεται σε υποδομές, εκπαίδευση και σχεδιασμό. Αν αυτοί οι οκτώ δεν τα είχαν καταφέρει, σήμερα θα μιλούσαμε για τραγωδία. Επειδή τα κατάφεραν, ας μιλήσουμε για πολιτική. Όχι για να βρούμε ενόχους, αλλά για να πάψουμε να βαφτίζουμε την τύχη «σύστημα διάσωσης».
