5ο IMPACT: Η καινοτομία περνά στην πράξη

Τη διαδρομή της καινοτομίας από την επιστημονική έρευνα έως την παραγωγή και τη διεθνή αγορά αποτύπωσε το 5ο IMPACT 2026 – Innovation to the Market Patras Conference on Technology Transfer, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κυβέρνησης, των πανεπιστημίων, της αυτοδιοίκησης, της ερευνητικής κοινότητας και των επιχειρήσεων. Μέσα από εννέα συνεδρίες, την επίσημη έναρξη και σειρά παρουσιάσεων, η διοργάνωση ανέδειξε τις δυνατότητες της Δυτικής Ελλάδας, αλλά και τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός βιώσιμου οικοσυστήματος καινοτομίας: επενδύσεις, σύγχρονες υποδομές, χρηματοδότηση, συνεργασίες και διατήρηση του επιστημονικού δυναμικού. Εναρκτήρια – 1η συνεδρία: Η θέση της Δυτικής Ελλάδας στον τεχνολογικό χάρτη Οι εργασίες άρχισαν με τη συζήτηση για το τεχνολογικό και επιχειρηματικό οικοσύστημα της Δυτικής Ελλάδας. Κεντρικό μήνυμα ήταν ότι η περιοχή διαθέτει σημαντικό ερευνητικό δυναμικό, πανεπιστημιακές δομές και επιχειρήσεις διεθνούς προσανατολισμού, αλλά χρειάζεται καλύτερη διασύνδεση των επιμέρους φορέων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μικροηλεκτρονική, στους ημιαγωγούς και στη δυνατότητα διατήρησης εξειδικευμένων εργαζομένων στην περιοχή. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την εναρκτήρια συνεδρία] Επίσημη έναρξη: «Δαίδαλος», ανοιχτά δεδομένα και επένδυση στη γνώση Στην επίσημη έναρξη παρουσιάστηκαν οι βασικές προτεραιότητες της εθνικής πολιτικής για την έρευνα, την εκπαίδευση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Στο επίκεντρο βρέθηκε ο νέος Εθνικός Υπερυπολογιστής «Δαίδαλος», μαζί με την αξιοποίηση των ανοιχτών δεδομένων, των μικροδορυφόρων και των νέων ψηφιακών υποδομών. Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη σύνδεσης της ακαδημαϊκής έρευνας με την παραγωγή, η ενίσχυση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνογνωσίας και η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για τους νέους επιστήμονες στην Ελλάδα. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την επίσημη έναρξη] 2η συνεδρία: Επιχειρήσεις της Πάτρας στις διεθνείς αγορές Η δεύτερη συνεδρία παρουσίασε τρεις χαρακτηριστικές διαδρομές τεχνολογικών επιχειρήσεων της περιοχής. Η IRIDA Labs ανέδειξε την πορεία της έως την ένταξή της στη RENESAS, η Realiscape παρουσίασε εξειδικευμένες τεχνολογίες προσομοίωσης για την εκπαίδευση και την άμυνα, ενώ η SaMMY ανέλυσε τη διεθνή της ανάπτυξη στον χώρο των ψηφιακών λύσεων για μαρίνες και τουριστικά λιμάνια. Κοινό συμπέρασμα ήταν ότι η διεθνής ανάπτυξη προϋποθέτει τεχνογνωσία, επένδυση στους ανθρώπους, ανταγωνιστικά προϊόντα και σταθερό εξωστρεφή προσανατολισμό. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για τη 2η συνεδρία] 3η συνεδρία: Από το ερευνητικό εργαστήριο στην αγορά Η τρίτη συνεδρία επικεντρώθηκε στη μεταφορά τεχνολογίας και στους τεχνοβλαστούς που δημιουργούνται μέσα από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, τεχνολογίες πλοήγησης χωρίς GPS από την OmniLoc.AI, λύσεις βιοασφάλειας της BioDetect, συστήματα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα της EmAIRging και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία. Αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη υποστήριξης των ερευνητικών ομάδων στη χρηματοδότηση, στην επιχειρηματική στρατηγική και στην εμπορική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων τους. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 3η συνεδρία] 4η συνεδρία: Ένα οικοσύστημα σε φάση ωριμότητας Στην τέταρτη συνεδρία, στελέχη πολυεθνικών και ελληνικών εταιρειών παρουσίασαν τη νέα εικόνα του τεχνολογικού οικοσυστήματος της Δυτικής Ελλάδας. Η παρουσία εταιρειών όπως η RENESAS και η Netcompany, η ανάπτυξη ελληνικών επιχειρήσεων τεχνολογίας και η λειτουργία συνεργατικών σχηματισμών επιβεβαιώνουν τη δυναμική της περιοχής. Ως κρίσιμες προϋποθέσεις για την επόμενη ημέρα αναδείχθηκαν η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η επιστροφή ταλέντου, η εμπιστοσύνη μεταξύ των φορέων και η ανάδειξη της Πάτρας ως πόλης τεχνολογίας και υψηλής ποιότητας ζωής. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 4η συνεδρία] 5η συνεδρία: Οι «έλικες ανάπτυξης» της Δυτικής Ελλάδας Η πέμπτη συνεδρία ήταν αφιερωμένη στις υποδομές, στις δράσεις καινοτομίας και στη συνεργασία μεταξύ αυτοδιοίκησης, πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και κοινωνίας. Παρουσιάστηκαν οι πρωτοβουλίες της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, η χαρτογράφηση του περιφερειακού οικοσυστήματος καινοτομίας και η αξιοποίηση της Στρατηγικής Έξυπνης Εξειδίκευσης. Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στο ανθρώπινο δυναμικό, στις αναγκαίες υποδομές και στον ρόλο του λιμανιού της Πάτρας ως κόμβου συνεργασίας και ανάπτυξης. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 5η συνεδρία] 6η συνεδρία: Η ψηφιακή μετάβαση της βιομηχανίας Οι αλλαγές που φέρνουν η τεχνητή νοημοσύνη, οι αυτοματισμοί και τα μεγάλα δεδομένα στην παραγωγή εξετάστηκαν στην έκτη συνεδρία. Η COSMOTE παρουσίασε εφαρμογές έξυπνων πόλεων, η TITAN τη στρατηγική για το έξυπνο εργοστάσιο και το Patras TECH Hub, ενώ η FrieslandCampina Hellas ανέδειξε τις αναπτυξιακές και εξαγωγικές δυνατότητες της μονάδας της στην Πάτρα. Η ΟΙΚΟΑΝΑΠΤΥΞΗ παρουσίασε τη χρήση drones, δορυφορικών δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης στη δημόσια υγεία και στην περιβαλλοντική διαχείριση. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 6η συνεδρία] 7η συνεδρία: Το AI Hub επενδύει στους νέους επιστήμονες Η έβδομη συνεδρία επικεντρώθηκε στο AI Hub του Πανεπιστημίου Πατρών και στη σύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με την εκπαίδευση, την έρευνα και την επιχειρηματικότητα. Παρουσιάστηκαν εφαρμογές για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού, την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, την υποστήριξη της πολιτικής προστασίας με πυροσβεστικά drones και την ανάλυση της αθλητικής απόδοσης. Ξεχωριστή θέση κατείχε η δραστηριότητα στην κβαντική τεχνητή νοημοσύνη. Βασικό μήνυμα ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να δημιουργήσει τις συνθήκες για να εξάγει ιδέες και τεχνολογία και όχι το επιστημονικό δυναμικό της. [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 7η συνεδρία] Παράλληλη ενότητα: Οι φοιτητικές ομάδες ως εργαστήρια καινοτομίας Στο στρογγυλό τραπέζι για την εκπαίδευση και την καινοτομία παρουσιάστηκε η δράση φοιτητικών ομάδων των Πανεπιστημίων Πατρών και Πελοποννήσου. Ρομποτικά συστήματα για αμπελώνες, εφαρμογές αυτοματισμού, συμμετοχές σε διεθνείς διαγωνισμούς πυραυλικής και οι δράσεις της Λέσχης Ρομποτικής και της EESTEC απέδειξαν ότι οι φοιτητικές ομάδες λειτουργούν ως «ζωντανά εργαστήρια» δεξιοτήτων, συνεργασίας και τεχνολογικής επιχειρηματικότητας. [Διαβάστε το σχετικό άρθρο για τις φοιτητικές ομάδες] 8η συνεδρία: Έξυπνες πόλεις προσαρμοσμένες στον τόπο Με επίκεντρο το παράδειγμα των Ιωαννίνων, η όγδοη συνεδρία ανέδειξε ότι οι έξυπνες πόλεις δεν μπορούν να στηρίζονται στην άκριτη αντιγραφή τεχνολογικών λύσεων. Ο σχεδιασμός πρέπει να λαμβάνει υπόψη το φυσικό περιβάλλον, την κοινωνική και πολιτιστική ταυτότητα και τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων. Έμφαση δόθηκε στην αποφυγή αποσπασματικών έργων και «λύσεων βιτρίνας», καθώς και στη συμμετοχή των πολιτών μέσα από πρωτοβουλίες όπως ο «Μηχανικός της Γειτονιάς». [Διαβάστε το αναλυτικό άρθρο για την 8η συνεδρία] 9η συνεδρία: Υποδομές και «ζωντανά εργαστήρια» καινοτομίας Η ένατη και τελευταία συνεδρία επικεντρώθηκε στις υποδομές που μπορούν να επιταχύνουν τη μεταφορά της έρευνας στην αγορά. Η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας παρουσίασε τη χρηματοδότηση νέων εγκαταστάσεων και τεχνολογικών θυλάκων, ενώ ο Οργανισμός Λιμένος Πατρών ανέπτυξε το σχέδιο αξιοποίησης του λιμανιού ως πεδίου δοκιμών για startups, τεχνοβλαστούς και ερευνητικές ομάδες. Παράλληλα, παρουσιάστηκε ο νέος αναπτυξιακός οδικός χάρτης της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, με προτεραιότητες την ψηφιοποίηση, την έρευνα, την αγροδιατροφή, τη... Read More

