Καθώς οι περιφέρειες της χώρας μας αναζητούν τρόπους για να επιμηκύνουν την τουριστική περίοδο, να προσελκύσουν εναλλακτικούς ταξιδιώτες και να τονώσουν τις τοπικές οικονομίες, η νομοθέτηση του Νόμου 5170/2025 προκαλεί εύλογο προβληματισμό. Η κριτική επικεντρώνεται κυρίως στο άρθρο 27, που ρυθμίζει τη στάθμευση και διαμονή τροχόσπιτων και αυτοκινούμενων οχημάτων. Αν και η τοποθέτηση του Υπουργείου Τουρισμού δίνει απαντήσεις σε πολλά σημεία, το ερώτημα παραμένει: πρόκειται για ρύθμιση που επιβάλλει τάξη ή για υπερβολικό περιορισμό μιας τουριστικής πρακτικής με αναπτυξιακή προοπτική για την περιφέρεια; Στάθμευση ή κατασκήνωση; Η νομοθεσία απαγορεύει τη στάθμευση και διανυκτέρευση σε κοινόχρηστους χώρους (παραλίες, άλση, πάρκινγκ κ.λπ.) και προβλέπει αυστηρά πρόστιμα. Το Υπουργείο Τουρισμού, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα, σημείωσε πως δεν απαγορεύεται η στάθμευση σύμφωνα με τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), αλλά στοχεύεται η αυθαίρετη κατασκήνωση και η «παραθεριστική χρήση» δημόσιου χώρου. Ωστόσο, η ερμηνεία αυτή εγείρει ζητήματα πρακτικής εφαρμογής. Πώς διακρίνεται το “παρκάρω για μια νύχτα” από το “κατασκηνώνω”; Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες (Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία) η διάκριση αυτή είναι ρητά ορισμένη στη νομοθεσία. Στην Ελλάδα, η απουσία αυτής της διάκρισης δημιουργεί περιθώριο αυθαιρεσίας στην επιβολή προστίμων και αποτρέπει ταξιδιώτες που κινούνται υπεύθυνα και δεν δημιουργούν ρύπανση ή όχληση.  Φιλοξενία σε ιδιωτικό χώρο: Προστασία ή υπερβολή; Ο νόμος περιορίζει σε ένα τροχόσπιτο τη δυνατότητα φιλοξενίας σε ιδιωτικό χώρο. Το Υπουργείο διευκρίνισε πως η διάταξη αυτή αποσκοπεί στην αποτροπή παράνομων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, όπου ιδιοκτήτες οικοπέδων μετατρέπουν ανεπίσημα τις εκτάσεις τους σε “mini κάμπινγκ”, χωρίς υγειονομικούς κανόνες και ελεγκτικό μηχανισμό. Η πρόθεση είναι κατανοητή. Ωστόσο, η ρύθμιση χτυπά και ιδιώτες που δεν λειτουργούν επιχείρηση, αλλά φιλοξενούν φίλους ή συγγενείς – ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές όπου οι χώροι είναι επαρκείς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η φιλοξενία δεν αποτελεί παραβίαση της τουριστικής νομοθεσίας και η γενικευμένη απαγόρευση φαίνεται να ποινικοποιεί απλές κοινωνικές πρακτικές. Η ευρωπαϊκή πρακτική: Ρυθμίζω, δεν απαγορεύω Το Υπουργείο Τουρισμού αναφέρει πως “ο νόμος κινείται στη βάση της ευρωπαϊκής πρακτικής”. Πράγματι, χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία έχουν περιορισμούς. Όμως, η φιλοσοφία των ρυθμίσεων τους είναι διαφορετική: Προβλέπουν δημόσιες ζώνες στάθμευσης τροχόσπιτων. Ρυθμίζουν, αλλά δεν απαγορεύουν συλλήβδην τη φιλοξενία ή την προσωρινή στάθμευση. Κάνουν σαφή διαχωρισμό μεταξύ διανυκτέρευσης σε λειτουργικό όχημα και κατασκήνωσης με έξωθεν εξοπλισμό. Η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμα τέτοιες υποδομές, και ο νέος νόμος δεν προβλέπει τη δημιουργία τους. Αυτό δημιουργεί ασυμμετρία: απαγορεύουμε χωρίς να προσφέρουμε εναλλακτική.  Επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες Οι ελεύθεροι ταξιδιώτες με τροχόσπιτα στηρίζουν τοπικές επιχειρήσεις – ψωνίζουν σε μπακάλικα, τρώνε σε ταβέρνες, γεμίζουν καύσιμα. Στην περιφέρεια, όπου οι τουριστικές υποδομές είναι λιγότερες, ο περιορισμός αυτών των επισκεπτών στερεί εισόδημα από μικρές τοπικές οικονομίες. Αντί για αποκλεισμό, θα μπορούσε να προβλεφθεί ένα σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης με βασικές παροχές (ύδρευση, απορρίμματα, χημική τουαλέτα). Το Υπουργείο δήλωσε ότι “δεν αποκλείεται η δημιουργία τέτοιων χώρων από τους Δήμους”. Όμως δεν υπάρχει καμία υποχρέωση ή κίνητρο προς αυτή την κατεύθυνση. Προτάσεις για ισορροπημένη πολιτική Αντί για απόλυτες απαγορεύσεις, προτείνεται μια ρυθμιστική προσέγγιση, που: Ορίζει με σαφήνεια τι είναι στάθμευση και τι κατασκήνωση. Αφήνει περιθώριο φιλοξενίας σε ιδιωτικό χώρο χωρίς εμπορική χρήση. Προβλέπει δημοτικές ζώνες φιλοξενίας τροχόσπιτων, όπως στην υπόλοιπη Ε.Ε. Αξιοποιεί την τεχνολογία (app, QR, προπληρωμένες κάρτες) για οργάνωση, έλεγχο και έσοδα στους Δήμους.  Η Ελλάδα μπορεί να καινοτομήσει, όχι μόνο να περιορίσει Ο τουρισμός αλλάζει – γίνεται πιο βιωματικός, πιο κινητός, πιο «πράσινος». Οι επισκέπτες με αυτοκινούμενα δεν είναι πρόβλημα· είναι ευκαιρία για ήπια ανάπτυξη. Ο Νόμος 5170/2025 φέρνει μια αναγκαία συζήτηση, αλλά χρειάζεται επικαιροποίηση και εξειδίκευση. Η περιφέρεια, περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται ένα τουριστικό πλαίσιο που δεν αποκλείει, αλλά ενσωματώνει τις σύγχρονες τάσεις. Ας κάνουμε τον εναλλακτικό τουρισμό μέρος της στρατηγικής μας. Με όρους, με σεβασμό, αλλά και με προοπτική