Φέρνοντας στο επίκεντρο ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της σύγχρονης δημόσιας υγείας, ο Ιατρικός Σύλλογος Πατρών, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα «Υγιής Γήρανση», στο πλαίσιο του 14ου Forum Υγείας. Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς και η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον «γερασμένες» ευρωπαϊκές χώρες, η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη μετάβασης από τη λογική της απλής επιβίωσης στη στρατηγική της ποιοτικής και λειτουργικά αυτόνομης ζωής στην τρίτη ηλικία. Το προεδρείο της εκδήλωσης αποτέλεσαν η Ελένη Γελαστοπούλου, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος του ΙΕΔΕΠ, και ο Παναγιώτης Πλώτας, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών. Η γήρανση ως πρόκληση δημόσιας υγείας Η κ. Γελαστοπούλου υπογράμμισε ότι περίπου το ένα τέταρτο του ελληνικού πληθυσμού είναι πλέον άνω των 65 ετών, γεγονός που καθιστά τη γήρανση όχι μόνο κοινωνικό αλλά και κρίσιμο υγειονομικό ζήτημα. Όπως τόνισε, η υγιής γήρανση δεν ταυτίζεται απλώς με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, αλλά κυρίως με τη διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας, της αυτονομίας και της ενεργού συμμετοχής των ανθρώπων στην κοινωνική ζωή. Η ποιότητα ζωής, η ανεξάρτητη διαβίωση και η δυνατότητα καθημερινής λειτουργικότητας αποτελούν τον πραγματικό δείκτη επιτυχίας. Από την πλευρά του, ο κ. Πλώτας ανέδειξε τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της υγιούς γήρανσης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει σωματικές, ψυχικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους. Η αντιμετώπισή της απαιτεί συντονισμό επιστημονικών ειδικοτήτων, πολιτικών υγείας και κοινωνικών δομών. Η προτεραιότητα της πρόληψης Χαιρετισμό απηύθυνε η Άννα Μαστοράκου, Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Πατρών και Αντιπεριφερειάρχης Δημόσιας Υγείας, η οποία σημείωσε ότι η υγιής γήρανση αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Όπως ανέφερε, η σύγχρονη προσέγγιση δίνει έμφαση στην πρόληψη, στη διατήρηση της λειτουργικότητας και στην έγκαιρη παρέμβαση πριν την εμφάνιση σοβαρής αναπηρίας ή εξάρτησης. Η πολιτική υγείας οφείλει να μετατοπιστεί από τη θεραπεία της νόσου στην υποστήριξη της ευεξίας. Ο Γεώργιος Μώρος, Πρόεδρος του Περιφερειακού Τμήματος Αχαΐας και Ηλείας του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, ανέδειξε τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας, τονίζοντας ότι η φυσικοθεραπεία, η άσκηση και η κινητική αποκατάσταση αποτελούν βασικά εργαλεία πρόληψης και διατήρησης της ανεξαρτησίας. Ενδογενής ικανότητα και ανθεκτικότητα Ο Ιωάννης Ελλούλ, Καθηγητής Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος της Πανελλήνιας Εταιρείας Γηριατρικής και Γεροντολογίας, παρουσίασε τη σύγχρονη φιλοσοφία της υγιούς γήρανσης μέσα από τις έννοιες της «ενδογενούς ικανότητας» (intrinsic capacity) και της ανθεκτικότητας (resilience). Όπως εξήγησε, η ενδογενής ικανότητα είναι το σύνολο των σωματικών και ψυχικών δυνατοτήτων που διαθέτει το άτομο σε κάθε φάση της ζωής του, ενώ η ανθεκτικότητα αφορά την ικανότητά του να προσαρμόζεται και να ανακάμπτει μετά από δυσκολίες, όπως μια πτώση, ένα χειρουργείο ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ευθραυστότητα (frailty), δηλαδή στην αυξημένη ευαλωτότητα απέναντι στο στρες και στις ασθένειες, η οποία συχνά προηγείται της λειτουργικής έκπτωσης. Η πρόκληση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η διατήρηση της εσωτερικής ικανότητας και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας, ώστε ο ηλικιωμένος να συνεχίζει να ζει με αυτονομία και αξιοπρέπεια. Τα κατάγματα ευθραυστότητας ως «καμπανάκι» Ο Ηλίας Παναγιωτόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Καταγμάτων Ευθραυστότητας (FFN