Καινοτομία, Προτεινόμενα

5ο IMPACT 2026-Innovation to the Market PΑtras Conference on Technology Transfer, KAINOTOMIA, ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»

1 Ιουνίου 2026

Η Αχαΐα χαρτογραφεί το οικοσύστημα καινοτομίας της

Σε μια περίοδο όπου η καινοτομία και η τεχνολογία βρίσκονται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο των συζητήσεων για την περιφερειακή ανάπτυξη, η σημερινή ημερίδα του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας και του Πανεπιστημίου Πατρών, στις 6μμ στην αίθουσα του ΤΕΕ/ΤΔΕ, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Αχαΐα και τη Δυτική Ελλάδα. Η εκδήλωση, που πραγματοποιείται στην Πάτρα με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας, ερευνητικών ιδρυμάτων, επιχειρηματικών φορέων και οργανισμών καινοτομίας, σηματοδοτεί την έναρξη της πρωτοβουλίας για τη «Χαρτογράφηση του Τεχνολογικού και Καινοτομικού Οικοσυστήματος της Αχαΐας». Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια που αναλαμβάνουν το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών με στόχο την καταγραφή, αποτύπωση και ανάλυση του τεχνολογικού, ερευνητικού και καινοτομικού δυναμικού της περιοχής. Σκοπός της δράσης είναι να δημιουργηθεί μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις δυνάμεις που δραστηριοποιούνται στην Αχαΐα, να αναδειχθούν οι συνεργασίες και οι δυνατότητες που υπάρχουν, αλλά και να εντοπιστούν οι ανάγκες και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το τοπικό οικοσύστημα. Η χρονική συγκυρία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μόλις πριν από λίγες ημέρες, η Αθήνα φιλοξένησε τα Panathēnea 2026, μια διεθνή διοργάνωση που συγκέντρωσε εκπροσώπους της τεχνολογίας, των επενδύσεων, της επιχειρηματικότητας, της έρευνας και του πολιτισμού από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πέρα από το μέγεθος της διοργάνωσης, το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε ήταν η σημασία των οικοσυστημάτων καινοτομίας και η ανάγκη σύνδεσης της γνώσης με την παραγωγή, της έρευνας με την επιχειρηματικότητα και των τοπικών κοινοτήτων με τα διεθνή δίκτυα συνεργασίας. Η συζήτηση αυτή δεν αφορά μόνο την Αθήνα. Αφορά και τις περιφέρειες που διαθέτουν ισχυρό επιστημονικό και ερευνητικό αποτύπωμα και αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν καλύτερα τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Η Αχαΐα συγκαταλέγεται διαχρονικά σε αυτές τις περιοχές. Το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, η παρουσία του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, τα ερευνητικά ινστιτούτα, το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών, οι τεχνολογικές επιχειρήσεις, οι νεοφυείς εταιρείες, οι παραγωγικοί φορείς και οι δομές υποστήριξης της επιχειρηματικότητας συνθέτουν ένα ευρύ πλέγμα δραστηριοτήτων που έχει διαμορφωθεί μέσα από δεκαετίες επένδυσης στη γνώση και την έρευνα. Στην ημερίδα εχουν κληθεί να συμμετάσχουν εκπρόσωποι της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Επιμελητηρίου Αχαΐας, του Περιφερειακού Επιστημονικού Συμβουλίου Έρευνας και Καινοτομίας, του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, του Επιστημονικού Πάρκου Πατρών, ερευνητικών ινστιτούτων, επιχειρηματικών συνδέσμων και οργανισμών που δραστηριοποιούνται στην καινοτομία και την τεχνολογία. Η ευρεία αυτή συμμετοχή αναδεικνύει την ανάγκη ενός κοινού διαλόγου για το πώς μπορεί να ενισχυθεί η διασύνδεση μεταξύ έρευνας, εκπαίδευσης και πραγματικής οικονομίας. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η καταγραφή των φορέων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Είναι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, η ανάδειξη πιθανών συνεργειών και η δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης εικόνας για τις δυνατότητες του τοπικού οικοσυστήματος. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρωτοβουλία που ξεκινά σήμερα μπορεί να προσφέρει χρήσιμα στοιχεία για τον σχεδιασμό των επόμενων βημάτων από τους θεσμικούς, ακαδημαϊκούς και παραγωγικούς φορείς της περιοχής. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξη τομέων στους οποίους η Αχαΐα διαθέτει ήδη σημαντική τεχνογνωσία και παρουσία. Η σημερινή ημερίδα δεν αποτελεί το τέλος μιας διαδικασίας αλλά την αφετηρία της. Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μήνυμα που εκπέμπει. Ότι η Αχαΐα επιχειρεί να αποκτήσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των δυνάμεων που διαθέτει στους τομείς της γνώσης, της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, προκειμένου να ενισχύσει τις συνεργασίες και να σχεδιάσει πιο αποτελεσματικά τα επόμενα βήματά της. Το αν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα εξελιχθεί σε ένα ουσιαστικό εργαλείο αναπτυξιακού σχεδιασμού θα φανεί στην πορεία. Ωστόσο, το γεγονός ότι ανοίγει ένας οργανωμένος διάλογος ανάμεσα σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και θεσμικούς φορείς αποτελεί από μόνο του μια θετική εξέλιξη για την Πάτρα, την Αχαΐα και τη Δυτική Ελλάδα. Άλλωστε, το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε και από διεθνείς διοργανώσεις όπως τα πρόσφατα Panathēnea είναι ότι η ανάπτυξη ισχυρών οικοσυστημάτων δεν προκύπτει από μεμονωμένες δράσεις, αλλά από τη σταθερή συνεργασία των φορέων μιας περιοχής γύρω από κοινούς στόχους και προτεραιότητες.

