Είναι φορές που η ιστορία μάς κοιτά κατάματα και μας ρωτά: πού ήσουν όταν συνέβαινε το αδιανόητο; Η Γάζα είναι σήμερα ένας τέτοιος καθρέφτης – όχι μόνο της φρίκης, αλλά και της δικής μας συνενοχής.
Δεκάδες χιλιάδες νεκροί, οι περισσότεροι γυναίκες και παιδιά. Νοσοκομεία που δεν λειτουργούν, βομβαρδισμοί σε καταυλισμούς, λιμός που σαρώνει έναν εγκλωβισμένο πληθυσμό. Δεν μιλάμε πια για «παράπλευρες απώλειες». Δεν μιλάμε απλώς για μια άνιση σύγκρουση. Μιλάμε για την πλήρη αποδόμηση κάθε έννοιας διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Είναι αναγκαίο να το πούμε καθαρά, χωρίς περιστροφές: αυτό που εκτυλίσσεται στη Γάζα είναι γενοκτονία. Και δεν μπορεί να μπει στη ζυγαριά. Δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. Δεν μπορεί να συγκαλυφθεί πίσω από γενικόλογα περί «δικαιώματος στην αυτοάμυνα». Ναι, καταδικάζουμε απερίφραστα τις δολοφονίες και την τρομοκρατία, από όπου κι αν προέρχονται. Αλλά εδώ δεν πρόκειται για αντίποινα – πρόκειται για συστηματική εξόντωση ενός λαού που δεν έχει πού να πάει, δεν έχει τι να φάει και δεν έχει πώς να ζήσει.
Κι ενώ ο κόσμος αρχίζει επιτέλους να μιλά – άλλοι πιο γενναία, άλλοι διστακτικά – η Ελλάδα σωπαίνει. Στα ευρωπαϊκά fora, δεν υπερψήφισε την πρόταση αναστολής της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Ισραήλ. Δεν άσκησε πίεση. Δεν ζήτησε έστω διάδρομο ζωής για τους αμάχους. Περιορίζεται σε ουδέτερες εκφράσεις «ανησυχίας». Σε διπλωματικά ευχολόγια.
Και είναι ακριβώς αυτή η στάση που πονά περισσότερο. Γιατί δεν μιλάμε για μια χώρα μακριά από τον πόνο. Μιλάμε για τον λαό που πριν λίγες μέρες τίμησε τη γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού. Οι Έλληνες πολιτικοί όλων των παρατάξεων στάθηκαν με δάκρυα στα μάτια μπροστά στη μνήμη 353.000 θυμάτων και μίλησαν για ιστορική ευθύνη, για δικαιοσύνη, για υποχρέωση να μην ξεχάσουμε.
Και τώρα; Όταν ένας ολόκληρος πληθυσμός διαλύεται κομμάτι–κομμάτι; Όταν μωρά με καρδιοπάθειες ξαναστέλνονται πίσω σε εμπόλεμες ζώνες; Όταν οικογένειες τρέφονται με φύλλα δέντρων και κοιμούνται σε λάσπη με σπασμένα κόκαλα;
Πού είναι η ηθική συνέχεια αυτής της ευαισθησίας;
Η Γάζα σήμερα δεν ζητά μονάχα βοήθεια. Ζητά φωνή. Ζητά να σταματήσει να αντιμετωπίζεται σαν «εξαίρεση», σαν «ιδιαίτερη περίπτωση», σαν θέμα που δεν σηκώνει τοποθέτηση για λόγους ισορροπίας.
Δεν αρκούν οι αριθμοί. Δεν αρκούν τα επιχειρήματα. Δεν αρκεί η φρίκη. Γιατί όταν η φρίκη γίνει κανονικότητα και η σιωπή γίνει πολιτική στάση, τότε ολόκληρος ο πολιτισμός μας μετατρέπεται σε σκιά του εαυτού του.
Ουδείς ζητά από την Ελλάδα να λύσει το παλαιστινιακό. Ζητάμε όμως να τιμήσει την ιστορία της, να σταθεί έστω για μια φορά, με καθαρή φωνή, στο πλευρό των αδυνάμων. Δεν μπορούμε να είμαστε η χώρα της μνήμης, αν την ίδια ώρα επιλέγουμε τη λήθη για τους άλλους.
Στη Γάζα δεν δοκιμάζεται μόνο η αντοχή ενός λαού. Δοκιμάζεται η ψυχή της ανθρωπότητας. Και η δική μας στάση – ως κράτους, ως λαού, ως Ευρωπαίων – θα κριθεί από το αν επιλέξαμε να σιωπήσουμε όταν το αίμα ζητούσε δικαιοσύνη.
Ας μη γίνουμε συνένοχοι. Ας μη ντραπούμε, αργότερα, να κοιτάξουμε τα παιδιά μας στα μάτια όταν μας ρωτήσουν: «και τι κάνατε τότε;»























