Η ανάγκη αλλαγής του μοντέλου παραγωγής ώστε πλέον ο αγρότης να μην είναι μόνο παραγωγός αλλά και επιχειρηματίας, αναδείχτηκε στη συνεδρία της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος στο πλαίσιο του Forum Αγροτικής Ανάπτυξης που οργάνωσε ο «Σ.Ε.». Όπως τονίστηκε θα πρέπει να βρεθούν τα κατάλληλα οικονομικά εργαλεία ώστε η παραγωγή να κάνει βήματα σε αυτή την κατεύθυνση.
Επιπρόσθετα αναλύθηκαν τα δεδομένα που δημιουργούνται από την κλιματική αλλαγή καθώς αλλάζουν οι συνθήκες πλέον για όλο το φάσμα των προϊόντων.
Σημειώθηκε επίσης ότι η αγορά άνθρακα είναι εκείνη που θα απασχολήσει έντονα το επόμενο διάστημα την οικονομία, αφού πρόκειται για μια αγορά που ο τζίρος της ανήλθε το 2023 στο 1 τρις δολάρια. Μεγάλες ανακατατάξει στον αγροτικό τομέα θα επιφέρουν επίσης οι δασμού που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ στα αγροτικά προϊόντα καθώς δημιουργείται ένα καθεστώς αβεβαιότητας για το τι θα ακολουθήσει. Και βέβαια πρέπει να σημειωθεί ότι τα ελληνικά προϊόντα έχουν κατακτήσει τις διεθνείς αγορές χάρη στην ποιότητά τους. Όμως το επιπλέον κόστος λόγω των δασμών κινδυνεύει να τα καταστήσει μη ανταγωνιστικά.

Aνδρέας Φίλιας, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης
«Συνεργασία, για να υπάρξει ώθηση στις αγορές»
Στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος ανέδειξε στην αρχή της τοποθέτησής του ο Αντιπεριφερειαρχης Αγροτικής Ανάπτυξης Ανδρέας Φίλιας. Όπως τόνισε ο κ. Φίλιας: «Η λύση στην παραγωγή έρχεται μέσω της επιχειρηματικότητας. Στόχος μας να μετατρέψουμε τον παραγωγό, τον γεωργό και τον κτηνοτρόφο σε επιχειρηματία. Για να γίνει αυτό υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις που έχουν να κάνουν με το προϊόν. Χρειαζόμαστε πιστοποιημένο προϊόν και γνωρίζουμε όλοι ότι ειδικά στο εξωτερικό δεν θα μπορεί να υπάρχει προϊόν χωρίς καρτελάκι που να δίνει την ταυτότητα του προϊόντος, αλλά και με ποια διαδικασία παρήχθη. Εδώ χρειαζόμαστε πιστοποιήσεις. Και το κυριότερο χρειαζόμαστε παραγωγή υψηλής ποιότητας αλλά επίσης μεγάλη παραγωγή».
Και συνεχίζοντας υπογράμμισε ότι «σήμερα δυστυχώς τα αγροτικά χέρια είναι ελάχιστα και όλο και λιγότερο νέοι άνθρωποι ασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα». Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έφερε το ότι: «στο τελευταίο πρόγραμμα για νέους αγρότες της ΠΔΕ οι αιτήσεις είναι αντίστοιχες των προσφερόμενων θέσεων», ενώ το προηγούμενο διάστημα αυτό δεν καταγραφόταν. Φαίνεται πλέον-κατά τον κ. Φίλια- ότι ο πρωτογενής τομέας πλέον δεν είναι ελκυστικός. Συνεχίζοντας ο κ. Φίλιας τόνισε ότι ο πρωτογενής τομέας έχει δυνατότητες ανάπτυξης και αυτό αποδεικνύεται από τις δυνατότητες που δίνει η επιστήμη και η νέα τεχνολογία. Προαπαιτούμενο όμως για τον πρωτογενή τομέα είναι με ποιο τρόπο το Πανεπιστήμιο θα συνδεθεί με την πόλη και ουσιαστικά με την Περιφέρεια και την πρωτογενή παραγωγή. Και αυτό γιατί υπογράμμισε ότι «υπάρχει τεχνολογία την οποία όμως η επιστήμη δεν έχει περάσει στην παραγωγή». Αυτό έχει γίνει επειδή υπάρχει ένα υψηλό κόστος. Θα πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος μεταλαμπάδευσης της γνώσης στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα, όπως σημείωσε ο κ. Φίλιας και τόνισε ότι « κάθε φορά που προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε με τους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα, το μεγαλύτερο πρόβλημά μας είναι ο ανθρώπινος παράγοντας». Στόχος κατά τον κ. Φίλια είναι να οδηγηθεί η πιστοποιημένη παραγωγή στην επιχειρηματικότητα και αυτό προκειμένου να προωθηθεί το προϊόν εκεί που έχει μεγάλη αξία, δηλαδή να γίνουν εξαγωγές. «Τα πέντε τελευταία χρόνια η ΠΔΕ έχει κινηθεί στη λογική της εξωστρέφειας και επιλέγουμε με το Επιμελητήριο τους ανθρώπους που έχουν φθάσει στο κομμάτι της τυποποίησης και της επιχειρηματικότητας για να δείξουν τα προϊόντα τους στο εξωτερικό». Αυτός είναι και ο λόγος που η Περιφέρεια μετέχει σε εκθέσεις του εσωτερικού και του εξωτερικού.
