Του Γιώργου Ηλιόπουλου Έντονο προβληματισμό έχει προκαλέσει σε όλη τη χώρα το πρόσφατο περιστατικό με τις δύο 17χρονες κοπέλες στην Ηλιούπολη, που έπεσαν στο κενό. Σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε η πίεση που βίωναν ενόψει των Πανελλαδικών εξετάσεων, οι οποίες ξεκινούν στις 29 Μαΐου. Το γεγονός φέρνει ξανά στο προσκήνιο το έντονο άγχος και την ψυχολογική πίεση που αντιμετωπίζουν οι μαθητές, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια αυτής της απαιτητικής περιόδου. Γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί τονίζουν ότι τα παιδιά καλούνται από πολύ νωρίς να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις για τη ζωή τους, μέσα σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και πιεστικό περιβάλλον. Η Πρόεδρος της Ένωσης Γονέων Δήμου Πατρέων, Ελένη Μπεχλιούλη, μιλώντας στον «Σ.Ε.», περιγράφει μια κατάσταση που, όπως λέει, γίνεται ολοένα και πιο ασφυκτική για τους εφήβους. «Η κατάσταση και το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν τα παιδιά είναι ασφυκτικά. Το σχολείο, κακά τα ψέματα, δεν πιέζει γιατί τα παιδιά ουσιαστικά δεν ασχολούνται με αυτό. Ασχολούνται με τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την ίδια, ο φόβος της αποτυχίας στις Πανελλαδικές έχει γιγαντωθεί, καθώς οι μαθητές αισθάνονται ότι στα 17 τους χρόνια καλούνται να καθορίσουν ολόκληρη τη μετέπειτα πορεία της ζωής τους. «Ουσιαστικά μιλάμε για παιδιά 17 ετών που πρέπει να πάρουν αποφάσεις για το τι θα κάνουν στη ζωή τους. Έχει περάσει η λογική ότι μόνο αν περάσεις σε κάποια σχολή έχεις καταφέρει κάτι. Όμως η αποτυχία είναι μέσα στη ζωή και κανείς δεν πάει χαμένος», σημειώνει. Η κ. Μπεχλιούλη στέκεται ιδιαίτερα και στον ρόλο της κοινωνίας αλλά και των ίδιων των γονέων, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία στις Πανελλαδικές συχνά αντιμετωπίζεται ως κοινωνική καταξίωση. «Δεν γίνεται να θεωρούμε δεδομένο ότι όλα τα παιδιά πρέπει να δώσουν Πανελλήνιες και να μπουν σε μια ανώτερη σχολή. Τα παιδιά βλέπουν εμάς τους γονείς να παλεύουμε καθημερινά για το καλύτερο και θεωρούν ότι πρέπει να ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο. Η κοινωνία μας είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο ώστε μόνο μέσω ενός πτυχίου να θεωρείσαι ικανός να πετύχεις», επισημαίνει. Παράλληλα, κάνει λόγο για απαξίωση της τεχνικής εκπαίδευσης και των επαγγελματικών διεξόδων μέσω των ΕΠΑΛ. «Δεν υπάρχουν τεχνίτες πια. Κανείς δεν επιλέγει να γίνει τεχνίτης και έχουμε υποβαθμίσει τα ΕΠΑΛ και τη δημόσια παιδεία. Στα ΕΠΑΛ θα μπορούσε κάποιος να οικοδομήσει το μέλλον του, όμως στην πράξη αυτό δεν είναι εύκολο», τονίζει. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην ψυχολογική υποστήριξη μέσα στα σχολεία, υπογραμμίζοντας ότι, παρά τις προσλήψεις ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών, οι ανάγκες παραμένουν τεράστιες. «Πού είναι οι ψυχολόγοι; Δεν υπάρχει κάποιος να βοηθήσει ουσιαστικά τα παιδιά και ούτε εμείς οι γονείς ξέρουμε πώς να διαχειριστούμε μια αποτυχία. Οι ψυχολόγοι πηγαίνουν μία φορά την εβδομάδα σε σχολεία με 200 και 250 παιδιά. Τι να πρωτοπρολάβουν; Διαχειρίζονται περιστατικά βίας, μαθησιακές δυσκολίες και τόσα άλλα ζητήματα μέσα σε ελάχιστο χρόνο», αναφέρει χαρακτηριστικά. Όπως εκτιμά η ίδια, απαιτείται συνολική αναμόρφωση του εκπαιδευτικού συστήματος, με μεγαλύτερη έμφαση στην ψυχική υγεία των μαθητών, στην ενίσχυση της δημόσιας εκπαίδευσης και στην αποσύνδεση της κοινωνικής επιτυχίας αποκλειστικά από την πανεπιστημιακή πορεία. «Δεν υπάρχει δυνατότητα για έναν ψυχολόγο σε κάθε σχολείο» Από την πλευρά του, ο Νικόλαος