Την παραίτηση του διοικητή της Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, Γιώργου Σαουνάτσου, για το πρόσφατο black out στο FIR Αθηνών ζήτησε, σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, στον απόηχο του πορίσματος της Ειδικής Επιτροπής Διερεύνησης που του υποβλήθηκε χθες. Το περιστατικό σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 και προκάλεσε σοβαρή αναστάτωση στις αεροπορικές επικοινωνίες, οδηγώντας σε πλήρη περιορισμό χωρητικότητας (zero rate) στο FIR Αθηνών για λόγους ασφάλειας πτήσεων. Τα αίτια του black out Σύμφωνα με το πόρισμα της Επιτροπής, το συμβάν δεν οφείλεται σε εξωτερική παρέμβαση ή κυβερνοεπίθεση, αλλά σε «ψηφιακό θόρυβο» που προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό πολλαπλών, ετερογενών τηλεπικοινωνιακών διατάξεων. Οι διατάξεις αυτές καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, προκαλώντας την ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση ή και διακοπή βασικών τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης αποκατάσταση επετεύχθη έπειτα από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις, που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού, ενώ η οριστική επαναφορά των υπηρεσιών ολοκληρώθηκε στις 16:53 τοπική ώρα, κατόπιν εκούσιας ενέργειας του τηλεπικοινωνιακού παρόχου. Διαχείριση κρίσης και ασφάλεια πτήσεων Κατά τη διάρκεια του περιστατικού ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η επαναφορά των υπηρεσιών έγινε σταδιακά, χωρίς –σύμφωνα με την αξιολόγηση– να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια των αεροσκαφών. Με βάση τις αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, το συμβάν κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών και χωρίς ενδείξεις κακόβουλης ενέργειας. Παρωχημένες υποδομές στο επίκεντρο Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει το πόρισμα στο γεγονός ότι το υφιστάμενο Σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της ΥΠΑ, καθώς και κρίσιμες υποστηρικτικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές, βασίζονται σε τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy), η οποία δεν υποστηρίζεται πλέον από τον κατασκευαστή. Η χρήση παρωχημένης τεχνολογίας περιορίζει τις εγγυήσεις αξιοπιστίας και αυξάνει τον επιχειρησιακό και συστημικό κίνδυνο, ειδικά σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων διαθεσιμότητας και ασφάλειας. Ρόλος εμπλεκόμενων φορέων Η Επιτροπή αναγνώρισε ως βασικούς εμπλεκόμενους φορείς την ΥΠΑ και τον Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος, από τους οποίους ζήτησε και έλαβε επίσημες αναφορές, ενώ πραγματοποίησε και συνεντεύξεις με στελέχη των δύο οργανισμών. Στη διαδικασία συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του EUROCONTROL και του EASA, υπογραμμίζοντας τη διεθνή διάσταση της αξιολόγησης. Οι εισηγήσεις: επενδύσεις και θεσμικές αλλαγές Μεταξύ άλλων, η Επιτροπή εισηγείται: την επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP, με ολοκλήρωση της προμήθειας και επιχειρησιακής λειτουργίας νέου VCS/RCS και 495 νέων πομποδεκτών, τη θεσμοθέτηση μόνιμου κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ με τυποποιημένες διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων, την ενίσχυση της τηλεμετρίας και του τηλεχειρισμού για διαγνωστικούς ελέγχους από άκρο σε άκρο, την αυξημένη εποπτεία του ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ, και τη μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον. Οι συστάσεις αυτές συνεπάγονται σημαντικές επενδυτικές και οργανωτικές αποφάσεις, με σαφές οικονομικό αποτύπωμα και κρίσιμη σημασία για τη διασφάλιση της αδιάλειπτης και ασφαλούς παροχής υπηρεσιών αεροναυτιλίας στη χώρα. Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας: Πλήρης δικαίωση Για πλήρη δικαίωση των διαχρονικών καταγγελιών τους περί «απαρχαιωμένου εξοπλισμού» χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφάλειας που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας κάνουν λόγο οι Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας, σχολιάζοντας το πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης για το σοβαρό περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου 2026. Όπως τονίζουν, «η κατάντια της Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας φάνηκε για άλλη μία φορά». Σύμφωνα με τους Ελεγκτές, η παράθεση του ιστορικού των γεγονότων στην έκθεση αποτυπώνει με σαφήνεια τις συνθήκες έντονης πίεσης υπό τις οποίες εργάστηκαν οι βάρδιες το πρωί του συμβάντος, αλλά και το διοικητικό αλαλούμ που επικράτησε. Επισημαίνουν ότι το ίδιο το πόρισμα καταγράφει πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας, καθώς και έλλειψη ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των στελεχών της Διοίκησης της ΥΠΑ. Όπως υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας, «αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού». Την ίδια στιγμή, οι Ελεγκτές σημειώνουν ότι το πόρισμα αναφέρει ως αδύνατο τον ακριβή προσδιορισμό της αιτίας, η οποία μπορεί να προήλθε από «πληθώρα λόγων», γεγονός που, σε συνδυασμό με τη ρητή διαπίστωση περί αδυναμίας παροχής «ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» του συστήματος επικοινωνιών φωνής, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ασφάλειας. Με βάση τα παραπάνω, οι Ελεγκτές εκτιμούν ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και ζητούν άμεση εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί. Προειδοποιούν, μάλιστα, ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με ασφάλεια η αυξημένη κυκλοφορία της θερινής περιόδου. Οι Ελεγκτές κατηγορούν τη Διοίκηση της ΥΠΑ για «εγκληματική επιμονή» στη διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100%, ζητώντας την άμεση μείωσή τους, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων. Παράλληλα, επαναφέρουν το ζήτημα των καθυστερήσεων στην εγκατάσταση των νέων πομποδεκτών VHF, υποστηρίζοντας ότι εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες διοικητικές αστοχίες, ο εξοπλισμός θα είχε ήδη παραληφθεί και το περιστατικό ενδεχομένως να είχε αποφευχθεί. Καταλήγοντας, η ΕΕΕΚΕ ζητά άμεση πολιτική παρέμβαση από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, επισημαίνοντας ότι «το πόρισμα καταδεικνύει σοβαρότατες διοικητικές ευθύνες οι οποίες έχουν ονοματεπώνυμο» και καλώντας τον υπουργό «να μην γίνει συνένοχος της Διοίκησης, αλλά να παρέμβει άμεσα για την προστασία των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και, πρωτίστως, του επιβατικού κοινού». ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΤΟ ΠΟΡΙΣΜΑ Πόρισμα