Καινοτομία

KAINOTOMIA, ΤΕΕ/ΤΔΕ. ΠΑΝΕΠΣΙΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

29 Μαΐου 2026

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το πρώτο ψηφιακό συνέδριο του έργου DigiWest

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026, το πρώτο ψηφιακό συνέδριο του έργου DigiWest, με τίτλο «Καινοτομία, Τεχνητή Νοημοσύνη & Ψηφιακή Ανάπτυξη για τις Επιχειρήσεις της Δυτικής Ελλάδας». Το πρώτο αυτό ψηφιακό συνέδριο, έθεσε στο επίκεντρο τη μετάβαση των επιχειρήσεων στη νέα ψηφιακή εποχή, αναδεικνύοντας τον ρόλο της καινοτομίας, της Τεχνητής Νοημοσύνης, του eCommerce και των σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της εξωστρέφειας και της αναπτυξιακής προοπτικής των τοπικών επιχειρήσεων. Στο συνέδριο συμμετείχαν στελέχη επιχειρήσεων, εκπρόσωποι θεσμικών και επιμελητηριακών φορέων, ειδικοί της ψηφιακής οικονομίας και επαγγελματίες της αγοράς, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για το μέλλον της επιχειρηματικότητας στη Δυτική Ελλάδα. Στο πλαίσιο της πρώτης ενότητας, DigiWest – Press Conference, παρουσιάστηκαν οι βασικές παρεμβάσεις και τα αποτελέσματα του έργου, καθώς και η έως τώρα συμβολή του στην επιχειρηματικότητα της Δυτικής Ελλάδας. Η ενότητα περιλάμβανε την παρουσίαση του έργου από την Αναστασία Πυργάκη, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Αναπτυξιακού Προγραμματισμού της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, τον Δημήτρη Άσπρο, Εκπρόσωπο της Αναδόχου Ένωσης Εταιρειών και CEO της DataConsultants, και τον Θεόδωρο Τσούμπελη, CEO της Dynacomp. Ακολούθησε η παρουσίαση καλών πρακτικών από ωφελούμενες επιχειρήσεις του Κόμβου Ψηφιακού Μετασχηματισμού DigiWest. Οι επιχειρήσεις παρουσίασαν παραδείγματα υιοθέτησης και εφαρμογής δράσεων ψηφιακού μετασχηματισμού, αναδεικνύοντας πώς η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων μπορεί να συμβάλει στην αναβάθμιση της λειτουργίας, της προβολής και της ανταγωνιστικότητάς τους. Στη συνέχεια, μέσα από τη θεματική ενότητα «Επιχειρηματικότητα και Τεχνητή Νοημοσύνη», η οποία φιλοξενήθηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου RegionalGrowthConference 2026, αναδείχθηκε ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στις σύγχρονες ανταποδοτικές υπηρεσίες των Επιμελητηρίων προς τις επιχειρήσεις-μέλη τους. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών και εργαλείων AI για την προβολή των τοπικών επιχειρήσεων, την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και την ενίσχυση της εξωστρέφειας, της ανταγωνιστικότητας και της τουριστικής ανάπτυξης. Στην ενότητα συμμετείχαν ο Βασίλης Χρηστίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της KNOWLEDGE AE, ο Θεόδωρος Βασιλόπουλος, Αντιπεριφερειάρχης Εξυπηρέτησης του Πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο Θεόδωρος Λουλούδης, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αχαΐας, ο Κώστας Λεβέντης, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας, ο Παναγιώτης Τσιχριτζής, Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Αιτωλοακαρνανίας, καθώς και ο Διονύσιος Χαράλαμπος Καλαματιανός, Βουλευτής Ηλείας. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Απόστολος Αναστασόπουλος από την εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ». Η τελευταία ενότητα, με τίτλο «From Local to Global», επικεντρώθηκε στο πώς οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να κάνουν scale μέσω του eCommerce με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι δυνατότητες που προσφέρουν οι ψηφιακές πλατφόρμες, η ανάλυση δεδομένων, τα εργαλεία αυτοματοποίησης και οι λύσεις AI για την επέκταση των επιχειρήσεων από την τοπική αγορά σε ευρύτερα, ακόμη και διεθνή, επιχειρηματικά περιβάλλοντα. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Γεώργιος Γεωργιόπουλος, COO της SatoriAnalytics, ο Κωνσταντίνος Στρουμπάκης, Founder της Apifon, ο Χάρης Τάκας, General Manager της efood, η Κατερίνα Σουρούνη, NationalTechnologyOfficer της Microsoft, και ο Χρήστος Γεωργακόπουλος, Digital Operations AI Director της Sleed. Τη συζήτηση συντόνισε ο Δημήτριος Θεοφάνους, ManagingDirector της eTURN. Το πρώτο ψηφιακό συνέδριο του έργου DigiWest ανέδειξε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αποτελεί μια αφηρημένη έννοια, αλλά μια άμεση και πρακτική ανάγκη για τις επιχειρήσεις που θέλουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ανθεκτικές και εξωστρεφείς. Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ψηφιακών εργαλείων και του eCommerce μπορεί να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις σε τομείς όπως η οργάνωση, η παραγωγικότητα, η προβολή, οι πωλήσεις, η εξυπηρέτηση πελατών και η διεύρυνση αγορών. Το έργο «DigiWest –Κόμβος για τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό των Επιχειρήσεων» αποτελεί το υποέργο 1 της Πράξης «Υποστηρικτικές Υπηρεσίες για την ενίσχυση της Επιχειρηματικότητας» με κωδικό ΟΠΣ 6004483, η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Δυτική Ελλάδα 2021-2027». Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό 3.968.000,00€ (συμπ. ΦΠΑ) και η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.

Επιχειρηματικά Νέα

DigiWest, KAINOTOMIA, τεχνητή νοημοσύνη, Ψηφιακή Ανάπτυξη

24 Μαΐου 2026

Από το Clawback στην Καινοτομία: Μπορεί η Ελλάδα να γίνει κόμβος φαρμακευτικής γνώσης;