Δελέγκος, Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας, επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί η παρουσία ψυχολόγων στις σχολικές μονάδες, ωστόσο οι ανάγκες παραμένουν πολύ μεγαλύτερες από τις δυνατότητες του συστήματος. Όπως αναφέρει, φέτος τοποθετήθηκαν ψυχολόγοι σε αρκετές σχολικές μονάδες, χωρίς όμως να είναι εφικτό να υπάρχει ένας ειδικός σε κάθε σχολείο. «Υπάρχουν ψυχολόγοι ανά πέντε σχολικές μονάδες, μαζί με έναν κοινωνικό λειτουργό. Επισκέπτονται τα σχολεία μία φορά την εβδομάδα. Υπάρχει παιδαγωγική ομάδα που προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που προκύπτουν», σημειώνει. Σε πιο σοβαρά περιστατικά, όπως εξηγεί, ενεργοποιούνται και οι δομές του Κέντρου Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ). Τα ΚΕΔΑΣΥ είναι κέντρα διεπιστημονικής αξιολόγησης και συμβουλευτικής υποστήριξης. Η ανάγκη τους θεσμοθετήθηκε από το Υπουργείο Παιδείας πρώτη φορά το 2000. Πρόκειται για μια υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, στην οποία μπορούν να απευθυνθούν οι γονείς των παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες μάθησης ή προσαρμογής στο σχολείο. «Σε περίπτωση ενός έκτακτου και σοβαρού γεγονότος, παρεμβαίνουν ψυχολόγοι από όλες τις διαθέσιμες δομές. Για παράδειγμα, στο πρόσφατο περιστατικό στην Αθήνα θα υπάρξει παρέμβαση από ειδικούς διαφορετικών υπηρεσιών. Υπάρχει μια υποδομή, όχι όμως στον βαθμό που θα θέλαμε, δηλαδή ένας ψυχολόγος ανά σχολείο», τονίζει. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι το Υπουργείο Παιδείας δεν έχει προχωρήσει σε σημαντική αύξηση των ψυχολόγων στις σχολικές μονάδες, καθώς προηγείται η κάλυψη των εκπαιδευτικών αναγκών. Τα κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό παραμένουν, την ώρα μάλιστα που υπάρχουν ειδικές δομές υποστήριξης που λειτουργούν ήδη στα σχολεία. «Υπάρχουν τμήματα ένταξης και δομές στήριξης των παιδιών και οι ψυχολόγοι συμβάλλουν σημαντικά στην προσπάθεια αυτή», επισημαίνει. Αναφορικά με την πίεση που βιώνουν οι μαθητές ενόψει των Πανελλαδικών εξετάσεων, ο κ. Δελέγκος κάνει λόγο για μειωμένες ψυχικές αντοχές των νέων ανθρώπων. «Οι ψυχικές αντοχές των παιδιών έχουν μειωθεί. Τα παιδιά σήμερα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα και δυσκολεύονται να διαχειριστούν ακόμη και την παραμικρή απογοήτευση. Έχουν ανάγκη από στήριξη τόσο από τις οικογένειες όσο και από τους καθηγητές τους. Αν δεν τη βρουν, δεν ξέρουμε πώς θα την αναζητήσουν», αναφέρει χαρακτηριστικά. Μάλιστα, ξεκαθαρίζει πως εάν αποδειχθεί ότι το άγχος των εξετάσεων ήταν ο βασικός λόγος που οδήγησε τις νεαρές κοπέλες στην αυτοχειρία, τότε «πρόκειται πραγματικά για μια τραγική εξέλιξη». Τέλος, ο ίδιος επισημαίνει ότι υπάρχει σοβαρή δυσκολία στη διαχείριση των πολλαπλών προβλημάτων που εμφανίζονται τόσο στις οικογένειες όσο και στις μικρές σχολικές κοινότητες, γεγονός που δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο εκπαιδευτικών και ειδικών. Και αυτό γιατί θα πρέπει μέσα σε αυτό τον τεράστιο αριθμό των μαθητών να ξεχωρίσουν τα σοβαρά περιστατικά, την ώρα μάλιστα που πολλά στόματα παραμένουν ερμητικά κλειστά. Μ. Σουρής: «Πίσω από την πίεση των εξετάσεων υπάρχουν βαθύτερα συναισθήματα» Από την πλευρά του, ο ψυχολόγος Μανώλης Σουρής επισημαίνει ότι το φαινόμενο της έντονης πίεσης που βιώνουν οι νέοι κατά την περίοδο των εξετάσεων δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μονοδιάστατα. Όπως αναφέρει, ένα ψυχοπιεστικό γεγονός από μόνο του δεν αρκεί πάντοτε για να οδηγήσει κάποιον σε ακραίες αντιδράσεις, καθώς σημαντικό ρόλο παίζει και το ψυχολογικό υπόβαθρο κάθε παιδιού. «Δεν γνωρίζουμε αν προϋπάρχει κάποια ψυχολογική δυσκολία ή διαταραχή, ούτε ποιες συνθήκες μπορεί να... Read More