«Το όραμα μας ξεκινάει από την παραγωγή και φθάνει στην επιχειρηματικότητα. Παλαιότερα ξεκινούσε από την παραγωγή και σταματούσε μόλις παραγόταν το προϊόν. Σήμερα πρέπει να γίνουν και άλλα βήματα και αυτό απαιτεί εκπαίδευση, ενημέρωση και συνεργασία» κατέληξε ο κ. Φίλιας.
Θα πρέπει όλοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι φορείς του πρωτογενούς τομέα, εφόσον συνεργαστούν, να κατευθυνθούν από κοινού για να κατακτήσουν τις αγορές. Οι δυσκολίες δεν είναι τα χρήματα και οι διαδικασίες, αλλά η μεγαλύτερη δυσκολία είναι οι ίδιοι οι παραγωγοί που έχουν μεγαλώσει με συγκεκριμένες αντιλήψεις και νοοτροπίες που δεν αλλάζουν εύκολα.
«Το έζησα με την πανώλη και την ευλογία αλλά και με την διαχείριση των υδάτων» υπογράμμισε ο κ. Φίλιας.

Παναγιώτης Τσιχριτζής, Πρ. Επιμελητήριο Αιτ/νιας, Πρ. Διαχειριστικής Δυτ. Ελλάδας, Πελοποννήσου, Ηπείρου και Ιονίων Νήσων
«Απαιτείται εκπαίδευση των παραγωγών»
Ο Παναγιώτης Τσιχριτζής, Πρόεδρος, Επιμελητήριο Αιτ/νιας, Πρόεδρος Διαχειριστικής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου, Ηπείρου και Ιονίων Νήσων, τόνισε ότι: « Προσπαθούμε να εμφυσήσουμε στην ελληνική πολιτεία μια αλλαγή ώστε να αντιμετωπίσει τον αγρότη ως επιχειρηματία. Αυτό μετά από ένα σημαντικό μέγεθος παραγωγής, όπως γίνεται σε αντίστοιχες χώρες του εξωτερικού». Συνεχίζοντας τόνισε ότι το Επιμελητηρίο Αιτωλολακαρνανίας μετείχε σε πολλές εκθέσεις στο εξωτερικό όμως οι Έλληνες παραγωγοί δύσκολα μπορούσαν να έρθουν σε επαφή με αυτές τις αγορές. Ο λόγος ήταν ότι οι παραγωγοί μπορούσαν να πουλήσουν τα προϊόντα τους στην Ελλάδα και δεν τους ενδιέφερε να κτίσουν εμπορικές γέφυρες με πελάτες του εξωτερικού. «Ένας πελάτης ίσον κανένας πελάτης και αυτό επιβεβαιώθηκε την περίοδο της πανδημίας όταν τα πάντα σταμάτησαν», τόνισε ο κ. Τσιχριτζής. Συνεχίζοντας την τοποθέτηση του εξήγησε ότι σήμερα οι αγρότες απαιτείται να έχουν εκπαίδευση.
«Εκπαίδευση για το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουν την εξαγωγική δραστηριότητα αλλά και το προϊόν τους» υπογράμμισε. Και έφερε ως παράδειγμα έναν εξαγωγέα εσπεριδοειδών ο οποίος δυσκολευόταν τεράστια να κάνει εξαγωγές λόγω της ανομοιομορφίας του προϊόντος, καθώς αυτό δεν ανταποκρινόταν στις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από τις ίδιες τις αγορές. Μεγάλο ζητούμενο επίσης είναι ποιοες επιλογές θα γίνουν με τα περίφημα προϊόντα ΠΟΠ. Ως χώρα έχουμε ένα μειονέκτημα στον τρόπο έκφρασης των προϊόντων λόγω της γλώσσας. Θα πρέπει τα χαρακτηριστικά του προϊόντος να αναγράφονται με λατινικούς όρους και αυτό είναι δύσκολο στην πράξη.
