Του Γιώργου Ηλιόπουλου Η Δυτική Ελλάδα, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, η Κεντρική Ελλάδα, η Πελοπόννησος και το Βόρειο Αιγαίο συγκαταλέγονται ανάμεσα στις πιο ευάλωτες περιοχές της Ευρώπης, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024, που δημοσιεύθηκαν πριν από δύο24ωρα. Οι πέντε αυτές ελληνικές περιφέρειες βρίσκονται μέσα στις 25 ευρωπαϊκές περιοχές όπου πάνω από το 33% των κατοίκων ζει κάτω από τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού- ένα ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό, τη στιγμή που ο μέσος όρος της Ε.Ε. ανέρχεται στο 21%. Η εικόνα που προκύπτει αποκαλύπτει σοβαρά προβλήματα κοινωνικής συνοχής. Παρά τη μερική οικονομική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, μεγάλος αριθμός πολιτών εξακολουθεί να αγωνίζεται για τα στοιχειώδη- στέγαση, τροφή, θέρμανση και πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας. Μιλώντας στον «Σ.Ε.» και το symboulos.gr, ο Μαρίνος Μαρκεζίνης, οικονομολόγος και πρώην μέλος του Δ.Σ. του Οικονομικού Επιμελητηρίου Δυτικής Ελλάδος, τονίζει: «Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Είναι εμφανής η εικόνα στην αγορά. Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα, υπάρχει έντονη μείωση της ζήτησης και η οικονομία της Δυτικής Ελλάδας βασίζεται μόνο στη ζήτηση. Αυτή την περίοδο η κατανάλωση παρουσιάζει τεράστια κάμψη. Στην περιφέρεια της Δυτικής Ελλάδας δεν έγιναν ουσιαστικές παραγωγικές επενδύσεις. Αυξήθηκε λίγο η οικοδομική δραστηριότητα, αλλά αυτό από μόνο του δεν μπορεί να δώσει ώθηση στην οικονομία. Και σίγουρα δεν μπορεί να οδηγήσει σε μια σοβαρή ανάπτυξη. Το ότι υπάρχει μια αύξηση στις αγοραπωλησίες των ακινήτων είναι ένα αδύναμο στοιχείο σε σχέση με τη συνολική βιωσιμότητα της ανάπτυξης. Επίσης, τα μηνύματα για το μέλλον δεν είναι και τα καλύτερα. Ουσιαστικά, δεν οργανώθηκε η ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας της περιοχής μας. Δεν είδαμε σπουδαία παραγωγικά έργα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν μοχλό για την ανάπτυξη». Σε ερώτηση αν η ύπαρξη τουριστικών περιοχών, όπως η Ηλεία, μπορεί να στηρίξει την τοπική οικονομία, απαντά: «Υπάρχει η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού, όμως και πάλι οι νομοί της Δυτικής Ελλάδας δεν μπορούν να στηριχθούν στην τουριστική ανάπτυξη. Η λύση είναι η παραγωγική δραστηριότητα, όπως προανέφερα. Και όταν αναφερόμαστε σε παραγωγική δραστηριότητα, δεν εννοούμε μόνο την παραγωγή προϊόντων, αλλά και την τεχνολογία και την καινοτομία. Δηλαδή όλα τα σύγχρονα στοιχεία που μπορούν να δώσουν προστιθέμενη αξία σε μια οικονομία. Αυτά είναι πολύ μακρινά για τις περιοχές μας». Η εύθραυστη ανάπτυξη Στη Δυτική Ελλάδα και σε άλλες παρόμοιες περιοχές, η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη και η ανεργία – ιδίως των νέων – εξακολουθεί να είναι υψηλή, σύμφωνα με την Eurostat. Η περιορισμένη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, όπως νοσοκομεία, παιδικοί σταθμοί και δομές φροντίδας, επιτείνει την απομόνωση των τοπικών κοινωνιών. Ταυτόχρονα, οι χαμηλοί μισθοί και το συνεχώς αυξανόμενο κόστος ζωής μειώνουν δραστικά το διαθέσιμο εισόδημα, καθιστώντας την οικονομική ανασφάλεια καθημερινό φαινόμενο για χιλιάδες οικογένειες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ανισότητες αυτές δεν οφείλονται μόνο στις οικονομικές συνθήκες, αλλά και σε χρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες. Η Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί με ένα μοντέλο συγκέντρωσης πόρων και ευκαιριών γύρω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, αφήνοντας τις περιφέρειες στο περιθώριο. Οι περιοχές με τις μεγάλες ευκαιρίες Αντίθετα, περιοχές με έντονη αστική ή τουριστική δραστηριότητα, όπως η Αττική και το Νότιο Αιγαίο, εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Η αυξημένη οικονομική κινητικότητα, οι επενδύσεις και η καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες  συμβάλλουν στη μείωση της φτώχειας. Ωστόσο, ακόμα και σε αυτές τις περιφέρειες, οι ανισότητες επιμένουν – απλώς εκδηλώνονται διαφορετικά. Η ενεργειακή φτώχεια, η ανεργία των νέων και η στεγαστική κρίση στις πόλεις δείχνουν ότι η ανάπτυξη δεν κατανέμεται δίκαια. Όπως σημειώνουν κοινωνικοί ερευνητές, «η οικονομική ανάκαμψη έχει φτάσει, αλλά όχι σε όλους», καθώς η αύξηση των εισοδημάτων ωφελεί κυρίως τα ανώτερα στρώματα.