Του Κωνσταντίνου Πουλά, Αναπληρωτή Καθηγητή Βιοχημείας Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Πατρών Η χώρα δεν χρειάζεται να ανακαλύψει αύριο το επόμενο blockbuster φάρμακο. Χρειάζεται πρώτα να χτίσει οικοσύστημα γνώσης, συνεργασίας και εμπιστοσύνης. Η δημόσια συζήτηση για το φάρμακο στην Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη εδώ και χρόνια σε μια στενή λογική δημοσιονομικής διαχείρισης. Clawback, rebates, κλειστοί προϋπολογισμοί και διαρκείς συγκρούσεις μεταξύ Πολιτείας και φαρμακοβιομηχανίας μονοπωλούν την ατζέντα. Την ίδια στιγμή όμως, η παγκόσμια φαρμακευτική βιομηχανία περνά στη μεγαλύτερη τεχνολογική μετάβαση των τελευταίων δεκαετιών: τεχνητή νοημοσύνη, ιατρική ακριβείας, βιολογικά φάρμακα, κυτταρικές θεραπείες και αξιοποίηση πραγματικών κλινικών δεδομένων αλλάζουν ριζικά τον τρόπο ανάπτυξης νέων θεραπειών. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η Ελλάδα μπορεί να ανταγωνιστεί αύριο τη Novartis, τη Roche ή τη Pfizer στην ανακάλυψη νέων μορίων. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να αποκτήσει έναν διακριτό ρόλο στη νέα παγκόσμια αλυσίδα φαρμακευτικής καινοτομίας. Η απάντηση είναι ναι, αλλά μόνο αν αλλάξει μοντέλο σκέψης. Σήμερα, το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η υποχρηματοδότηση. Είναι ο θεσμικός και πνευματικός απομονωτισμός μεταξύ πανεπιστημίων, βιομηχανίας και κράτους. Παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια παράγουν σημαντικό επιστημονικό έργο στις βιοεπιστήμες, η γνώση σπάνια μετατρέπεται σε καινοτόμο προϊόν, κλινική εφαρμογή ή επενδυτική δραστηριότητα. Η Ελλάδα εξακολουθεί να λειτουργεί περισσότερο ως αγορά κατανάλωσης φαρμάκων και λιγότερο ως οικοσύστημα παραγωγής γνώσης. Αυτό έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες. Η χώρα συνεχίζει να εξάγει υψηλής ποιότητας επιστημονικό προσωπικό προς τα διεθνή ερευνητικά κέντρα, ενώ ταυτόχρονα αδυνατεί να προσελκύσει επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας στην έρευνα και ανάπτυξη. Το brain drain δεν είναι απλώς κοινωνικό πρόβλημα· είναι απώλεια αναπτυξιακού κεφαλαίου. Κι όμως, η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα που παραμένουν σχεδόν αναξιοποίητα. Πρώτον, διαθέτει σημαντικούς πληθυσμούς ασθενών με μεσογειακές και σπάνιες γενετικές παθήσεις, όπως η β-θαλασσαιμία και άλλα κληρονομικά νοσήματα. Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα μετατροπής της χώρας σε «regional clinical trial hub» για εξειδικευμένες θεραπείες και εφαρμογές ιατρικής ακριβείας. Σε μια εποχή όπου οι κλινικές μελέτες αποτελούν παγκόσμια αγορά δισεκατομμυρίων ευρώ, η Ελλάδα θα μπορούσε να προσελκύσει επενδύσεις, θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και τεχνογνωσία. Δεύτερον, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία διαθέτει ήδη αξιόλογη εμπειρία σε γενόσημα και φαρμακοτεχνικές μορφές μέσω εταιρειών με διεθνή παρουσία. Το επόμενο βήμα δεν είναι απαραίτητα η πλήρης ανακάλυψη νέου φαρμάκου από μηδενική βάση, κάτι που απαιτεί επενδύσεις δισεκατομμυρίων και υποδομές που σήμερα δεν διαθέτουμε. Είναι όμως απολύτως ρεαλιστικό να αναπτυχθούν βελτιωμένες φαρμακοτεχνικές μορφές, καινοτόμα συστήματα χορήγησης και προϊόντα με κατοχυρωμένη πνευματική ιδιοκτησία. Τρίτον, η χώρα διαθέτει ένα υποτιμημένο αλλά εξαιρετικά ισχυρό κεφάλαιο: το Greek Pharma Diaspora. Δεκάδες Έλληνες επιστήμονες εργάζονται σήμερα σε κορυφαία R&D κέντρα πολυεθνικών φαρμακευτικών εταιρειών, από τη Βασιλεία και το Cambridge μέχρι τη Βοστώνη και το Σαν Φρανσίσκο. Αυτοί οι άνθρωποι αποτελούν τη φυσική γέφυρα μεταξύ ελληνικής ακαδημαϊκής γνώσης και διεθνών επενδυτικών αποφάσεων. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχει ούτε καν συστηματική χαρτογράφηση αυτού του δικτύου. Η μεγαλύτερη ευκαιρία όμως βρίσκεται πιθανώς στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των Real World Data. Εδώ απαιτείται σοβαρότητα και όχι εύκολος εντυπωσιασμός. Η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα τις υποδομές ή τα datasets για να ανταγωνιστεί τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η DeepMind ή η Isomorphic Labs στην AI-driven ανακάλυψη νέων μορίων. Όμως μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη σε πεδία με άμεσο πρακτικό και οικονομικό αποτέλεσμα: στην εξατομίκευση θεραπειών, στη βελτιστοποίηση κλινικών δοκιμών, στην ανάλυση πραγματικών δεδομένων ασθενών, και στη φαρμακοεπαγρύπνηση. Αυτή η μετάβαση έχει και βαθιά οικονομική σημασία. Το Real World Evidence μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο αξιολόγησης αποτελεσματικότητας θεραπειών και να βοηθήσει τη χώρα να περάσει από ένα μοντέλο «clawback-based healthcare» σε ένα μοντέλο «outcome-based healthcare». Με απλά λόγια: όχι απλώς έλεγχος κόστους, αλλά μέτρηση πραγματικού αποτελέσματος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας. Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα της σύνδεσης πανεπιστημίων και αγοράς. Στην Ελλάδα, το χάσμα αυτό παραμένει τεράστιο. Η πιο ουσιαστική παρέμβαση που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης είναι η δημιουργία Industrial PhDs, διδακτορικών που θα χρηματοδοτούνται από τη βιομηχανία και θα εκπονούνται στα Τμήματα Φαρμακευτικής της χώρας. Το μέτρο αυτό δεν αφορά μόνο την έρευνα. Αφορά τη δημιουργία μιας νέας γενιάς επιστημόνων που θα κατανοούν ταυτόχρονα την ακαδημαϊκή γνώση και τις ανάγκες της παραγωγής. Σήμερα, αυτό ακριβώς λείπει από το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας. Υπάρχει επίσης ένας ακόμη τομέας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον: η φαρμακευτική κάνναβη και τα nutraceuticals. Η ελληνική βιοποικιλότητα, σε συνδυασμό με τις νέες προσεγγίσεις «network pharmacology», μπορεί να δημιουργήσει προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας με εξαγωγικό προσανατολισμό. Όμως η επιτυχία θα έρθει μόνο μέσω επιστημονικής τεκμηρίωσης, GMP standards, clinical validation και σοβαρής κανονιστικής συμμόρφωσης. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η φαρμακευτική καινοτομία δεν αποτελεί απλώς πολιτική υγείας. Είναι στρατηγική οικονομικής ανάπτυξης. Ένα ισχυρό οικοσύστημα κλινικών μελετών, βιοϊατρικών δεδομένων και πανεπιστημιακής έρευνας δημιουργεί νέες επενδύσεις, υψηλής εξειδίκευσης θέσεις εργασίας και εξαγώγιμη τεχνογνωσία. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να γίνει Silicon Valley της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Χρειάζεται όμως να πάψει να λειτουργεί αποκλειστικά ως αγορά κατανάλωσης φαρμάκων και να μετατραπεί σε οικοσύστημα παραγωγής γνώσης, δεδομένων και κλινικής αξίας. Η πρόκληση δεν είναι να μοιράσουμε μια ολοένα μικρότερη πίτα. Η πρόκληση είναι να τη μεγαλώσουμε. Και αυτό δεν θα γίνει μόνο με περισσότερα χρήματα. Θα γίνει με θεσμούς συνεργασίας, με εμπιστοσύνη, με ανθρώπους που συνδέουν την επιστήμη με την παραγωγή και με μια νέα εθνική στρατηγική που αντιμετωπίζει τη φαρμακευτική καινοτομία όχι ως κόστος, αλλά ως αναπτυξιακή επένδυση για τη χώρα. Το άρθρο βασίζεται σε παρεμβάσεις του Καθ. Κωνσταντίνου Πουλά: στο Σεμινάριο ΓΔΕ του Πανεπιστημίου Πατρών με θέμα «Καινοτομία και Φαρμακευτική Βιομηχανία» και στη συζήτηση «Innovation Meets Industry» του ΣΦΕΕ (Μάιος 2026).

