Του Γιώργου Ηλιόπουλου Η ένταση και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στην οικονομία και την επιχειρηματικότητα της Δυτικής Ελλάδας, δημιουργώντας ένα κλίμα αβεβαιότητας που επηρεάζει τόσο τις μικρές όσο και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Όσες σχεδίαζαν επενδύσεις αναγκάζονται να αναστείλουν τα σχέδιά τους, φοβούμενες απώλειες και τις επιπτώσεις της ασταθούς αγοράς, ενώ η καθημερινή λειτουργία τους, γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Η πιθανή διατάραξη των αλυσίδων εφοδιασμού, ειδικά σε βασικά αγαθά όπως τρόφιμα, ενέργεια και πρώτες ύλες, αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών και επιτάχυνση του πληθωρισμού, πλήττοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κάλυψη των αυξημένων εξόδων. Παράλληλα, πολλές επιχειρήσεις εξετάζουν την ανάγκη περιορισμού των λειτουργικών τους δαπανών, γεγονός που ενδεχομένως θα επηρεάσει θέσεις εργασίας εάν ο πόλεμος έχει διάρκεια. Παρά την ανησυχία, δεν λείπουν οι ψύχραιμες φωνές. Ο Αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας, Αντώνης Κουνάβης, μιλώντας στον «Σ.Ε.», τόνισε ότι «τις επιπτώσεις της σύρραξης ακόμη δεν μπορούμε να τις προσδιορίσουμε. Όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια του πολέμου. Όσο πιο γρήγορα τελειώσει, τόσο πιο περιορισμένες θα είναι οι συνέπειες. Αν παραταθεί, θα υπάρξουν αναπόφευκτες πληθωριστικές πιέσεις». Ο ίδιος εξήγησε ότι οι συνέπειες δεν θα πλήξουν έναν μόνο κλάδο. «Η αλυσίδα της επιχειρηματικότητας είναι διασυνδεδεμένη. Ένας κλάδος επηρεάζει τον άλλο. Για παράδειγμα, οι μεταφορές θα επηρεαστούν λόγω πιθανής αύξησης των καυσίμων, ενώ η βιομηχανία θα επηρεαστεί από τις αυξήσεις στην ενέργεια. Οι επιπτώσεις θα φανούν στα προϊόντα και τις υπηρεσίες που φτάνουν στον καταναλωτή». Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί ο τομέας των μεταφορών, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων θα μπορούσαν να επιβαρύνουν σημαντικά τα κόστη των επιχειρήσεων. Ωστόσο, προς το παρόν οι τιμές εμφανίζονται ελαφρά αυξημένες, παρότι τα πρατήρια είχαν ήδη εφοδιαστεί εβδομάδες πριν. Παρόλα αυτά, ο φόβος για μελλοντική εκτίναξη των τιμών οδήγησε πολλούς οδηγούς να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ τους, δημιουργώντας μεγάλες ουρές στα πρατήρια. Η προτροπή των υπαλλήλων προς τους οδηγούς είναι απλή: «Γέμισε το ντεπόζιτο», προκειμένου να αποφευχθούν πιθανά προβλήματα στο άμεσο μέλλον. Έλεγχοι και παρακολούθηση των καυσίμων Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ & ΠΚ) ανακοίνωσε ότι από την έναρξη της σύρραξης στο Ιράν έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 700 έλεγχοι σε πρατήρια καυσίμων, με στόχο τον εντοπισμό πιθανών παραβάσεων. Τα κλιμάκια επισκέφθηκαν αστικά κέντρα αλλά και νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, ενώ η παρακολούθηση των τιμών γίνεται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας FuelPrices.gr, η οποία επιτρέπει τη σύγκριση και καταγραφή των μεταβολών ανά περιοχή σε πραγματικό χρόνο. Στις περιπτώσεις που εντοπίστηκαν παραβάσεις, επιβλήθηκαν τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα, σηματοδοτώντας την πρώτη αντίδραση των Αρχών στην αγορά καυσίμων. Η Αρχή διαβεβαιώνει ότι οι έλεγχοι θα συνεχιστούν με την ίδια ένταση, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας, ενώ το Υπουργείο Ανάπτυξης παραμένει σε διαρκή εγρήγορση υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Οικονομικές επιπτώσεις και παγκόσμια αναλογία Ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδας, Γιώργος Παππάς, επισημαίνει ότι η περιοχή έχει βιώσει παρόμοιες καταστάσεις κατά τον πόλεμο στην Ουκρανία, με τη διαφορά ότι τώρα εμπλέκονται περισσότερες χώρες και