«Οι ελιές από την Καλαμάτα αναγράφονται ως «ελιές Καλαμών» με λατινικά στοιχεία» τόνισε ο κ. Τσιχριτζής,
Το αποτέλεσμα ήταν οι εξαγωγές με ονομασία «ελιές καλαμών», ένα προϊόν ΠΟΠ, να είναι 376 τόνοι όταν τα προϊόντα με αναγραφή του ονόματος «Κalamata olives», με πιο ξεκάθαρη ονομασία, να φθάνουν τους 70.000 τόνους…
«Δεν είναι φέτα που την γνωρίζει όλος ο κόσμος αλλά κάτι άλλο το προϊόν ΠΟΠ. Άντε να του πεις του αγοραστή στο εξωτερικό «κονσερβοελιά Αταλάντης». Είναι εξαιρετικά δύσκολος ο διαχωρισμός» υπογράμμισε ο κ. Τσιχριτζής. Κατά τον ίδιο δεν δίνουν από μόνα τους υπεραξία τα προϊόντα ΠΟΠ και έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν θα πρέπει να γίνεται σύγχυση με τον οινικό κλάδο όπου εκεί η κατάταξη των προϊόντων σε ΠΟΠ έχει και διεθνή απήχηση. Μάλιστα καυτηρίασε και την στάση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης που ενώ το Επιμελητήριο Αιτωλοκαρνανίας υπέβαλε συγκεκριμένη πρόταση για ανάδειξη των τοπικών προϊόντων, η απόφαση που ελήφθη ήταν αρνητική και προέκρινε τα προϊόντα άλλης περιοχής τα οποία θα προβάλλονταν μέσω ενός σχολικού προγράμματος και όχι με προσέγγιση των διεθνών αγορών.

Γιώργος Παππάς, Πρόεδρος, Οικονομικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας
«Πλήγμα για τα ελληνικά προϊόντα οι δασμοί των ΗΠΑ»
O Γιώργος Παππάς, Πρόεδρος, Οικονομικό Επιμελητήριο Δυτικής Ελλάδας, από την πλευρά του ανέφερε ότι έχουμε ραγδαίες μεταβολές στην παγκόσμια οικονομία εξαιτίας της πολιτικής των δασμών. Είναι κάτι που έχει αποφασίσει να εφαρμόσει η αμερικανική κυβέρνηση που σε συνδυασμό με την Κοινή Αγροτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαμορφώνει ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τον Έλληνα αλλά και Ευρωπαίο αγρότη.
Όπως εξήγησε οι ΗΠΑ έχουν ανακοινώσει συγκεκριμένους δασμούς που είναι 10% όμως κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τι θα γίνει το επόμενο τρίμηνο. «Ζούμε σε ένα καθεστώς αβεβαιότητας σχετικά με τον πρόεδρο Τραμπ και ανεξάρτητα από το ύψος των δασμών που θα επιβληθούν, είναι προφανές ότι οι κανόνες του παγκοσμίου εμπορίου έχουν ανατραπεί. Αρκετοί παραγωγοί από την Δυτική Ελλάδα που παράγουν ελαιόλαδο, κρασί και άλλα προϊόντα καλούνται τώρα να επιμερίσουν το κόστος των δασμών είτε με έκπτωση στην τιμή είτε με αύξηση της διατιθέμενης ποσότητας στην ίδια τιμή», παρατήρησε ο κ. Παππάς. Και συνεχίζοντας συμπλήρωσε: « Το πρόβλημα είναι ότι τα ελληνικά προϊόντα έχουν κατακτήσει αξιοσημείωτο μερίδιο στην αμερικανική αγορά, επειδή έχουν πετύχει εξαιρετική αναλογία τιμής και ποιότητας. Αν η επιβολή δασμών αυξήσει την τιμή, θα υπονομευτεί η ανταγωνιστικότητά τους. Επίσης η εγκατάλειψη της αμερικανικής αγοράς δεν είναι απλή διαδικασία ούτε άμεσα εφικτή. Και το να φθάσει η ελληνική παραγωγή στην παγκόσμια αγορά απαιτεί κόπο, χρόνο, χρήμα από την πλευρά των Ελλήνων εξαγωγέων».
