Η Πάτρα μοιάζει εδώ και μήνες με πόλη που ξανασχεδιάζεται πάνω στην άσφαλτο, χωρίς όμως ο πολίτης να βλέπει ένα ενιαίο σχέδιο. Αναπλάσεις του Δήμου, δίκτυα φυσικού αερίου, οπτικές ίνες, παρεμβάσεις ηλεκτρικού δικτύου και έργα ύδρευσης συναντώνται -και συχνά συγκρούονται-στους ίδιους δρόμους. Το αποτέλεσμα είναι κλειστές λωρίδες, αιφνιδιαστικές εκτροπές, αλλαγές στις διαδρομές των λεωφορείων και μια διαρκής απορία: ποιος αποφασίζει, ποιος συντονίζει και ποιος τελικά ευθύνεται; Η δημόσια συζήτηση οξύνθηκε όταν εκπρόσωποι του εμπορικού κόσμου, παρατάξεις της αντιπολίτευσης και πολίτες απέδωσαν ευθύνες στη δημοτική αρχή για την ταυτόχρονη εκτέλεση έργων στο κέντρο. Η απάντηση του Δήμου ήταν ότι μεγάλο μέρος των εκσκαφών δεν αποτελεί δημοτικό έργο και ότι οι εταιρείες δικτύων κινούνται βάσει ειδικής νομοθεσίας. Και οι δύο πλευρές αγγίζουν ένα μέρος της αλήθειας. Καμία, όμως, δεν την εξαντλεί. Η σημερινή εικόνα: πολλά εργοτάξια, ένας περιορισμένος οδικός χώρος Στα τέλη Αυγούστου και στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026, η κυκλοφοριακή πίεση στο κέντρο αυξήθηκε από τη σύμπτωση πολλών παρεμβάσεων. Η Ερμού έκλεισε στο τμήμα από την Αγίου Ανδρέου έως τη Ρήγα Φεραίου λόγω της ανάπλασης της Κάτω Πόλης, με αλλαγές στις λεωφορειακές γραμμές 6 και 8. Εργασίες εξελίσσονταν ή προγραμματίζονταν επίσης σε Καραϊσκάκη, Παντανάσσης και Γεροκωστοπούλου, ενώ η κυκλοφορία στη Γερμανού είχε επιβαρυνθεί από κλείσιμο τμήματός της μετά τη φωτιά σε εγκαταλελειμμένο κτίριο. Παράλληλα, η Enaon EDA ανακοίνωσε νέο πρόγραμμα ανάπτυξης του δικτύου φυσικού αερίου από τις 9 έως τις 30 Σεπτεμβρίου στις οδούς Πέντε Πηγαδίων, Κεφαλληνίας, Δημητρίου Γούναρη, Ηλείας, Σουλίου και Γεωργίου Ολυμπίου, με τμηματικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Είχαν προηγηθεί έργα φυσικού αερίου το καλοκαίρι στις οδούς Αθηνών, Σολωμού, Ιασίου, Αγίου Ανδρέου και Ζαΐμη Το πρόβλημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Τον Φεβρουάριο του 2025 είχαν καταγραφεί σοβαρές καθυστερήσεις από εργασίες οπτικών ινών που συνέπεσαν με τις παρεμβάσεις στην πεζοδρόμηση της Μαιζώνος και άλλες ρυθμίσεις στο κέντρο.Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους επανήλθαν καταγγελίες για προβλήματα στην κίνηση οχημάτων και πεζών από εκσκαφές οπτικών ινών. Τον Ιούνιο του 2026 τοπικά ρεπορτάζ μιλούσαν ήδη για παράλληλα έργα φυσικού αερίου, οπτικών ινών και ηλεκτρικού δικτύου. Επομένως, δεν πρόκειται μόνο για μια δύσκολη εβδομάδα. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενο πρόβλημα διαχείρισης πολλών εργοταξίων μέσα σε ένα ήδη επιβαρυμένο οδικό δίκτυο. Τι είπε ο εμπορικός κόσμος και τι απάντησε ο Δήμος Ο Εμπορικός και Εισαγωγικός Σύλλογος Πατρών δήλωσε ότι δεν αντιτίθεται στα έργα υποδομής, αλλά στην ταυτόχρονη και ασυντόνιστη εκτέλεσή τους. Μετά από επικοινωνία του προέδρου του Συλλόγου, Μάκη Κατσγιάννη, με την ηγεσία της τοπικής ΕΛ.ΑΣ., πραγματοποιήθηκε σύσκεψη και ορίστηκε, σύμφωνα με την ανακοίνωση του φορέα, ο διευθυντής της Αστυνομικής Διεύθυνσης Αχαΐας ως συντονιστής. Το αίτημα ήταν απλό: να είναι γνωστό ποιος σκάβει, σε ποιον δρόμο, πότε αρχίζει και πότε τελειώνει. Στη σύσκεψη της 1ης Σεπτεμβρίου στο Δημαρχείο, ο δήμαρχος Κώστας Πελετίδης υποστήριξε ότι τα περισσότερα έργα που εκτελούνταν εκείνη την περίοδο στο κέντρο ανήκαν σε εταιρείες δικτύων και όχι στον Δήμο. Ζήτησε καλύτερο συντονισμό και σαφή σήμανση, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος φορέας εκτελεί κάθε παρέμβαση. Ο αντιδήμαρχος Έργων Απόστολος Αγγελής ανέφερε δημόσια ότι, σε μία περίπτωση οπτικών ινών, ο Δήμος ενημερώθηκε με ηλεκτρονικό μήνυμα στις 03:30 και οι εκσκαφές