η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι αυξημένη. «Πρέπει να ακολουθήσουμε προσεκτική διπλωματική πολιτική, καθώς οι οικονομικές επιπτώσεις εξαρτώνται άμεσα από τη διάρκεια των συγκρούσεων. Ακόμη και τέσσερις έως πέντε εβδομάδες θα προκαλέσουν σημαντικά πλήγματα στην οικονομία», τονίζει. Η άνοδος του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου είναι ήδη ορατή. «Το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 50% μέσα στις τελευταίες δύο ημέρες», αναφέρει, ενώ προσθέτει ότι το Ιράν παράγει προπάνιο και βουτάνιο, βασικά για τη γεωργία. Παράλληλα, η γενικότερη ασφυξία που προκαλεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει το 30% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και το 40% της παραγωγής φυσικού αερίου, γεγονός που δείχνει πόσο κρίσιμη είναι η διαχείριση της ενεργειακής ασφάλειας. «Το ζητούμενο», συνεχίζει ο κ. Παππάς, «είναι ότι η χώρα δεν είναι αυτάρκης ενεργειακά. Ο πληθωρισμός ήδη αυξάνεται. Πριν από την κρίση, προβλεπόταν άνοδος 0,5% και μείωση της ανάπτυξης κατά 0,1%. Τώρα, η πίεση στις τιμές θα γίνει μεγαλύτερη». Η προτεραιότητα είναι η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μέσω εναλλακτικών πηγών και η διασφάλιση της επάρκειας των διυλιστηρίων. Προβληματισμοί για την αγορά τροφίμων Η αστάθεια στις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων επηρεάζει και τις τιμές των τροφίμων. Ο κ. Παππάς επισημαίνει ότι «υπάρχει ένα σπιράλ τιμών που θα επηρεάσει όλα τα είδη». Η αύξηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς ενδέχεται να οδηγήσει σε ανατιμήσεις στην αγορά, ενώ οι έλεγχοι των Αρχών στοχεύουν στην αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας. Η αβεβαιότητα και η ανησυχία για τις τιμές επηρεάζουν τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις. Τα νοικοκυριά προσπαθούν να προσαρμοστούν σε αυξημένες δαπάνες, ενώ οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να επανεξετάσουν τα κόστη τους και τις στρατηγικές τους, διαμορφώνοντας μια εικόνα προσωρινής, αλλά έντονης αβεβαιότητας στην οικονομική ζωή της Δυτικής Ελλάδας. «Σιγά-σιγά το κόστος θα μετακυληθεί στις επιχειρήσεις και θα αυξηθεί στο κόστος παραγωγής. Θα έχουμε πληθωρισμό και το μέγεθός του από τη διάρκεια του πολέμου» αναφέρει ο κ. Παππάς. Στην περίπτωση κλιμάκωσης του πολέμου, ο ίδιος διαβλέπει ότι οι μικρές επιχειρήσεις θα επηρεαστούν περισσότερο. Και αυτό θα γίνει μέσω του ενεργειακού κόστους, το οποίο τα τελευταία χρόνια δεν έχει επιλυθεί, παρά τις φωνές που έχουν ακουστεί. «Είναι η ώρα να υπάρξει ένα συνολικότερο σχέδιο για την ενέργεια. Η Ελλάδα δεν είναι αυτάρκης, αλλά εισάγει ενέργεια» υπογραμμίζει και προβλέπει ότι το επόμενο διάστημα η καταναλωτική δύναμη των νοικοκυριών θα μειωθεί ακόμη περισσότερο. «Χρειάζονται μέτρα σοβαρά. Έχει υπερπλεόνασμα η κυβέρνηση, υπάρχουν πόροι για να ακολουθηθεί μια αναδιανεμητική πολιτική για όσους έχουν ανάγκη», καταλήγει ο κ. Παππάς. Οι αυξήσεις στο κόστος παραγωγής απειλούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις Το ενεργειακό ζήτημα, όπως και κατά τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πλήγμα για τις τοπικές επιχειρήσεις. Βραχυπρόθεσμα, τα αποθέματα πετρελαίου φαίνεται να επαρκούν, καθώς Ιράν, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράκ είχαν ήδη στείλει μεγάλες ποσότητες εκτός Κόλπου πριν από τις πρόσφατες επιθέσεις. Ωστόσο, αυτά τα αποθέματα αρκούν μόνο για δύο με τρεις εβδομάδες, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους επιχειρηματίες και την αγορά εν γένει. Ακόμη και αν ο πόλεμος σταματούσε άμεσα, τα προβλήματα δεν θα εξαφανίζονταν αμέσως. Τα πλοία που θα αποφύγουν τα Στενά του Ορμούζ θα προκαλέσουν καθυστερήσεις, οι οποίες θα χρειαστούν ημέρες για να ξεπεραστούν.... Read More