Απόψεις

KAINOTOMIA, ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΥΛΑΣ

12 Μαΐου 2026

Η οικονομία του αύριο χτίζεται τώρα και η Πάτρα δεν πρέπει να μείνει πίσω

Η παγκόσμια οικονομία αλλάζει με ταχύτητα που θυμίζει τεχνολογική επανάσταση. Και στην πραγματικότητα, αυτό ακριβώς συμβαίνει. Τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια εγκαταλείπουν σταδιακά το παλιό μοντέλο των μαζικών τοποθετήσεων και στρέφονται πλέον σε λίγες, επιλεγμένες επενδύσεις με στρατηγικό βάθος: τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, ενέργεια, data centres, ψηφιακές υποδομές. Η τελευταία έκθεση της KPMG αποτυπώνει με απόλυτη καθαρότητα τη νέα πραγματικότητα. Μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τα private equity funds διοχέτευσαν παγκοσμίως πάνω από 436 δισεκατομμύρια δολάρια, με τον κλάδο Τεχνολογίας, Μέσων και Τηλεπικοινωνιών να απορροφά μόνος του 127,5 δισ. δολάρια. Δεν είναι τυχαίο.Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις, οι μεταφορές, η βιομηχανία, η ενέργεια, ακόμη και οι ίδιες οι πόλεις. Και μαζί της αλλάζει και ο παγκόσμιος επενδυτικός χάρτης. Τα κεφάλαια πηγαίνουν εκεί όπου υπάρχουν δεδομένα, υποδομές, ενέργεια, καινοτομία και ανθρώπινο δυναμικό υψηλής εξειδίκευσης. Πηγαίνουν εκεί όπου μπορεί να στηθεί η οικονομία της επόμενης δεκαετίας. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της έκθεσης. Και αυτό είναι που πρέπει να διαβάσει προσεκτικά και η Πάτρα. Γιατί ο κόσμος δεν κινείται πλέον γύρω από τις παραδοσιακές οικονομίες χαμηλού κόστους. Οι επενδυτές δεν ψάχνουν «φθηνές αγορές». Ψάχνουν οικοσυστήματα. Ψάχνουν πόλεις που μπορούν να παράγουν τεχνολογία, γνώση και εξειδικευμένες υπηρεσίες. Και εδώ αρχίζει η μεγάλη πρόκληση για τη Δυτική Ελλάδα. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας, βρίσκονται μπροστά σε μια ιστορική καμπή. Όσες παραμείνουν εγκλωβισμένες σε ένα μοντέλο χαμηλής τεχνολογίας, περιορισμένης εξωστρέφειας και οικογενειακής επιβίωσης, θα δυσκολευτούν να ακολουθήσουν τις εξελίξεις. Η αγορά γίνεται πλέον πιο απαιτητική, πιο ψηφιακή και πιο διεθνοποιημένη. Όμως υπάρχει και η άλλη όψη. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θα επενδύσουν στην καινοτομία, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στις πράσινες τεχνολογίες, στις υπηρεσίες δεδομένων και στις διεθνείς συνεργασίες, μπορούν να βρουν χώρο σε αυτή τη νέα οικονομία. Ακόμη και μια μικρή εταιρεία στην Πάτρα μπορεί σήμερα να παρέχει υπηρεσίες λογισμικού, τεχνολογίας ή υποστήριξης σε διεθνείς αγορές. Η γεωγραφία δεν αποτελεί πλέον το εμπόδιο που ήταν πριν από δέκα χρόνια. Η Πάτρα, μάλιστα, διαθέτει πλεονεκτήματα που πολλές ελληνικές πόλεις θα ζήλευαν. Διαθέτει το Πανεπιστήμιο Πατρών, ερευνητικά ιδρύματα με υψηλό επιστημονικό επίπεδο, νέο ανθρώπινο δυναμικό, λιμάνι με στρατηγική θέση και μια αναπτυσσόμενη κοινότητα τεχνολογικών επιχειρήσεων. Διαθέτει δηλαδή τις πρώτες ύλες που απαιτεί η νέα εποχή. Αυτό που λείπει είναι η μεγάλη συλλογική απόφαση. Θέλει η πόλη να παραμείνει μια περιφερειακή οικονομία χαμηλής ταχύτητας ή θέλει να μετατραπεί σε κόμβο τεχνολογίας και καινοτομίας της Δυτικής Ελλάδας; Γιατί οι εξελίξεις τρέχουν ήδη. Τα δισεκατομμύρια κατευθύνονται στην τεχνητή νοημοσύνη, στις ενεργειακές υποδομές, στα data centres και στις ψηφιακές υπηρεσίες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κυριαρχούν σήμερα επειδή επένδυσαν εγκαίρως σε αυτούς τους τομείς. Η Ευρώπη προσπαθεί τώρα να καλύψει το χαμένο έδαφος. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει για άλλη μία φορά πίσω. Και η Πάτρα ακόμη περισσότερο. Η πόλη χρειάζεται σχέδιο. Χρειάζεται σύνδεση του πανεπιστημίου με την αγορά, τεχνολογικά πάρκα που να λειτουργούν πραγματικά, επενδυτικά κίνητρα, ψηφιακές υποδομές, συνεργασίες με διεθνείς επιχειρήσεις και ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που να κοιτάζει προς το μέλλον και όχι προς το παρελθόν. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν έρχεται η νέα οικονομία. Έχει ήδη έρθει. Το ερώτημα είναι αν η Πάτρα θα αποφασίσει να συμμετάσχει σε αυτήν ή αν θα την παρακολουθεί από απόσταση.

Απόψεις, Καινοτομία

KAINOTOMIA, ΠΑΤΡΑ, Τεχνολογία

28 Ιανουαρίου 2026

Ψηφιακά Δίδυμα: Από την καινοτομία στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής Μεταποίησης

