Το Forum Αγροτικής Ανάπτυξης 2025, στην τέταρτη και τελευταία του συνεδρία (30 Απριλίου 2025, στο ξενοδοχείο My Way), επικεντρώθηκε στην καινοτομία και την τεχνολογία ως λύσεις για τις σύγχρονες προκλήσεις της γεωργίας, με έμφαση στις καλές πρακτικές του έργου Ambitious. Συνδιοργανωμένη με την εταιρεία ΠΙΚΕΙ – Νέες Τεχνολογίες Ο.Ε., η συνεδρία φιλοξένησε ομιλίες που εξέτασαν την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη, τη γεωργία ακριβείας, τη βιωσιμότητα στον αγροτικό τομέα, την επιτόπια επεξεργασία αγροτικών αποβλήτων και την καινοτομία στην καλλιέργεια και παραγωγή επιτραπέζιας ελιάς. Οι ομιλητές, από ακαδημαϊκούς και ερευνητές μέχρι επαγγελματίες και εκπροσώπους συνεταιρισμών, παρουσίασαν πώς τεχνολογίες όπως το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT), το 5G και οι αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του αγροτικού τομέα. Το έργο Ambitious, χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτέλεσε κεντρικό θέμα, προάγοντας διαπεριφερειακές συνεργασίες και την ανάπτυξη τεχνολογικών υποδομών για τη συλλογή δεδομένων, την έγκαιρη διάγνωση απειλών για τις καλλιέργειες (π.χ. δάκος) και την υποστήριξη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο. Παρουσιάστηκαν πρακτικές εφαρμογές, όπως η έξυπνη διαχείριση υδάτων, η ανίχνευση ασθενειών σε καλλιέργειες και η αξιοποίηση αγροτικών αποβλήτων, που ενισχύουν την τοπική οικονομία και μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Ο εκδότης του «Σύμβουλου Επιχειρήσεων» Παναγιώτης Γιαλένιος απεύθυνε χαιρετισμό, επισημαίνοντας ότι τα ζητήματα της αγροτικής ανάπτυξη απασχολούν όχι μόνο τους επαγγελματίες του αγροτικού τομέα (γεωργούς, κτηνοτρόφους, αλιείς), αλλά ολόκληρη την κοινωνία, καθώς η παραγωγή τροφίμων αφορά όλους, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κλείνοντας, ο κ. Γιαλένιος τόνισε τη σημασία των καλών πρακτικών, που συνοδεύουν τη θεωρία και τις συζητήσεις, δείχνοντας τον δρόμο για πρόοδο. Η εκδήλωση υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και παραγωγών για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας, τη διάχυση τεχνογνωσίας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, με στόχο την ευρύτερη υιοθέτηση αυτών των πρακτικών στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Σπ. Κοντογιάννης: Εισαγωγή στο έργο AMBITIOUS Ο Σπύρος Κοντογιάννης, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, παρουσίασε το έργο AMBITIOUS, ένα ερευνητικό πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από το Interregional Innovation Investments (I3) Instrument – EISMEA της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την προώθηση της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας σε ευρωπαϊκές περιφέρειες. Το πρόγραμμα, που ολοκληρώνεται το 2026, περιλαμβάνει 18 εταίρους από πέντε χώρες, με συντονιστή το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Lulea στη Σουηδία. Εστιάζει στην ανάπτυξη τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, το 5G και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (IoT) για τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων, την πρόγνωση γεγονότων και την υποστήριξη κρίσιμων αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο. Το AMBITIOUS υποστηρίζει διαπεριφερειακές συνεργασίες, ιδιαίτερα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με στόχο την αναβάθμιση υπηρεσιών σε τομείς όπως η επιτήρηση χώρων, η έξυπνη διαχείριση υδάτων, η γεωργία ακριβείας και η τηλεϊατρική. Στην Ελλάδα, εμπλέκονται η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το Πανεπιστήμιο Πατρών, ο Δήμος Αιγάλεω, και οι εταιρίες ΠΙΚΕΙ – Νέες Τεχνολογίες Ο.