Επιπρόσθετα τόνισε ότι την ίδια ώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητάει συνεχώς από τον Έλληνα αγρότη να θωρακίσει την περιβαλλοντική και παραγωγική εργασία. «Η οικολογική διάσταση στην αγροτική παραγωγή βελτιώνει την ποιότητά τους καθώς οι σχετικές πιστοποιήσεις διαμορφώνουν σχέσεις εμπιστοσύνης με το αγοραστική κοινό. Και είναι σημαντικό να γνωρίζει η παγκόσμια αγορά ότι η ελληνική αγορά πληρεί τις περιβαλλοντικές και υγειονομικές προδιαγραφές» παρατήρησε ο κ. Παππάς. Η λήψη πρόσθετων μέτρων από τον Έλληνα παραγωγό από την άλλη για τον τρόπο αποπληρωμής όλων αυτών των μέτρων, οδηγεί στην πρακτική αύξησης του κόστους παραγωγής και επιβάρυνσης του προϋπολογισμού για κάθε καλλιεργητή με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τελική τιμή διάθεσης των αγροτικών προϊόντων.
«Δεν θα είναι ανταγωνιστικά τα ελληνικά προϊόντα εφόσον εφαρμόσουν αυτές τις προδιαγραφές» σημείωσε ο κ. Παππάς. Την ίδια ώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ευνοεί τις αθρόες και ανεξέλεγκτες εισαγωγές προϊόντων από τρίτες χώρες. Και όλα αυτά χωρίς να ελέγχονται οι ανάλογες προδιαγραφές

Δημήτρης Σκούρας, Καθηγητής, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Παν. Πατρών
«Η αγορά άνθρακα το μεγάλο ζητούμενο του μέλλοντος»
Ο Δημήτρης Σκούρας, Καθηγητής, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, Παν. Πατρών, αναφέρθηκε στις αγορές άνθρακα και στον τζίρο τους που φθάνει παγκοσμίως το 1 τρις δολάρια το 2023. Χρήματα που προέρχονται από επιχειρήσεις και οργανισμούς που καταφέρνουν να αποδείξουν ότι μειώνουν τον άνθρακα ή καταφέρνουν να τον αποθηκεύσουν. Το 2032 που θα υπάρχουν τα νέα σχέδια για τη Γεωργία η αγορά του άνθρακα θα φθάσει τα 3,5 τρις δολάρια.
«Η Ευρώπη κυριαρχεί σε αυτή την αγορά και φθάνει το 75% και η Γεωργία αντίστοιχα είναι ένας σημαντικός παράγοντας σε αυτή την αγορά» σημείωσε ο κ. Σκούρας.
Εξήγησε ακόμη ότι στις εθελοντικές αγορές άνθρακα εκείνοι που παράγουν είναι οι γεωργοί και αυτοί που ασχολούνται με τα δάση, ενώ το πιο σημαντικό είναι ποιοι βάζουν τους κανόνες που διέπουν τις αγορές άνθρακα. Πολλοί επιχειρηματίες με ρυπογόνες επιχειρήσεις θα επιδιώξουν να αγοράσουν μονάδες άνθρακα, καθώς έχουν φθάσει στα όρια τους και την ώρα που οι τράπεζες θα είναι υποχρεωμένες να αποδεικνύουν ότι ένα μεγάλο μέρος των δανείων που δίνουν στις επιχειρήσεις είναι «πράσινα δάνεια». «Από τη μια ο επιχειρηματίας θα πιέζεται να βρει μονάδες και από την άλλη δεν θα μπορεί να λάβει χρηματοδότηση εάν δεν αποδεικνύεται ότι είναι «πράσινο δάνειο»», σημείωσε ο κ. Σκούρας. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις, αυτές δηλάδή που θέλουν να αγοράσουν μονάδες άνθρακα θα είναι σε μια «πρέσσα».
Από τη μια θα πιέζονται να αγοράσουν μονάδες άνθρακα από την άλλη θα είναι υποχρεωμένες να χρηματοδοτηθούν μέσω τραπεζών και να αποδεικνύουν ότι μειώνουν τις μονάδες άνθρακα. Aπο την άλλη οι γεωργοί θα είναι εκείνοι που θα παράξουν τον άνθρακα.
Οι γεωργοί είναι επιχειρηματίες που παράγουν άνθρακα «και τώρα μέσα στην Ευρώπη παράγουμε άνθρακα μέσα από γεωργικές εκμεταλλεύσεις» τόνισε ο κ. Σκούρας. Μάλιστα υπογράμμισε ότι η Ευρώπη παράγει το 30% με 40% των παγκόσμιων αγορών εθελοντικής αντιστάθμισης.