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η βιομηχανική παραγωγή επαναπροσδιορίζεται από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τα Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins) παύουν σταδιακά να αποτελούν θεωρητικό εργαλείο και εξελίσσονται σε κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Στο πρόσφατο τεύχος του εξειδικευμένου περιοδικού «Εργαλειομηχανές» των εκδόσεων MOISIADIS PUBLICATIONS, παρουσιάζεται αναλυτικά η εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνολογίας από την ελληνική εταιρεία FEAC Engineering, μέσα από άρθρο με συγγραφική επιμέλεια του Κωνσταντίνου Λουκά (CFD Expert) και του Δημήτρη Τζιάτζιου (Sales & After Sales Engineer – CAD & CAM Expert). Το δημοσίευμα αναδεικνύει πώς τα Ψηφιακά Δίδυμα λειτουργούν ως «γέφυρα» μεταξύ σχεδιασμού, προσομοίωσης και παραγωγής, μετατρέποντας τη θεωρητική ακρίβεια σε μετρήσιμη επιχειρηματική αξία. Ενιαία Ψηφιακή Ροή: Από το CAD στην CNC Στην παραδοσιακή παραγωγική διαδικασία, η μετάβαση από το σχεδιασμό στην τελική κατεργασία χαρακτηρίζεται συχνά από ασυνέχειες, διορθώσεις και επαναλήψεις. Κάθε σφάλμα στο αρχικό στάδιο μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος και καθυστερήσεις. Η προσέγγιση που παρουσιάζεται από τη FEAC Engineering βασίζεται στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου end-to-end digital thread, από το CAD/CAE design και την προσομοίωση, έως το NX CAM και την CNC παραγωγή. Με τον τρόπο αυτό, η επιχείρηση επιτυγχάνει σημαντική μείωση δοκιμών και απορρίψεων, αυξάνοντας την πιθανότητα επιτυχούς παραγωγής από το πρώτο κιόλας τεμάχιο. Σε όρους επιχειρηματικής στρατηγικής, η συγκεκριμένη πρακτική περιορίζει το ρίσκο επένδυσης σε νέα προϊόντα και μειώνει δραστικά τον χρόνο διάθεσης στην αγορά. Ολιστική Προσέγγιση και Οικονομικά Οφέλη Η ενοποίηση CAD/CAM και CAE, όπως περιγράφεται στο άρθρο των Λουκά και Τζιάτζιου, επιτρέπει την ταυτόχρονη βελτιστοποίηση σχεδιασμού και παραγωγής. Το αποτέλεσμα είναι: μείωση κόστους ανά εξάρτημα, βελτίωση ποιοτικών προδιαγραφών, περιορισμός επανεργασιών, εξοικονόμηση ενέργειας και πρώτων υλών, επιμήκυνση του κύκλου ζωής του εξοπλισμού. Σε μία περίοδο έντονων πληθωριστικών πιέσεων και αυξημένων λειτουργικών δαπανών, τέτοιου τύπου παρεμβάσεις αποτελούν κρίσιμο εργαλείο διατήρησης της κερδοφορίας. Διεθνής Εφαρμογή και Ελληνική Προοπτική Η αξία των Ψηφιακών Διδύμων έχει ήδη επιβεβαιωθεί διεθνώς σε τομείς υψηλής τεχνολογικής έντασης, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, η αεροδιαστημική, η ενέργεια, η ναυτιλία και η αμυντική βιομηχανία. Σε αυτούς τους κλάδους, η δυνατότητα προσομοίωσης πραγματικών συνθηκών πριν την παραγωγή μειώνει σημαντικά το επιχειρηματικό ρίσκο και ενισχύει την αξιοπιστία των προϊόντων. Για την ελληνική μεταποίηση, η οποία επιδιώκει την ενίσχυση της εξωστρέφειας και την ένταξη σε διεθνείς αλυσίδες αξίας, η υιοθέτηση αντίστοιχων πρακτικών μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης αναβάθμισης. Η περίπτωση της FEAC Engineering καταδεικνύει ότι η εγχώρια τεχνογνωσία υπάρχει και μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας βιομηχανικής εποχής. Ψηφιακός Μετασχηματισμός ως Στρατηγική Ανάπτυξης Παρά τη σταδιακή πρόοδο, μεγάλο μέρος της ελληνικής βιομηχανίας εξακολουθεί να υστερεί στον ψηφιακό εκσυγχρονισμό. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερη παραγωγικότητα και περιορισμένη ανταγωνιστικότητα. Η επένδυση σε τεχνολογίες όπως τα Ψηφιακά Δίδυμα δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική αναβάθμιση. Αποτελεί στρατηγική επιλογή που επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή δυναμική των επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η αξιοποίηση εξειδικευμένων συνεργατών, όπως η FEAC Engineering, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ θεωρητικής και εφαρμοσμένης καινοτομίας.

Καινοτομία

FEAC Engineering, KAINOTOMIA, Ελληνική Μεταποίηση, Ψηφιακά Δίδυμα

22 Δεκεμβρίου 2025

8 θεσμικές παρεμβάσεις για την προώθηση της καινοτομίας (2019-2025)

Του Μιχάλη Δρίτσα* Την περίοδο 2019-2025, η ελληνική οικονομία βρέθηκε μπροστά σε μια συνειδητή στρατηγική επιλογή: τη μετάβαση από ένα μοντέλο ανάπτυξης χαμηλής προστιθέμενης αξίας σε ένα οικοσύστημα καινοτομίας, γνώσης και τεχνολογικής επιχειρηματικότητας. Μέσα από διαδοχικές θεσμικές παρεμβάσεις, η Πολιτεία επιχείρησε να καλύψει χρόνιες υστερήσεις, να κινητοποιήσει ιδιωτικά κεφάλαια και να δημιουργήσει προβλέψιμο περιβάλλον για startups, επενδυτές και ερευνητικούς φορείς. Οι οκτώ παρεμβάσεις που ακολουθούν συγκροτούν τον βασικό κορμό αυτής της μεταρρυθμιστικής διαδρομής. ΕΑΤΕ & EquiFund II: Δημόσιος επενδυτικός βραχίονας “equity” Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων επανατοποθετήθηκε θεσμικά από το 2020 ως ο εθνικός δημόσιος επενδυτικός βραχίονας συμμετοχών (VC/PE). Παράλληλα, επαναδραστηριοποιήθηκε το EquiFund (EquiFund II) με χρηματοδότηση ΕΣΠΑ 2021–2027, σε συνεργασία με το European Investment Fund. Μέσω των δύο «υπερταμείων», η διαθέσιμη χρηματοδοτική ισχύς προς τα Venture Capital Funds χαρακτηρίζεται πλέον επαρκής και συστηματική. Elevate Greece: Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων Με το άρθρο 47 του Ν. 4712/2020 συστάθηκε το Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων, το οποίο οργανώθηκε με ΚΥΑ το 2020 και ξεκίνησε επίσημα τη λειτουργία του στις 13.10.2020. Η μετεξέλιξή του σε Elevate Greece Α.Ε. (Ν. 4914/2022) και η συγκρότηση πρώτου Δ.Σ. το 2023 το καθιέρωσαν ως κεντρικό κόμβο του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας, με 1.036 εγγεγραμμένες επιχειρήσεις έως το τέλος του 2025. Θεσμικό πλαίσιο για Angel Investors Ο Ν. 4712/2020 εισήγαγε για πρώτη φορά φορολογικά κίνητρα για επενδυτικούς αγγέλους που τοποθετούνται σε startups του Elevate Greece, ενώ η ΚΥΑ του 2021 εξειδίκευσε τις διαδικασίες. Με τον Ν. 5162/2024, τα κίνητρα ενισχύθηκαν περαιτέρω μέσω τροποποίησης του ΚΦΕ, ανοίγοντας οργανωμένα την πρόσβαση των startups σε ιδιωτικά κεφάλαια πρώιμου σταδίου. Νέο πλαίσιο για Spin-offs (Τεχνοβλαστούς) Ο Ν. 4864/2021 (άρθρα 51–68) εισήγαγε ενιαίο και σύγχρονο πλαίσιο για τους τεχνοβλαστούς: από τη σύσταση και τη διαχείριση IP έως τη συμμετοχή ΑΕΙ/ΕΚ και επενδυτών. Για πρώτη φορά, η Ελλάδα ευθυγραμμίστηκε με διεθνή πρότυπα αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων. Μεταφορά Τεχνολογίας: ΕΣΠΑ ως προετοιμασία μεταρρύθμισης Τα ΕΣΠΑ 2014–2020 και 2021–2027 χρηματοδότησαν Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας ως επενδύσεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό. Αν και δεν συνιστούν από μόνες τους θεσμική μεταρρύθμιση, δημιούργησαν την αναγκαία ωριμότητα για την επόμενη φάση: ενιαίο πλαίσιο και κοινό μοντέλο διακυβέρνησης. Φορολογικά κίνητρα για Stock Options Η μεταρρύθμιση της περιόδου 2019–2020 (Ν. 4646/2019 και Ν. 4712/2020) καθιέρωσε φορολόγηση stock options ως υπεραξία και ειδικό, ευνοϊκό καθεστώς για startups του Elevate Greece. Η Ελλάδα ευθυγραμμίστηκε έτσι με τα διεθνή πρότυπα αμοιβών μετοχικής συμμετοχής. R&D Tax Incentives: Τριπλή αναβάθμιση Από την υπερέκπτωση 130% (Ν. 4386/2016), η Ελλάδα πέρασε στο 200% (Ν. 4712/2020), κατατασσόμενη στις ισχυρότερες χώρες του ΟΟΣΑ. Ο Ν. 5162/2024 εισήγαγε νέο, εκτεταμένο πλαίσιο με διεύρυνση επιλέξιμων δαπανών και πρόσθετα κίνητρα για συνεργασίες και ΜμΕ σε «καινοτομική R&D». Startup Golden Visa Με τον Ν. 5162/2024 θεσπίστηκε νέα άδεια διαμονής («Β.6») για επενδύσεις αποκλειστικά σε ελληνικές startups του Elevate Greece. Οι ΚΥΑ του 2025 ολοκλήρωσαν το διοικητικό πλαίσιο, διαφοροποιώντας ριζικά τη ρύθμιση από την κλασική Golden Visa και στοχεύοντας σε ενεργές επενδύσεις τεχνολογίας. Συνολικά, οι παρεμβάσεις της περιόδου 2019–2025 συνθέτουν ένα συνεκτικό –αν και ακόμη εξελισσόμενο- θεσμικό οικοσύστημα, το οποίο μετατοπίζει σταδιακά το αναπτυξιακό αποτύπωμα της χώρας προς την καινοτομία και την εξωστρέφεια. * Ο Μιχάλης Δρίτσας είναι στέλεχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στη ΜΟΔ Α.Ε., στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Σχεδιασμού, της Αξιολόγησης και της Εφαρμογής (ΕΥΣΣΑΕ), στη Μονάδα Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών ΕΣΠΑ.Διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος της Elevate Greece Α.Ε., συμβάλλοντας στη θεσμική συγκρότηση και την ανάπτυξη του εθνικού οικοσυστήματος νεοφυούς επιχειρηματικότητας. Είναι Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) και MBA, και μέλος του ΤΕΕ, του ΟΕΕ και του Chartered Institute of Marketing (CIM).

