Η Πάτρα βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική πρόκληση: να μετασχηματίσει τη φυσιογνωμία της σε μια σύγχρονη, λειτουργική και ανθρώπινη πόλη. Με δεδομένο ότι η Λαϊκή Συσπείρωση με δήμαρχο τον δημοφιλή Κώστα Πελετίδη διατηρεί τη δημοτική αρχή μέχρι το 2028, και συνεκτιμώντας το μακροπρόθεσμο πλάνο και τη διεκδικητική στρατηγική της, η παρούσα συγκυρία δημιουργεί μια σπάνια – αλλά υπαρκτή – ευκαιρία: τη διαμόρφωση ενός άτυπου μετώπου συνεργασίας των δημοτικών δυνάμεων, όχι στη βάση ιδεολογικής ταύτισης, αλλά στη βάση θεσμικής συνυπευθυνότητας και πολιτικού ρεαλισμού.
Η βάση της συνεργασίας: συνυπευθυνότητα και όρια
Αναμφίβολα, σε κάθε πολιτική στρατηγική ενυπάρχουν ιδεολογικά και ταξικά χαρακτηριστικά. Η αυτοδιοίκηση δεν είναι – και δεν μπορεί να είναι – ιδεολογικά ουδέτερη. Η Λαϊκή Συσπείρωση, για παράδειγμα, εκκινεί από συγκεκριμένες θέσεις που αντανακλούν ένα σαφές ταξικό πρόσημο. Αυτό δεν αναιρεί, όμως, την ανάγκη για αποτελεσματική διοίκηση και συνεργασίες στο επίπεδο της καθημερινής διαχείρισης και διεκδίκησης. Η πολιτική σύγκρουση είναι θεμιτή – και αναγκαία. Δεν ακυρώνει τη δυνατότητα επιμέρους συνθέσεων, όταν αυτές υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.
Η δημοτική αρχή της Λαϊκής Συσπείρωσης έχει αποδείξει ότι διαθέτει αντοχές, συνέχεια και έναν ισχυρό μηχανισμό κινητοποιήσεων με τη στήριξη του ΚΚΕ. Στο ζήτημα της υπογειοποίησης του τρένου, για παράδειγμα, και παρά την κριτική που δέχεται για καθυστερήσεις και εμμονές ,κατάφερε να συμπαρατάξει δυνάμεις πέραν του σκληρού πυρήνα της και να υπάρχει αυτην την περίοδο ενα γενικότερο αίτημα για υπογειοποιήση στην πόλη . Αυτή η ικανότητα διεκδίκησης αποτελεί εργαλείο πίεσης που, εάν ενισχυθεί με τεχνική τεκμηρίωση και διαχειριστική επάρκεια, μπορεί να φέρει απτά αποτελέσματα σε πολλές ανάγκες της πόλης μεχρι το 2028.
Από την άλλη, η παράταξη Πάτρα Ενωμένη, με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Σβόλη, έχει συνεχή κινητικότητα και διατηρεί σαφείς διαύλους προς την κεντρική κυβέρνηση, όπως συχνά δηλώνει. Πρόσφατες επαφές με τον Υπουργό Υποδομών δείχνουν δυνατότητα διεκδίκησης χρηματοδοτήσεων και προώθησης τοπικών αιτημάτων στο κεντρικό επίπεδο. Σε μια πόλη που εξαρτάται διαχρονικά από κρατικές αποφάσεις, η πολιτική πρόσβαση δεν είναι αμελητέα.
Η τεχνοκρατική επάρκεια της ομάδας Πάτρα Σπουδαία και Πάλι, υπό τον Βασίλη Αϊβαλή, συνιστά το «εργαλείο παραγωγής σχεδίου». Οι παρεμβάσεις τους για το θαλάσσιο μέτωπο και άλλα θέματα ανέδειξαν ελλείμματα σοβαρού σχεδιασμού και τεκμηρίωσης. Η συμβολή τους, εφόσον αξιοποιηθεί, μπορεί να λειτουργήσει ως ανεξάρτητος κρίκος εποπτείας, αξιολόγησης και τεχνικής τεκμηρίωσης.
