Η ανακοίνωση του Υφυπουργού Πολιτισμού Ιάσονα Φωτήλα έρχεται να δώσει, για πρώτη φορά με πιο καθαρό τρόπο, ένα πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο γύρω από το τι μέλλει γενέσθαι με το Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας. Και αυτό από μόνο του αλλάζει τη συζήτηση. Γιατί πλέον το θέμα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν ή όχι «τεχνικά προβλήματα». Είναι ποιος θα έχει τελικά τον πρώτο λόγο στη διαχείριση και την πολιτιστική αξιοποίηση ενός εμβληματικού μνημείου της πόλης. Στην πρόσφατη συνέντευξη Τύπου της δημοτικής αρχής για το φετινό Jazz+More Festival τέθηκε ευθέως απο τον “Σ.Ε” στον Δήμαρχο Πατρέων το ερώτημα ποια είναι τελικά αυτά τα τεχνικά προβλήματα που δεν επιτρέπουν τη διεξαγωγή εκδηλώσεων του Διεθνούς Φεστιβάλ στο Ρωμαϊκό Ωδείο. Η απάντηση ήταν προσεκτική και διπλωματική: «εμείς δεν θέλουμε να πιστέψουμε ότι υπάρχει σκοπιμότητα». Ωστόσο, η ίδια η συζήτηση έδειξε ότι οι υποψίες περί πολιτικής επιλογής υπάρχουν πλέον ανοιχτά στο δημόσιο διάλογο της πόλης. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο Χρήστος Πατούχας όσο και ο Στάθης Κεραμιδάς -δημοτικοί σύμβουλοι ανφότεροι και πρόσωπα που, άτυπα ή άμεσα, εκφράζουν αιχμηρές απόψεις της δημοτικής πλειοψηφίας- αμφισβήτησαν δημόσια την εξήγηση περί τεχνικών προβλημάτων. Ο πρώτος μίλησε για «εμμονική εμπάθεια» απέναντι στη δημοτική αρχή, ενώ ο δεύτερος χαρακτήρισε «αστεία» τη δικαιολογία περί ζημιών από κακοκαιρία και άφησε σαφείς αιχμές για απόκρυψη της πραγματικής αιτίας. Από την άλλη πλευρά, η σημερινή τοποθέτηση του Υφυπουργού φαίνεται να αποσαφηνίζει ότι το Υπουργείο Πολιτισμού δεν βλέπει το Ρωμαϊκό Ωδείο απλώς ως έναν χώρο που παραχωρείται για τοπικές διοργανώσεις, αλλά ως έναν χώρο που θα ενταχθεί σε ένα νέο, περισσότερο κεντρικά ελεγχόμενο μοντέλο λειτουργίας, στα πρότυπα του Ηρωδείου, με εποπτεία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και ειδική επιτροπή αξιολόγησης παραγωγών. Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης. Διότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και αυτοδιοικητικό: ποιος σχεδιάζει τελικά τον πολιτιστικό χάρτη της Πάτρας; Το Υπουργείο Πολιτισμού ή ο Δήμος; Και μέχρι ποιο σημείο ένας εμβληματικός δημόσιος χώρος μπορεί να λειτουργεί ως πεδίο πολιτικής ισχύος, θεσμικού ελέγχου ή ακόμα και συμβολικής αντιπαράθεσης; Την ίδια ώρα, ο Δήμος Πατρέων, μέσω επιστολής προς την Υπουργό Πολιτισμού, ζητά έκτακτη οικονομική στήριξη ώστε να μεταφερθούν οι εκδηλώσεις του φεστιβάλ σε άλλους χώρους, αφού το Ωδείο δεν θα είναι διαθέσιμο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ανατροπή ολόκληρου του σχεδιασμού του Διεθνούς Φεστιβάλ, πρόσθετο κόστος, αλλαγή παραγωγικών δεδομένων και αναπόφευκτα υποβάθμιση της συνολικής εμπειρίας. Και κάπου εδώ γεννάται ένα ευρύτερο ερώτημα που ξεπερνά τα πρόσωπα και τις κομματικές γραμμές: μπορεί ο πολιτισμός στην Πάτρα να λειτουργήσει έξω από τις πολιτικές και αυτοδιοικητικές αντιπαραθέσεις ή τελικά παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένος με αυτές; Γιατί όταν ένα μνημείο μετατρέπεται ταυτόχρονα σε σύμβολο πολιτισμού, κυβερνητικής πολιτικής, δημοτικής ταυτότητας και δημόσιας αντιπαράθεσης, τότε ίσως το πραγματικό πρόβλημα να μην είναι ούτε οι τεχνικές εργασίες ούτε οι καθυστερήσεις. Αλλά η αδυναμία συνεννόησης για το ποιος έχει τον έλεγχο της πολιτιστικής αφήγησης της πόλης.