Απόψεις

KAINOTOMIA, Μιχάλης Δρίτσας

21 Δεκεμβρίου 2025

Μεταρρυθμίσεις Πισσαρίδη στην Έρευνα και την Καινοτομία: μια ψύχραιμη αποτίμηση

Του Μιχάλη Δρίτσα Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύθηκε μελέτη του Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών σχετικά με την πορεία υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων Πισσαρίδη στον τομέα της Έρευνας και της Καινοτομίας. Η συμβολή τέτοιων παρεμβάσεων στον δημόσιο διάλογο είναι αναμφίβολα χρήσιμη. Παράλληλα, ωστόσο, είναι σκόπιμο να κατατεθεί μια συμπληρωματική, πιο αναλυτική αποτίμηση, λαμβάνοντας υπόψη το πλήρες θεσμικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Μεθοδολογικό και αξιολογικό ζήτημα Η βασική απόκλιση δεν αφορά την πρόθεση ή την επάρκεια των πολιτικών, αλλά: τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η «εφαρμογή» μιας μεταρρύθμισης και τον βαθμό στον οποίο συνυπολογίζονται όλες οι διαθέσιμες παρεμβάσεις (νομοθεσία, ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, ειδικά χρηματοδοτικά εργαλεία). Στον χώρο της έρευνας και της καινοτομίας οι πολιτικές έχουν μακρύ χρόνο ωρίμανσης (συχνά 5–10 έτη), εφαρμόζονται πολυεπίπεδα και δεν αποτυπώνονται άμεσα σε διεθνείς δείκτες. Εάν αυτά τα χαρακτηριστικά αγνοηθούν, ενεργές θεσμικά πολιτικές κινδυνεύουν να εμφανιστούν ως «μη εφαρμοσμένες», απλώς επειδή δεν έχουν ακόμη αποδώσει πλήρως μετρήσιμα αποτελέσματα. Τι έχει πραγματικά υλοποιηθεί Η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια συνεκτική κυβερνητική παρέμβαση στον τομέα της Έρευνας και Καινοτομίας. Ενδεικτικά: θεσπίστηκαν φορολογικά κίνητρα για Business Angels και για δαπάνες R&D, επικαιροποιήθηκε το πλαίσιο για ευρεσιτεχνίες και την εμπορική αξιοποίηση διανοητικής ιδιοκτησίας, χρηματοδοτήθηκαν και δικτυώθηκαν Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας σε όλους τους ερευνητικούς φορείς, επαναχρηματοδοτήθηκε η βασική έρευνα μέσω του ΕΛΙΔΕΚ, ενισχύθηκε η επιχειρηματική έρευνα μέσω δράσεων όπως το «Ερευνώ – Καινοτομώ» και τα EDIH, ενεργοποιήθηκε η δημόσια συμμετοχή σε Venture Capital μέσω του EquiFund II και της ΕΑΤΕ, δημιουργήθηκαν θεσμικές υποδομές για δεδομένα και ψηφιακή διακυβέρνηση. Πρόκειται για πολιτικές που νομοθετήθηκαν, χρηματοδοτήθηκαν και λειτουργούν, ακόμη κι αν ορισμένες βρίσκονται –εύλογα– σε φάση ωρίμανσης. Τι απομένει και τι μπορεί να βελτιωθεί Αναμφίβολα, δεν έχουν ολοκληρωθεί όλα. Υπάρχουν πεδία που παραμένουν σε εξέλιξη, άλλα που απαιτούν θεσμικές βελτιώσεις και ορισμένα που χρειάζονται επανασχεδιασμό με βάση την εμπειρία (όπως ακυρωμένα ή μη ώριμα έργα). Αυτή, όμως, είναι η φυσιολογία κάθε σοβαρής μεταρρυθμιστικής προσπάθειας – ιδίως σε έναν τομέα τόσο σύνθετο όσο η έρευνα και η καινοτομία. Ένα συμπέρασμα χωρίς αντιπαράθεση Η κριτική είναι αναγκαία και χρήσιμη. Εξίσου αναγκαία, όμως, είναι η αναγνώριση της πραγματικής προόδου που έχει συντελεστεί. Τα τελευταία χρόνια έχουν τεθεί θεμέλια, κινητοποιήθηκαν σημαντικοί πόροι και δημιουργήθηκαν εργαλεία που μπορούν να αποδώσουν ακόμη περισσότερο στο επόμενο διάστημα. Η συζήτηση οφείλει να γίνεται με ακρίβεια, θεσμική μνήμη και κοινό στόχο: να χτίσουμε πάνω σε όσα έγιναν, να διορθώσουμε όσα χρειάζονται και να ενισχύσουμε περαιτέρω το ελληνικό οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας. Ο Μιχάλης Δρίτσας είναι στέλεχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στη ΜΟΔ Α.Ε., στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Σχεδιασμού, της Αξιολόγησης και της Εφαρμογής (ΕΥΣΣΑΕ), στη Μονάδα Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών ΕΣΠΑ.Διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος της Elevate Greece Α.Ε., συμβάλλοντας στη θεσμική συγκρότηση και την ανάπτυξη του εθνικού οικοσυστήματος νεοφυούς επιχειρηματικότητας. Είναι Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) και MBA, και μέλος του ΤΕΕ, του ΟΕΕ και του Chartered Institute of Marketing (CIM). ΔΕΙΤΕ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΚΕΦΙΔ Παρουσίαση-Πισσαρίδη-final (1)

Απόψεις

KAINOTOMIA, ΕΡΕΥΝΑ, Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών, Μεταρρυθμίσεις Πισσαρίδη, Μιχάλης Δρίτσας

