Τελετή μνήμης για τους εκτελεσμένους του εμφυλίου στο Γηροκομειό

Με σεμνότητα, βαθύ σεβασμό και συγκίνηση, τελέστηκε τρισάγιο στη μνήμη των 128 εκτελεσμένων κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, στη μαρτυρική θέση της Σκοποβολής του Γηροκομείου Πατρών – ενός τόπου που φέρει ανεξίτηλα τα ίχνη της εθνικής τραγωδίας της τριετίας 1946-1949. Η τελετή, που πραγματοποιήθηκε υπό τον καυτό ήλιο, συγκέντρωσε συγγενείς των εκτελεσμένων από την Αθήνα, καθώς και πολιτικούς και κοινωνικούς εκπροσώπους που απέτισαν φόρο τιμής σε όσους θυσιάστηκαν σε έναν πόλεμο μεταξύ αδελφών, πολεμώντας με όραμα τη Δικαιοσύνη και την κοινωνική Ισότητα. Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η ανάγνωση, από νέες κοπέλες, των ονομάτων των 128 εκτελεσμένων – μια πράξη μνήμης που ανέκοψε τον χρόνο και ένωσε το παρόν με την πληγή του παρελθόντος. Λόγω των ακραίων θερμοκρασιών, οι διοργανωτές – οι «Πέτρινα Χρόνια» και ο Σύλλογος Γηροκομείου «Παναγία Γηροκομίτισσα» – αναγκάστηκαν να ακυρώσουν την απαγγελία ποιημάτων που επρόκειτο να τιμήσουν τους νεκρούς. Το Ιστορικό Πλαίσιο Η Σκοποβολή του Γηροκομείου υπήρξε κατά τη δεκαετία του ’40 τόπος εκτελέσεων ποινικών καταδίκων. Μετά την έναρξη του Εμφυλίου, μετατράπηκε από την επίσημη Πολιτεία σε πεδίο εκτελέσεων πολιτικών κρατουμένων, κυρίως μελών της Αριστεράς, ύστερα από αποφάσεις στρατοδικείων. Η χαράδρα του Γηροκομείου δεν είναι απλώς ένας γεωγραφικός τόπος – είναι ένα φορτισμένο τοπίο μνήμης, όπου γράφτηκε με αίμα ένα κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η Διαδρομή προς την Αναγνώριση και το Μνημείο Με πρωτοβουλία της τριμελούς Επιτροπής Πρωτοβουλίας, αποτελούμενης από τους Πέτρο Κομματά, Κώστα Κοκκοβίκα και Γιώργο Μόσχο (παρών στην εκδήλωση), και με την υποστήριξη του τότε δημάρχου Πατρέων Ανδρέα Καράβολα, ανεγέρθηκε το Μνημείο Εκτελεσμένων. Ο πρόεδρος των «Πέτρινων Χρόνων», Θανάσης Κολλιτσίδας, εξήρε τους συντελεστές: τον ηγούμενο της Ι. Μονής Γηροκομείου Συμεών Χατζή, τον Μητροπολίτη Πατρών Χρυσόστομο, τους δημοτικούς συμβούλους, καθώς και τον γλύπτη Στάθη Λεοντή, που φιλοτέχνησε το Μνημείο έπειτα από πανελλήνιο διαγωνισμό, και τους αρχιτέκτονες Λίλα Καρακώστα και Τάκη Βανδώρο για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Συγκινητικές Παρουσίες Παρόντες στην τελετή ήταν μεταξύ άλλων οι: Ανδρέας Καράβολας, Βασίλης Αϊβαλής, Γιώργος Ρώρος, Βασίλης Χατζηλάμπρου, καθώς και εκπρόσωποι της Νεολαίας της ΛΑΕ – Ανυπότακτη Αριστερά και η βουλευτής της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου. Η παρουσία συγγενών εκτελεσμένων που ταξίδεψαν από την Αθήνα προσέδωσε βαρύτητα και προσωπικό πόνο στην τελετή. Ξεχώρισε η περίπτωση του Τάσου Κωνσταντακόπουλου, που μόλις πρόσφατα εντόπισε τον τόπο εκτέλεσης του θείου του, Διονύσιου, χάρη στο εξαντλημένο βιβλίο «Χρόνια της Φωτιάς» των Αχαϊκών Εκδόσεων. Απουσίασε, λόγω θανάτου, ο αγωνιστής Νίκος Αναγνωστόπουλος, που αφιέρωσε τη ζωή του στην αναζήτηση του πατέρα του, Δημήτρη, ο οποίος εκτελέστηκε στη Σκοποβολή. Τον εκπροσώπησε η οικογένειά του, σε μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της ημέρας. Η Ιστορία ως Χρέος Μνήμης Όπως τόνισε η πρόεδρος του Συλλόγου Γηροκομείου, Ντίνα Παπάκου, «ο χώρος αυτός δεν υπήρξε απλώς πεδίο εκτελέσεων, αλλά σύμβολο κρατικής βίας και κοινωνικού διχασμού». Οι σκιές του παρελθόντος δεν πρέπει να ξεχνιούνται – αντιθέτως, η διατήρηση της ιστορικής μνήμης λειτουργεί ως φραγμός σε κάθε νέα εκτροπή από τις αρχές της Δημοκρατίας και της Δικαιοσύνης. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με κατάθεση στεφάνων και λουλουδιών, καθώς και με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου, ως φόρο τιμής όχι μόνο στους νεκρούς, αλλά και στη μνήμη μιας Ελλάδας που επιβίωσε από τον Εμφύλιο με πληγές που ακόμα επουλώνονται. Με πληροφορίες και φωτογραφίες από ιστολόγιο του Γιώργου Μόσχου https://gzmosxos.blogspot.com/.