Σε σχέση με τον τρόπο που άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν τον συγκεκριμένο τομέα, σημείωσε ότι η Γαλλία έχει δικό της κρατικό οργανισμό πιστοποίησης άνθρακα στη Γεωργία, με 358 ενεργά project σε όλη την χώρα και 1,3 εκατομμύρια άνθρακα-ισοδύναμα CO2 και μειώνει το αποτύπωμα της κτηνοτροφίας της κατά 20% εμπλέκοντας 9.700 γεωργούς και 380.000 στρέμματα γης.
«Αν αυτό δεν είναι επιχειρηματική δραστηριότητα και εάν δεν είναι ένα παράθυρο ευκαιρίας, γιατί αυτό είναι και το ζητούμενο, τότε γιατί άλλο μιλάμε;» σημείωσε ο κ. Σκούρας. Μάλιστα και άλλες ιδιωτικές εταιρείες έχουν μπει σε αυτή την διαδικασία. Ζητούμενο όμως είναι ποιοι θα ρυθμίζουν και θα πιστοποιπούν την συγκεκριμένη διαδικασία.

Γιώργος Παπαχριστόπουλος, Επικεφαλής Αγροτικού Τμήματος Επιμελητηρίου Αχαΐας
«Αναγκαία τα νέα εργαλεία στήριξης των παραγωγών»
Ο Γιώργος Παπαχριστόπουλος, Επικεφαλής Αγροτικού Τμήματος Επιμελητηρίου Αχαΐας σημείωσε ότι ο αγρότης πρέπει να μπει σε μια διαδικασία και να βρει τον τρόπο να γίνει επιχειρηματίας και να συμμετέχει σε ομάδες παραγωγών, συνεταιρισμών κλπ. Επεσήμανε ότι η περιοχή μας είναι ένας πλούσιος τόπος με μεγάλο αγροτικό αποτύπωμα, με πάρα πολλά προϊόντα, είτε με βιολογική είτε συμβατική καλλιέργεια.
Η Αχαΐα έχει τεχνογνωσία όμως η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της κληρονομιάς δεν είναι δεδομένη γιατί περνάμε και άσχημους καιρούς και το αποτύπωμα είναι ξεκάθαρο ότι η αγροτική παραγωγή βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και υπάρχει μια ανασφάλεια με το ζήτημα των εδαφών αλλά και του νερού, ανέφερε. «Σε όλο αυτό έχουμε και τη κλιματική αλλαγή που επηρεάζει σημαντικά τα πράγματα και διαμορφώνει νέο τοπίο στα χωράφια μας» επεσήμανε ο κ. Παπαχριστόπουλος και η καλλιέργεια απορρυθμίζεται τελείως εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Οι συνέπειες στη βιολογική καλλιέργεια είναι πιο έντονες γιατί βασίζεται στη φυσική ανθεκτικότητα και όχι στη χημική παρέμβαση. «Έχουμε ανάγκη από νέα εργαλεία και προοπτικές και πρακτικές. Πάνω απ’ όλα μια νέα στήριξη από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς γύρω από τον πρωτογενή τομέα» τόνισε ο κ. Παπαχριστόπουλος.
Κατά τον ίδιο, για να υπάρξει προϊόν προαπαιτούμενο είναι η αύξηση των εργατικών χεριών και η εξασφάλιση εργατών γης. Αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αγροτικής παραγωγής και δυστυχώς ζουν στο περιθώριο με επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης και νομικά κενά που η Πολιτεία οφείλει να δώσει λύσεις με ανθρώπινη προσέγγιση για να εγκατασταθούν στην περιοχή μας.
Επίσης προαπαιτούμενο είναι η ηλεκτροδότηση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων γιατί δεν μπορεί να υπάρξει παραγωγή αλλά και μεταποίηση. «Πρέπει να έχουμε στόχο ώστε να φθάσει στο πιο απομακρυσμένο χωριό το ρεύμα» τόνισε ο κ. Παπαχριστόπουλος. Τέλος κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη θέσπισης δίκαου συστήματος αποζημιώσεων, καθώς οι αγρότες ζουν «ένα Γολγοθά για να αποζημιωθούν από τον ΕΛΓΑ» αφού αυτές δεν δίνονται στην ώρα τους. Για τον λόγο αυτό ο ΕΛΓΑ θα πρέπει να ανταποκρίνεται στα νέα δεδομένα.






















