Στο ορεινό χωριό των Βοριζίων, εκεί όπου η πέτρα θυμάται και ο άνεμος μιλάει ακόμα τη διάλεκτο των προγόνων, η γη ποτίστηκε ξανά με αίμα. Μια διαφορά, ένα σπίτι, μια παλιά σκιά ανάμεσα σε δύο οικογένειες έγιναν η σπίθα που τίναξε στον αέρα την εύθραυστη ειρήνη. Το αποτέλεσμα: δύο νεκροί, μια γυναίκα αθώα, ένας άντρας πατέρας πέντε παιδιών, και μια κοινότητα που κοιτάζεται πια με φόβο. Η Κρήτη γνωρίζει τον νόμο της τιμής. Όμως αυτό που κάποτε λεγόταν «φιλότιμο» και «αντρειοσύνη» έχει παραμορφωθεί. Στη θέση της αξιοπρέπειας μπήκε ο εγωισμός, στη θέση της περηφάνειας η καχυποψία. Η βεντέτα -αυτός ο παλιός θεσμός της ιδιωτικής δικαιοσύνης-γίνεται φάντασμα που στοιχειώνει τον αιώνα μας. Κι ενώ το νησί προχωρά με τουρισμό, επενδύσεις, σύγχρονες πόλεις, κάπου στα βουνά του ξυπνά ακόμη η παλιά του πληγή: η βία της τιμής. Το χωριό σήμερα είναι σιωπηλό. Οι δρόμοι άδειοι, οι αυλές κλειστές, τα μπλόκα της αστυνομίας φυλάνε την τάξη με τον φόβο να απλώνεται σαν σκιά. Όμως ο πραγματικός φόβος δεν είναι μήπως ξαναπέσουν σφαίρες· είναι μήπως τίποτα δεν αλλάξει. Μήπως, μόλις σβήσουν τα φώτα των τηλεοπτικών συνεργείων, η σιωπή επιστρέψει όπως πριν- πυκνή, ενοχική, έτοιμη να εκραγεί ξανά. Γιατί το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος σήκωσε το όπλο, αλλά ποιος το άφησε να φυτρώσει μέσα του. Όταν η πολιτεία αφήνει τα χωριά της να λύνονται με τους δικούς τους «κανόνες», όταν η κοινωνία δέχεται πως η προσβολή εξαγνίζεται με αίμα, τότε η τιμή παύει να είναι αξία και γίνεται παγίδα. Τα Βορίζια δεν είναι εξαίρεση. Είναι καθρέφτης. Μας δείχνουν πως κάτω από τη βιτρίνα της προόδου σιγοβράζει ακόμα η ανάγκη για εκδίκηση, η δυσπιστία προς τον νόμο, η αυταπάτη πως η δικαιοσύνη είναι προσωπικό δικαίωμα. Και κάθε φορά που μια σφαίρα χάνεται στο σκοτάδι, σκοτώνει μαζί και κάτι από τη συλλογική μας ψυχή. Ίσως το αληθινό μνημόσυνο των νεκρών να είναι η υπέρβαση της σιωπής. Να ειπωθεί το «φτάνει πια» όχι με όπλο, αλλά με λόγο. Γιατί τιμή δεν είναι να εκδικείσαι- είναι να συγχωρείς. Και όποιος το καταφέρει αυτό στα Βορίζια και στα κάθε Βορίζια, θα ’χει κάνει πράξη την πιο δύσκολη μορφή ανδρείας.