άρχισαν στις 07:00. Δήλωσε επίσης ότι ο Δήμος ζήτησε από την εταιρεία φυσικού αερίου να περάσει τον αγωγό της από την Ερμού όσο ο δρόμος είναι ήδη ανοιγμένος για τη δημοτική ανάπλαση, ώστε να μη χρειαστεί νέα τομή μετά την ολοκλήρωσή της. Φυσικό αέριο: ειδική νομοθετική εξαίρεση, όχι «κρατική ασυλία» Η πιο φορτισμένη κατηγορία που διατυπώθηκε στη δημόσια συζήτηση είναι ότι οι εταιρείες φυσικού αερίου έχουν «κρατική ασυλία», επειδή κάποιο Προεδρικό Διάταγμα τους επιτρέπει να σκάβουν όπου και όποτε θέλουν. Ας δούμε τι ισχύει στην παργατικότητα: Το άρθρο 7 παρ. 3 του Ν. 2364/1995 επιτρέπει στις εταιρείες διανομής φυσικού αερίου να χρησιμοποιούν δρόμους, πλατείες, πεζοδρόμια, ερείσματα και το υπέδαφός τους για την εγκατάσταση και συντήρηση δικτύων. Για αυτές τις εργασίες δεν απαιτείται άδεια από δημόσια, δημοτική ή άλλη αρχή και δεν καταβάλλεται τέλος χρήσης κοινόχρηστου χώρου. Ο σημερινός Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, Ν. 5209/2025, διατηρεί ρητά αυτή την εξαίρεση. Ενώ το άρθρο 51 θέτει ως γενικό κανόνα ότι οι τομές και εκσκαφές σε οδό απαιτούν άδεια της υπηρεσίας που τη συντηρεί, η παρ. 3β εξαιρεί τις εργασίες εγκατάστασης και συντήρησης δικτύων φυσικού αερίου και παραπέμπει στον Ν. 2364/1995. Άρα, η σωστή νομική διατύπωση είναι: η εταιρεία διανομής φυσικού αερίου έχει ειδική νομοθετική εξαίρεση από την υποχρέωση λήψης δημοτικής άδειας τομής. Δεν πρόκειται για Προεδρικό Διάταγμα και δεν πρόκειται για γενική ασυλία. Η εξαίρεση δεν καταργεί τις υποχρεώσεις για ασφαλή εκτέλεση, εργοταξιακή σήμανση, τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις όπου απαιτούνται και αποκατάσταση του οδοστρώματος. Το άρθρο 13 του νέου ΚΟΚ επιβάλλει κατάλληλη σήμανση στα έργα επί της οδού και αποδίδει σχετική ευθύνη στον εργολάβο ή στον φορέα εκτέλεσης. Επίσης, η απουσία αδειοδοτικής αρμοδιότητας του Δήμου δεν απαλλάσσει μια εταιρεία ή τον ανάδοχό της από πιθανή αστική ευθύνη, εφόσον αποδειχθούν παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά, ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος. Οπτικές ίνες: δικαίωμα διέλευσης, αλλά όχι ελευθέρας για ανεξέλεγκτες εκσκαφές Για τις οπτικές ίνες ισχύει διαφορετικό καθεστώς. Οι πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών έχουν ισχυρό δικαίωμα να ζητούν διέλευση από δημόσιους και δημοτικούς χώρους, όμως δεν διαθέτουν την ίδια γενική εξαίρεση που προβλέπεται για το φυσικό αέριο. Η διαδικασία οργανώνεται σήμερα μέσω του συστήματος e-Διέλευσις και της υπουργικής απόφασης 14813 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ Β΄ 2588/1.5.2024). Η δήλωση εργασιών εκσκαφής περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ακριβή οδό ή θέση, τη γεωχωρική όδευση και το χρονοδιάγραμμα. Κατά κανόνα, η αίτηση για δικαίωμα διέλευσης ακολουθεί μετά την πάροδο πέντε εργάσιμων ημερών από τη δήλωση. Υπάρχουν ειδικές εξαιρέσεις, ιδίως για ορισμένες συνδέσεις τελικού χρήστη ή διασυνδέσεις παρόχων μήκους έως 500 μέτρων. Προβλέπονται επίσης προθεσμίες για τον αρμόδιο φορέα και, υπό προϋποθέσεις, τεκμαιρόμενη έγκριση αν η διοίκηση δεν απαντήσει εγκαίρως. (ΥΑ 14813 ΕΞ 2024, Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών e-Διέλευσις) Γι’ αυτό και το περιστατικό «email στις 03:30, εκσκαφή στις 07:00» δεν αποδεικνύει από μόνο του ούτε νομιμότητα ούτε παρανομία. Για ασφαλές συμπέρασμα θα έπρεπε να δημοσιοποιηθούν το ίδιο το μήνυμα, η προηγούμενη δήλωση στο e-Διέλευσις, το δικαίωμα διέλευσης, η ακριβής κατηγορία και το μήκος του έργου, καθώς και τυχόν απόφαση προσωρινών κυκλοφοριακών μέτρων. Χωρίς αυτά, έχουμε μια σοβαρή δημόσια καταγγελία αιφνιδιασμού, όχι... Read More