Η ξυλοναυπηγική τέχνη, τα καρνάγια και οι ταρσανάδες αποτελούν ζωντανά μνημεία του θαλάσσιου πολιτισμού μας. Μια τέχνη αιώνων, που συνδέθηκε με το ταξίδι, το εμπόριο, την αλιεία αλλά και με την ίδια την ταυτότητα ενός λαού θαλασσινού όπως ο ελληνικός. Σήμερα, η διάσωση αυτής της παράδοσης δεν αποτελεί απλώς πολιτιστικό καθήκον, αλλά εθνική αναγκαιότητα. Τα τελευταία χρόνια, πρωτοβουλίες του Ναυτικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος (ΝΕΕ) και του Ελληνικού Συνδέσμου Παραδοσιακών Σκαφών έχουν αναδείξει το ζήτημα. Η θέσπιση σαφούς νομικού πλαισίου για το τι συνιστά καρνάγιο και ταρσανά, η επίλυση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης, η δημιουργία μητρώου καρνάγιων και οι πρώτες σχολές ναυπηγοεπισκευής με εξειδίκευση στην ξυλοναυπηγική αποτελούν σημαντικά βήματα. Όμως η μεγάλη πρόκληση είναι πώς αυτά τα βήματα θα αποκτήσουν απτό αποτύπωμα στην καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών. Σε αυτό το πλαίσιο επανέρχεται με ιδιαίτερη επικαιρότητα η πρόταση που είχε διατυπώσει το 2021 ο σύμβουλος επιχειρήσεων Θανάσης Κατής: η δημιουργία ενός Ανοιχτού Ναυτικού Μουσείου στην Πάτρα. Η σκέψη του, γεννημένη από την ανησυχία για την εκδίωξη του καρνάγιου στο Νότιο Πάρκο της πόλης, συνδύαζε την ανάγκη διάσωσης ενός χώρου ζωντανής ναυπηγικής δραστηριότητας με την προοπτική ανάδειξής του σε πολιτιστικό και τουριστικό πόλο. Η πρόταση του Κατή είναι απλή αλλά ταυτόχρονα φιλόδοξη: τοπικά καρνάγια, όπως εκείνο του «κυρ Κώστα», να συνδυαστούν με τη δημιουργία ενός ζωντανού μουσείου σκαφών, που θα φιλοξενεί παραδοσιακά σκαριά διασωθέντα από την καταστροφή, θα τα συντηρεί και θα τα αναδεικνύει στο κοινό. Παράλληλα, σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ και με τα νέα εκπαιδευτικά προγράμματα που δρομολογούνται, να παρέχεται πρακτική κατάρτιση σε νέους τεχνίτες, ώστε η τέχνη να μην χαθεί οριστικά από την περιοχή. Η σύλληψη αυτή δεν μένει μόνο στο πολιτιστικό επίπεδο· φέρει έντονο αναπτυξιακό χαρακτήρα. Ένα τέτοιο μουσείο θα μπορούσε να καταστεί πόλος έλξης για την Πάτρα, προσθέτοντας έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των επισκέψιμων σημείων της πόλης. Ο εκσυγχρονισμός του καρνάγιου σε συνδυασμό με την επισκεψιμότητά του θα προσέφερε στους πολίτες, στα σχολεία και στους τουρίστες τη μοναδική εμπειρία να παρακολουθούν από κοντά την κατασκευή ενός ξύλινου σκάφους. Στην παρούσα συγκυρία, όπου το Ταμείο Ανάκαμψης προβλέπει σημαντικά κονδύλια για τον πολιτισμό, η υλοποίηση μιας τέτοιας ιδέας δεν φαντάζει ουτοπική. Αντίθετα, συνδέεται αρμονικά με τις στρατηγικές του Υπουργείου Πολιτισμού για τη διαφύλαξη της ξυλοναυπηγικής και την προώθησή της ως άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Πάτρα, με βαθιά ναυτική παράδοση, έχει την ευκαιρία να μετατρέψει ένα τοπικό καρνάγιο σε κέντρο πολιτισμού και μάθησης, ένα «εργαστήριο» όπου η ιστορία συναντά το μέλλον. Το ζητούμενο πλέον είναι η κινητοποίηση των τοπικών αρχών και αναπτυξιακών φορέων, ώστε η πρόταση να αποκτήσει συγκεκριμένη μελέτη, χρηματοδότηση και τελικά υπόσταση. Η διάσωση της ξυλοναυπηγικής τέχνης δεν μπορεί να περιοριστεί σε διακηρύξεις ή νομοθετικά κείμενα. Χρειάζεται πράξη. Και το Ανοιχτό Ναυτικό Μουσείο στην Πάτρα μπορεί να αποτελέσει ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς η παράδοση γίνεται μοχλός ανάπτυξης, πολιτιστικής και οικονομικής. ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΚΑΤΗ: https://www.symboulos.gr/2021/04/protasi-gia-anoichto-naftiko-mouseio-s/