GR), επικεντρώθηκε στα κατάγματα ευθραυστότητας, τα οποία χαρακτήρισε ως το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι οστεοπόρωσης. Όπως ανέφερε, πρόκειται για κατάγματα χαμηλής ενέργειας, όπως μια απλή πτώση από το ύψος του σώματος ,τα οποία αυξάνουν δραματικά την πιθανότητα νέου κατάγματος, με το δεύτερο να είναι έως και πέντε φορές πιθανότερο μέσα στα δύο πρώτα χρόνια. Τόνισε την ανάγκη αποφυγής του «καταρράκτη των καταγμάτων», ώστε το πρώτο κάταγμα να είναι και το τελευταίο. Η αποκατάσταση δεν αφορά μόνο το οστό, αλλά τη συνολική επιστροφή του ατόμου στην ανεξάρτητη διαβίωση: μπάνιο, μετακίνηση, μαγείρεμα, διαχείριση φαρμάκων και καθημερινή αυτονομία. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ορθογηριατρική προσέγγιση, στους τέσσερις πυλώνες της: διεπιστημονική αντιμετώπιση, αποκατάσταση, δευτερογενή πρόληψη και εθνικές συμμαχίες, καθώς και στη λειτουργία των Διασυνδετικών Υπηρεσιών Καταγμάτων (FLS), που εξασφαλίζουν συνέχεια στη φροντίδα. Τα «3D» της ψυχικής και νοητικής υγείας Ο Παναγιώτης Αλεξόπουλος, Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών και Διευθυντής της Ψυχιατρικής Κλινικής, ανέδειξε τη σημασία της ψυχικής και νοητικής υγείας στην τρίτη ηλικία, παρουσιάζοντας τα γνωστά «3D»: Delirium (ντελίριο), Dementia (άνοια) και Depression (κατάθλιψη). Όπως εξήγησε, η κατάθλιψη εμφανίζεται σε σημαντικό ποσοστό ηλικιωμένων, ενώ η άνοια συνδέεται με αυξανόμενη επιβάρυνση του πληθυσμού. Το 45% των ανοιών, ωστόσο, σχετίζεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως η καθιστική ζωή, ο διαβήτης, το κάπνμα, η παχυσαρκία, η κοινωνική απομόνωση, η βαρηκοΐα και η κατάθλιψη. Τόνισε ότι η υγεία του εγκεφάλου δεν αφορά μόνο την απουσία νόσου, αλλά τη διατήρηση της νοητικής, αισθητηριακής, κοινωνικής και κινητικής λειτουργίας του ατόμου, ώστε να μπορεί να αξιοποιεί πλήρως τις δυνατότητές του. Η πρόληψη, μέσω άσκησης, κοινωνικής δραστηριότητας, υγιεινής διατροφής και φροντίδας της καρδιαγγειακής υγείας, αποτελεί το πιο ισχυρό εργαλείο προστασίας. Η τεχνολογία ως σύμμαχος της αυτονομίας Ο Χρυσόστομος Στύλιος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Βιομηχανικών Συστημάτων του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως αρωγός της κοινωνικής και υγειονομικής φροντίδας των ηλικιωμένων. Όπως σημείωσε, η τηλεπαρακολούθηση, τα wearables, οι αισθητήρες, τα «έξυπνα» σπίτια και οι υποστηρικτικές τεχνολογίες μετατρέπουν το σπίτι σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον που ενισχύει την αυτονομία, προλαμβάνει κινδύνους και υποστηρίζει την καθημερινή διαβίωση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην τεχνητή νοημοσύνη, τόσο στην υγειονομική όσο και στην κοινωνική φροντίδα, καθώς μπορεί να συμβάλει από τον έγκαιρο εντοπισμό αναγκών έως τον καλύτερο συντονισμό υπηρεσιών, καθιστώντας τη φροντίδα πιο άμεση, πιο έγκυρη και πιο ανθρώπινη. Παράλληλα, ανέδειξε το ευρωπαϊκό έργο TechSocialCare, που στοχεύει στη δημιουργία ενιαίου πλαισίου τεχνικών προτύπων για υποστηρικτικές τεχνολογίες, με στόχο τη διαλειτουργικότητα, την αξιολόγηση ποιότητας και την ενσωμάτωση αυτών των λύσεων στις πολιτικές υγείας και στις δημόσιες προμήθειες. Η άσκηση ως «φάρμακο» της γήρανσης Η Ευδοκία Μπίλλη, Καθηγήτρια Φυσικοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, υπογράμμισε ότι η σωματική άσκηση αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς και επιστημονικά τεκμηριωμένους τροποποιήσιμους παράγοντες για την υγιή γήρανση. Όπως τόνισε, η υγιής γήρανση σύμφωνα με τον ΠΟΥ είναι η διαδικασία διατήρησης της λειτουργικής ικανότητας που επιτρέπει την ευεξία στη μεγαλύτερη ηλικία και δεν προϋποθέτει απουσία ασθένειας, αλλά αποτελεσματική διαχείριση των παθήσεων και διατήρηση της αυτονομίας. Παρουσίασε τα πολλαπλά οφέλη της άσκησης: βελτίωση μνήμης και... Read More




