Ε., SaMMY I.K.E., και ΟΤΕ A.E.. Το έργο περιλαμβάνει δύο πυλώνες: τον AIDA, που παρέχει εργαλεία παρακολούθησης και πρόγνωσης, και τον AGORA, για ασφαλή ανταλλαγή δεδομένων. Το AMBITIOUS αναμένεται να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, να μειώσει τη σπατάλη πόρων, να προωθήσει την κυκλική οικονομία και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής, με τη διάχυση τεχνογνωσίας σε ευρύτερες αγορές. Οι πιλοτικές εφαρμογές στην Αχαΐα, την Αιτωλοακαρνανία, την Ηλεία και την Αττική όπως παρουσίασε ο κ. Κοντογιάννης δείχνουν ήδη πολλά υποσχόμενα αποτελέσματα. Αλ. Κωστόπουλος: Σύγχρονες εφαρμογές με Τ.N. Ο Αλέξανδρος Κωστόπουλος, ερευνητής από την Υποδιεύθυνση Ερευνητικών Προγραμμάτων του ΟΤΕ, παρουσίασε στο Forum Αγροτικής Ανάπτυξης 2025 μια καινοτόμο πλατφόρμα που αναπτύσσεται στα εργαστήρια του ομίλου ΟΤΕ και συνεχώς εξελίσσεται, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, μηχανική μάθηση, IoT και δίκτυα 5G για ποικίλες εφαρμογές, προσαρμοζόμενη στις ανάγκες κάθε έργου. Η υποδομή περιλαμβάνει τρία βασικά μέρη: α) δίκτυα (οπτικές ίνες, 5G, μισθωμένες γραμμές), β) cloud για απομακρυσμένη πρόσβαση και αποθήκευση δεδομένων, και γ) αισθητήρες και συσκευές που τροφοδοτούν δεδομένα. Η πλατφόρμα είναι «ανοιχτή», υποστηρίζοντας πολλαπλά πρωτόκολλα επικοινωνίας (Wi-Fi, LoRa) και συσκευές από διάφορους κατασκευαστές, όπως αισθητήρες θερμοκρασίας, υγρασίας, κατανάλωσης ενέργειας, κάμερες και γυροσκόπια. Τα δεδομένα αποθηκεύονται σε back-end συστήματα και απεικονίζονται γραφικά μέσω ιστοσελίδων ή έξυπνων συσκευών, προσφέροντας διαδραστικές εφαρμογές για έξυπνα σπίτια, παρακολούθηση ενέργειας, ασφάλεια και γεωργία ακριβείας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πρόληψη πυρκαγιών, όπου αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης ανιχνεύουν καπνό μέσω καμερών και ενεργοποιούν drones για περαιτέρω έλεγχο, μειώνοντας την ανάγκη συνεχούς ανθρώπινης επιτήρησης. Στον αγροτικό τομέα, η πλατφόρμα μπορεί να υποστηρίξει διαδικασίες έγκαιρης διάγνωσης ασθενειών, όπως ο δάκος, ή να παρακολουθεί καλλιέργειες για βέλτιστη διαχείριση πόρων. Ένα πιλοτικό πρόγραμμα στο Δήμο Αιγάλεω εστιάζει στην επιτήρηση δασών και την πρόληψη βανδαλισμών, με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα. Η πλατφόρμα βελτιώνεται συνεχώς μέσω εκπαίδευσης αλγορίθμων, με στόχο την ακριβέστερη πρόγνωση και την ευρύτερη εφαρμογή σε περιβαλλοντικές και αγροτικές προκλήσεις. Προηγούμενα πιλοτικά, όπως η παρακολούθηση σπάνιων ειδών αρκούδας, δείχνουν τη δυνατότητα προσαρμογής σε διαφορετικά σενάρια. Η συνεργασία με φορείς, όπως το Πανεπιστήμιο Πατρών, και καινοτόμες ΜμΕ της περιφέρειας, όπως η ΠΙΚΕΙ, ενισχύει την καινοτομία, συμβάλλοντας στη βιωσιμότητα και την αποδοτικότητα του αγροτικού τομέα. Σπ. Παπασπύρου: Καινοτομία και Αγροτική Ανάπτυξη Ο Σπύρος Παπασπύρου, Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (ΠΔΕ), παρουσίασε τον ρόλο της περιφέρειας στην προώθηση της καινοτομίας στον αγροτικό τομέα, με έμφαση στη συνεργασία με φορείς όπως το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το ΓΕΩΤΕΕ, τη Διαχειριστική Αρχή και το Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και ακαδημαϊκούς και επιχειρηματικούς φορείς. Η ομιλία επικεντρώθηκε στη διασύνδεση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-2027, της ψηφιοποίησης και της θεσμικής υποστήριξης με την αγροτική ανάπτυξη. Όπως παρουσίασε ο κ. Παπασπύρου, η ΚΑΠ 2023-2027 περιλαμβάνει στόχους οικονομικούς (ανταγωνιστικότητα, δίκαιο εισόδημα), περιβαλλοντικούς (βιοποικιλότητα, κλίμα) και κοινωνικούς (ποιότητα τροφίμων, ανανέωση γενεών). Η καινοτομία, ως οριζόντιος στόχος, ταυτίζεται με τη γνώση και την ψηφιοποίηση, αλλά δεν έχει ξεκάθαρο προϋπολογισμό. Η καινοτομία ορίστηκε από τον κ. Παπασπύρου ως «νεοτερισμός που λειτουργεί καθολικά», περιλαμβάνοντας νέες τεχνικές, πρακτικές και θεσμικές συνθήκες. Το Αγροτικό Σύστημα Γνώσης και Καινοτομίας (AKIS) προωθεί τη συνεργασία μεταξύ διοίκησης, αγροτών, επιχειρήσεων και ερευνητών, αλλά στην Ελλάδα παραμένει κατακερματισμένο και κεντρικά δομημένο, με αδύναμη περιφερειακή διάσταση. Η ΠΔΕ με τις δράσεις στοχεύει στην εμπλοκή των παραγωγών σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από την καλλιέργεια έως την αγορά, ενισχύοντας τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία. Ειδότερα, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας προάγει την καινοτομία μέσω: α) ευρωπαϊκών προγραμμάτων,... Read More