Το σπιράλ, με επικεφαλής τον Πέτρο Ψωμά, εμπλουτίζει το δημοτικό οπλοστάσιο με δράσεις φαντασίας και εξωστρέφειας. Ενεργοποιεί κοινωνικές και επιστημονικές δυνάμεις, χτίζει νέες συμμαχίες και διευρύνει ορίζοντες. Από τις εναλλακτικές λύσεις στην ενέργεια μέχρι την προβολή της Πάτρας σε Γαλλία και Ιταλία, συμβάλλει με θετική δημιουργικότητα, τεκμηριωμένο αντίλογο και πρακτικές λύσεις.
Το σενάριο: μια άτυπη συμμαχία δράσεων – με επίγνωση των ορίων
Φανταστείτε λοιπόν ένα σενάριο όπου οι παρατάξεις λειτουργούν εντός ενός πλαισίου ιδεολογικού και θεσμικού ανταγωνισμού, αλλά με κοινή αφετηρία τη βελτίωση της πόλης. Μια άτυπη συμφωνία με επιμέρους πεδία συνεννόησης:
- Η Λαϊκή Συσπείρωση συνεχίζει τη διεκδίκηση με σχέδιο και τεκμηρίωση.
- Η Πάτρα Ενωμένη αξιοποιεί την κυβερνητική διασύνδεση για επιτάχυνση διαδικασιών.
- Η ομάδα Πάτρα Σπουδαία και Πάλι προσφέρει τεχνοκρατική τεκμηρίωση, διαφάνεια και αξιολόγηση.
- Το σπιράλ συμβάλλει στην προβολή, την εξωστρέφεια και την ενεργοποίηση συμμαχιών και κοινωνικών δυνάμεων.
- Παράλληλα, ανοίγεται πεδίο συμμετοχής και σε φορείς ή ανεξάρτητες κινήσεις που, παρότι δεν εκπροσωπούνται στο Δημοτικό Συμβούλιο, έχουν παρουσία και παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο της πόλης.
Δεν παραγνωρίζουμε ότι τέτοια συνεργασία δεν είναι πολιτικά ουδέτερη, ούτε αποϊδεολογικοποιημένη. Υπάρχουν –και θα υπάρχουν– σημεία μετωπικής αντιπαράθεσης. Υπάρχουν σύγκρουσες προσεγγίσεις για το τι σημαίνει «ανάπτυξη» ή «δημόσιο συμφέρον». Ωστόσο, οι αντιπαραθέσεις αυτές μπορούν να συνυπάρχουν με θεσμικές εστίες σύνθεσης και κοινής δράσης, εκεί όπου οι στόχοι τέμνονται.
Στο εκλογικό «ταμείο» του 2028, τότε, δεν θα μετρά μόνο ποιος φώναξε δυνατότερα η “καθύβρισε” πιο “αυριανικά” , αλλά ποιος συνέβαλε σε λύσεις. Ποιος παρήγαγε έργο. Ποιος διεκδίκησε με σοβαρότητα και ποιος ένωσε δυνάμεις, έστω και μερικώς, για το κοινό καλό.
Και όμως, είμαστε στην Πάτρα
Και κάπου εδώ, αφού αφήσαμε τη σκέψη μας να σχεδιάσει μια πιο λειτουργική Πάτρα, επιστρέφουμε στην ελληνική –και ιδίως την πατρινή– αυτοδιοικητική πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα όπου η καχυποψία υπερτερεί της συνεργασίας, οι θεσμοί συχνά λειτουργούν κατ’ επίφαση και η πρόθεση για σύμπραξη σπανίζει.
Όμως ένα τέτοιο σενάριο – που ίσως μοιάζει πολύ καλό για να είναι αληθινό – αξίζει να το ονειρευόμαστε. Όχι γιατί πιστεύουμε στην αφαίρεση των ιδεολογιών, αλλά γιατί πιστεύουμε στη δύναμη της υπέρβασης για τα μεγάλα και κοινά. Αν μη τι άλλο, γιατί κάθε πόλη που σέβεται τον εαυτό της ξεκινά πρώτα από το όραμα. Και η Πάτρα, αν θέλει να γράψει τη δική της σύγχρονη ιστορία, πρέπει να μάθει να σχεδιάζει – και να συνεργάζεται.
Παναγιώτης Γιαλένιος





















