Με μια ομιλία-ποταμό διάρκειας άνω της μίας ώρας, ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, εξαπολύοντας επιθέσεις κατά της παγκοσμιοποίησης, των ανοικτών συνόρων, των πολιτικών για το κλίμα αλλά και του ίδιου του Οργανισμού. Το μήνυμά του υπήρξε σαφές: όλες οι χώρες μπορούν να «γίνουν μεγάλες» μόνο αν μιμηθούν το μοντέλο των Ηνωμένων Πολιτειών επί Τραμπ – με κλειστά σύνορα, απόρριψη της πράσινης ενέργειας και έμφαση στους δασμούς ως εργαλείο οικονομικής ισχύος. Εθνική κυριαρχία και αποδόμηση της πολυμέρειας Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι σταμάτησε την «εκμετάλλευση των ΗΠΑ από τον υπόλοιπο κόσμο» και κάλεσε κάθε κράτος να ακολουθήσει το παράδειγμά του. «Το μόνο που λύνει τους πολέμους είναι η δράση, όχι τα κενά λόγια», είπε, κατηγορώντας τον ΟΗΕ για ανικανότητα και γραφειοκρατία. Δεν δίστασε μάλιστα να σαρκάσει ακόμη και τις τεχνικές δυσλειτουργίες του συστήματος τηλεδιερμηνείας. Πόλεμοι και ασφάλεια Στο ενεργητικό του προσμέτρησε τον τερματισμό «επτά πολέμων», χωρίς να δώσει σαφή τεκμηρίωση. Υπερασπίστηκε τους δασμούς ως «αμυντικό μηχανισμό» που επανέφερε την αμερικανική οικονομία, ενώ υπενθύμισε την πρόσφατη αμερικανική αεροπορική επιχείρηση κατά του Ιράν, ισχυριζόμενος ότι «εξάλειψε» τις δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου της Τεχεράνης – δήλωση που αμφισβητείται από το ίδιο το Πεντάγωνο. Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, απέφυγε να επικρίνει τη Μόσχα, τονίζοντας αντίθετα την «καλή σχέση» του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Μετανάστευση: «Η μεγαλύτερη απειλή» Σκληρή ήταν η ρητορική του για τη μετανάστευση, την οποία χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη απειλή για τις δυτικές κοινωνίες». Παρέθεσε αμφιλεγόμενα στατιστικά για το ποσοστό αλλοδαπών κρατουμένων σε ευρωπαϊκές φυλακές, υποστηρίζοντας ότι στη Γερμανία οι μισοί κρατούμενοι είναι ξένοι, στην Αυστρία το 53%, στην Ελλάδα το 54% και στην Ελβετία το 72%. Με βάση αυτά τα στοιχεία — τα οποία αμφισβητούνται από ευρωπαϊκές αρχές — κάλεσε τις χώρες της Ευρώπης να εγκαταλείψουν το «αποτυχημένο πείραμα των ανοικτών συνόρων». Εξήρε μάλιστα το Ελ Σαλβαδόρ για την «επαγγελματική δουλειά» στη φυλάκιση μεταναστών που απελάθηκαν από τις ΗΠΑ. Η κλιματική αλλαγή ως «απάτη» Ο Τραμπ επιτέθηκε εκ νέου στην επιστημονική συναίνεση για την κλιματική αλλαγή, μιλώντας για «παραμύθια ανόητων ανθρώπων» και χαρακτηρίζοντας την πράσινη ενέργεια «απάτη που καταστρέφει την Ευρώπη». Υποστήριξε ότι μόνο οι ΗΠΑ, χάρη στην αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, προστατεύουν πραγματικά τις βιομηχανίες και το κόστος ζωής. «Η Ευρώπη θα καταστραφεί από τους μετανάστες και την πράσινη απάτη», είπε χαρακτηριστικά. Το Μεσανατολικό Σε πλήρη σύμπλευση με το Ισραήλ, ο Τραμπ δήλωσε ότι η αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους από κράτη-μέλη του ΟΗΕ «επιβραβεύει τη Χαμάς». Ζήτησε την απελευθέρωση όλων των ομήρων και νέες διαπραγματεύσεις, απέφυγε ωστόσο να αναφερθεί στην ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα. Παράλληλα, η κυβέρνησή του είχε ήδη αναστείλει βίζες Παλαιστίνιων αξιωματούχων για να μην παραστούν στη ΓΣ. Εσωτερική εικόνα Σε οικονομικό επίπεδο, παρουσίασε μια αισιόδοξη εικόνα: «Το κόστος ενέργειας, τα επιτόκια και οι τιμές στα τρόφιμα έχουν μειωθεί, ο πληθωρισμός έχει ηττηθεί, ενώ τα χρηματιστήρια καταγράφουν ιστορικά υψηλά». Από τις δηλώσεις αυτές, μόνο η αναφορά στα χρηματιστήρια ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα. Διεθνείς αντιδράσεις Η ομιλία προκάλεσε έντονα σχόλια και επικρίσεις: Στο Λονδίνο, οι δηλώσεις του περί «σαρίας» από τον δήμαρχο Σαντίκ Καν χαρακτηρίστηκαν «προκατειλημμένες και αποτρόπαιες». Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μεταξύ αυτών και η ελληνική, αμφισβήτησαν την ακρίβεια των στατιστικών που παρέθεσε για τους αλλοδαπούς κρατούμενους, θεωρώντας τα παραπλανητικά. Περιβαλλοντικοί οργανισμοί μίλησαν για επικίνδυνη υπονόμευση της επιστημονικής αλήθειας σχετικά με το κλίμα. Στον ΟΗΕ, διπλωμάτες θεώρησαν την ομιλία προσβλητική για τον θεσμό και την πολυμερή συνεργασία. Κριτική αποτίμηση Η εμφάνιση Τραμπ στον ΟΗΕ λειτούργησε ως ένα μανιφέστο εθνικής κυριαρχίας και αντιπαγκοσμιοποίησης. Το αφήγημά του εδράζεται σε μια διχοτομική λογική: Πατριώτες vs. παγκοσμιοποιητές Εθνική ταυτότητα vs. μετανάστευση Παραδοσιακή οικονομία vs. πράσινη ενέργεια Αν και το ύφος συναντά απήχηση σε ένα μέρος της αμερικανικής κοινής γνώμης, διεθνώς προκαλεί ανησυχία. Οι υπερβολές και οι ανακριβείς ισχυρισμοί υπονομεύουν την αξιοπιστία του, ενώ η έμφαση στην εθνική αυτάρκεια και στον οικονομικό προστατευτισμό απειλεί να οξύνει τις εντάσεις με συμμάχους και να δυσχεράνει την παγκόσμια συνεργασία. Συμπέρασμα: Η ομιλία Τραμπ δεν ήταν απλώς μια τοποθέτηση στη ΓΣ του ΟΗΕ· αποτέλεσε μια ιδεολογική διακήρυξη που φιλοδοξεί να ορίσει τη νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ωστόσο, η άρνηση του κλίματος, η δαιμονοποίηση της μετανάστευσης -με ρητή αναφορά και στην Ελλάδα- και η υποτίμηση των διεθνών θεσμών συνιστούν επικίνδυνο μείγμα που προκαλεί ήδη ισχυρές αντιδράσεις σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και διεθνείς οργανισμούς.