0 Comment
Η εμπειρία του υπερτουρισμού στην χώρα μας και στην Ευρώπη δείχνει τον δρόμο – Η Πάτρα και η Δυτική Ελλάδα πρέπει να χτίσουν τώρα τις άμυνες για ένα βιώσιμο τουριστικό αύριο Την ώρα που πολλές ευρωπαϊκές και ελληνικές περιοχές –από τις Κυκλάδες μέχρι τη Βαρκελώνη και το Παρίσι– παλεύουν με τα επώδυνα συμπτώματα του υπερτουρισμού, η Πάτρα και συνολικά η Δυτική Ελλάδα κοιτάζουν ακόμη το τρένο του τουρισμού να πλησιάζει από μακριά. Είναι εύλογο να επιθυμούμε την άνοδο της τουριστικής επισκεψιμότητας. Είναι, όμως, επιτακτική ανάγκη να μην επαναλάβουμε τα λάθη των άλλων. Το τουριστικό ρεύμα προς την Ελλάδα αυξάνεται διαρκώς. Καθώς περιοχές όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος ή η Ζάκυνθος φτάνουν στα όρια της φέρουσας ικανότητάς τους, οι επισκέπτες στρέφονται σε νέους προορισμούς. Η Δυτική Ελλάδα –με τη μοναδική της γεωγραφία, τον πλούσιο πολιτισμό, τις θάλασσες και τα ορεινά τοπία της– είναι ένας τέτοιος «νέος» προορισμός. Το ζήτημα δεν είναι αν θα έρθει η τουριστική ανάπτυξη· το ζήτημα είναι πώς θα έρθει. Μαθαίνοντας από τα λάθη των άλλων Οι εικόνες ντόπιων σε νησιά της Μεσογείου να διαδηλώνουν κατά της τουριστικής συμφόρησης ή να αντιμετωπίζουν ακρίβεια και στεγαστική κρίση λόγω των βραχυχρόνιων μισθώσεων, δεν είναι μακριά. Αν δεν υπάρξει έγκαιρος σχεδιασμός, τα ίδια φαινόμενα θα μπορούσαν να επαναληφθούν στην Πάτρα, την Αιγιάλεια, την Ηλεία, την Αιτωλοακαρνανία ή τα νησιά του Ιονίου που συνδέονται στενά με την περιοχή. Αυτό που χρειάζεται είναι πρόληψη και στρατηγική. Όχι ασυγκράτητη τουριστική επέκταση, αλλά βιώσιμη ανάπτυξη με έλεγχο, κανόνες και ισχυρές τοπικές άμυνες. Οι προκλήσεις που πρέπει να προλάβουμε Στεγαστική πίεση: Οι πλατφόρμες τύπου Airbnb έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν το τοπικό real estate. Απαιτούνται ρυθμίσεις για τον αριθμό των ακινήτων που μπορούν να διατίθενται προς βραχυχρόνια μίσθωση, καθώς και ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο για το πού, πότε και πόσο. Υποδομές: Δεν μπορεί να υπάρξει τουριστική ανάπτυξη χωρίς επενδύσεις σε ύδρευση, αποχέτευση, απορρίμματα, κυκλοφορία, ψηφιακή υποδομή. Αυτά είναι ζητήματα που πρέπει να προηγηθούν – όχι να «τρέξουν» πίσω από την τουριστική έκρηξη. Τοπική οικονομία: Πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι ντόπιοι παραμένουν οι κύριοι ωφελούμενοι της τουριστικής ανάπτυξης. Οι μικροϊδιοκτήτες και επαγγελματίες δεν πρέπει να μετατραπούν σε υπαλλήλους πολυεθνικών συμφερόντων στον τόπο τους. Τα τοπικά προϊόντα, οι οικογενειακές επιχειρήσεις και η παραδοσιακή φιλοξενία πρέπει να στηριχθούν ενεργά. Πολιτιστική και περιβαλλοντική προστασία: Πρέπει να αποφευχθεί η αλλοίωση του χαρακτήρα της περιοχής. Ο τουρισμός δεν πρέπει να «πατά» τον τόπο, αλλά να συνυπάρχει με αυτόν. Η αυθεντικότητα είναι το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα – όχι ο εφήμερος εντυπωσιασμός. Η ώρα της ευθύνης Οι δημοτικές και περιφερειακές αρχές έχουν την υποχρέωση να σχεδιάσουν πολιτικές τώρα. Όχι όταν θα είναι ήδη αργά. Τοπικά ρυθμιστικά πλαίσια, δημοτικά τέλη για τουριστική υποδομή, μηχανισμοί κοινωνικής ανταπόδοσης, κίνητρα για τουρισμό χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος – όλα αυτά δεν είναι «πολυτέλειες», είναι αναγκαίες προϋποθέσεις. Η κεντρική πολιτεία, επίσης, οφείλει να αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην αύξηση των αφίξεων, αλλά να επενδύει στη διασπορά του τουριστικού ρεύματος και στη θεσμική θωράκιση των αναδυόμενων προορισμών. Τελικά: ανάπτυξη για ποιον; Ο τουρισμός μπορεί να γίνει μοχλός ευημερίας ή αιτία κρίσης. Αν οι σημερινοί ιδιοκτήτες γης και επιχειρήσεων καταλήξουν να πουλάνε ή να παραγκωνίζονται από μεγάλα κεφάλαια, αν οι τοπικές κοινωνίες χάσουν τον έλεγχο του τόπου τους, τότε το τίμημα θα είναι βαρύ. Η Πάτρα και η Δυτική Ελλάδα έχουν ακόμη τον χρόνο με το μέρος τους. Η τουριστική ανάπτυξη είναι σχεδόν βέβαιη – μένει να φροντίσουμε να είναι δίκαιη, βιώσιμη και δική μας.