28 Σεπτεμβρίου 2025

ERC Grants: Γιατί η Ελλάδα μένει πίσω στο μεγάλο παιχνίδι της αριστείας

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα καταγράφει συνεχή αύξηση στον αριθμό των ερευνητών σε ΑΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα, ξεπερνώντας μάλιστα τον μέσο όρο της ΕΕ-27. Παράλληλα, εκατοντάδες Έλληνες επιστήμονες (και από τα ακαδημαϊκά ιδρύματα της Πάτρας) συγκαταλέγονται στη διεθνή λίστα «Top 2%» των πιο επιδραστικών ερευνητών παγκοσμίως (Elsevier/Stanford). Ωστόσο, όταν το κριτήριο γίνεται η κορυφαία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για έρευνα αιχμής —τα περίφημα Επιχορηγήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC Grants)— η χώρα εμφανίζει εικόνα βαθιάς υστέρησης. Το παράδοξο των αριθμών Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), η Ελλάδα έχει ποσοστό επιτυχίας μόλις 5,1% την περίοδο FP7–Horizon Europe, τη στιγμή που Ολλανδία και Αυστρία υπερβαίνουν το 17%. Η διαφορά δεν είναι μόνο ποσοτική, αλλά και ποιοτική: σε κάθε κύκλο, χώρες με παρόμοιο πληθυσμό συγκεντρώνουν δεκάδες επιχορηγήσεις εκκίνησης (Starting Grants), εδραίωσης (Consolidator Grants) και προχωρημένης έρευνας (Advanced Grants), ενώ η Ελλάδα περιορίζεται σε 1-2 επιτυχίες. 📊 Διάγραμμα 1: Ποσοστά επιτυχίας ERC ανά χώρα (FP7–Horizon Europe) Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η Ελλάδα κατατάσσεται δεύτερη —πίσω μόνο από τη Δανία— σε αριθμό ερευνητών ανά εκατομμύριο κατοίκων (ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης, Full Time Equivalent – FTE). Με άλλα λόγια, διαθέτουμε ανθρώπινο κεφάλαιο που ξεπερνά χώρες όπως Ολλανδία, Ιρλανδία ή Πορτογαλία, που όμως πετυχαίνουν πολλαπλάσια ERC. 📊 Διάγραμμα 2: Αριθμός επιστημόνων σε ΑΕΙ και ΕΚ ανά εκατ. κατοίκων (2014–2023, Eurostat) Η αντίφαση κορυφώνεται όταν συγκρίνουμε τα τελευταία αποτελέσματα (2024–2025): Αυστρία, Δανία και Σουηδία συγκεντρώνουν διψήφιους αριθμούς νέων επιχορηγήσεων (Grants) σε όλες τις κατηγορίες, ενώ η Ελλάδα μένει στο περιθώριο. 📊 Διάγραμμα 3: ERC Grants ανά χώρα στους τελευταίους κύκλους (2024–2025) Τι φταίει Λίγες υποβολές – Σε αντίθεση με χώρες όπως η Πορτογαλία που κατέθεσε πάνω από 600 προτάσεις στον τελευταίο κύκλο, η Ελλάδα υπέβαλε μόλις 81. Κατακερματισμένη διακυβέρνηση – Η έρευνα και καινοτομία (Research & Innovation – R&I) «μοιράζεται» μεταξύ Παιδείας και Ανάπτυξης, με αποτέλεσμα ασυντόνιστες προσκλήσεις και προβληματική εκπροσώπηση στα ευρωπαϊκά fora. Διοικητικός φόρτος – Ο χρόνος των ερευνητών εξαντλείται σε γραφειοκρατία ΕΛΚΕ, διαχείριση εργαστηρίων και υπερβολικό διδακτικό έργο, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για «υψηλού ρίσκου» προτάσεις στο ERC. Έλλειψη σταθερής χρηματοδότησης – Η απουσία επαρκούς βασικής χρηματοδότησης (core funding) δεν επιτρέπει τη δημιουργία των προκαταρκτικών αποτελεσμάτων (preliminary results) που ζητά το ERC, ούτε καλλιεργεί την κουλτούρα βασικής έρευνας. Τι πρέπει να αλλάξει (σύμφωνα με απόψεις και προτάσεις ειδικών που διατυπώνονται στο δημόσιο χώρο) – Ενιαία ηγεσία για Έρευνα & Καινοτομία (Research & Innovation – R&I): Εξειδικευμένο Υπουργείο Έρευνας & Καινοτομίας, με αρμοδιότητα τόσο για ΑΕΙ όσο και για Ερευνητικά Κέντρα. – Απλοποίηση διαδικασιών: Ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο (rulebook) για προμήθειες, ηλεκτρονικές ροές, -40% χρόνος σε διοικητικές ενέργειες. – Εθνικός Επιταχυντής ERC (ERC Accelerator): Γραφεία προετοιμασίας προτάσεων (pre-award offices) σε κάθε ίδρυμα, δοκιμαστικές συνεντεύξεις (mock interviews) με διεθνείς κριτές, μικρο-επιχορηγήσεις (micro-grants) για προκαταρκτικά δεδομένα (preliminary data). – Χρόνος για έρευνα: Μείωση διδακτικού φόρτου για ERC υποψήφιους, επιδοτούμενες εκπαιδευτικές άδειες (sabbaticals). – Κίνητρα και λογοδοσία: Συμπληρωματικές ενισχύσεις (top-ups) για ERC grantees, ταχεία μονιμοποίηση, δημόσιος πίνακας με υποβολές/επιτυχίες ανά ίδρυμα. Επίλογος Η Ελλάδα δεν υστερεί σε επιστήμονες, αλλά σε δομές και κουλτούρα υποστήριξης της έρευνας αιχμής. Το παράδειγμα της Πορτογαλίας δείχνει ότι ακόμη και χώρες με παρόμοιες οικονομικές δυνατότητες μπορούν να αυξήσουν τη συμμετοχή τους με συστηματική προσπάθεια. Αν δεν κινηθούμε τώρα, θα παραμείνουμε εκτός πεδίου (outlier) σε έναν τομέα που κρίνει το μέλλον της οικονομίας της γνώσης. Πηγές – ERC Dashboard (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας – European Research Council, funded & evaluated proposals 2007–2025) – ERC Consolidator/Starting/Advanced Grants Statistics (2024–2025) – Eurostat, Research & Development Statistics (Πλήρους Απασχόλησης Ερευνητές – Full Time Equivalent Researchers) – Elsevier/Stanford Top 2% Scientists Dataset (2024 update) – Μιχάλης Δρίτσας, https://www.symboulos.gr/2025/08/provlimatismoi-kai-eisigiseis-gia-tin-erevna-kai-tin-kainotomia-stin-ellada/

Καινοτομία

ERC Grants, KAINOTOMIA, ΕΛΛΑΔΑ, Επιστήμονες, ΕΡΕΥΝΑ

21 Σεπτεμβρίου 2025

Γιατί η Ελλάδα μένει πίσω στην καινοτομία;

Παρά τις συντονισμένες προσπάθειες της τελευταίας πενταετίας, η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει «κολλημένη» γύρω από την 20ή θέση στο European Innovation Scoreboard (EIS) και στην 42η–45η στο Global Innovation Index (GII). Το ερώτημα είναι επίμονο: γιατί μικρότερες χώρες, όπως η Κύπρος, η Πορτογαλία, η Ουγγαρία και η Κροατία, καταφέρνουν να μας ξεπερνούν; Οι αριθμοί πίσω από την εικόνα Οι δείκτες καινοτομίας αξιολογούν σχετικές επιδόσεις: πατέντες ανά εκατομμύριο κατοίκων, δαπάνες R&D ως ποσοστό του ΑΕΠ, εξαγωγές high-tech υπηρεσιών, επιστημονικές δημοσιεύσεις, συνεργασίες πανεπιστημίων–βιομηχανίας. Η Ελλάδα τα πηγαίνει πολύ καλά σε παραγωγή γνώσης: 18η παγκοσμίως σε επιστημονικές και τεχνικές δημοσιεύσεις, 15η σε δαπάνες για λογισμικό, 14η σε πιστοποιήσεις ISO. Ωστόσο, υστερεί δραματικά στη μετατροπή αυτής της γνώσης σε οικονομικό αποτέλεσμα: 125η σε clusters, 107η σε συνεργασίες πανεπιστημίων–βιομηχανίας, 80η σε εξαγωγές ICT, 34η–38η σε πατέντες. Οι γείτονες που ανεβαίνουν Η Κύπρος αξιοποιεί έξυπνα την εξωστρέφεια: 1η παγκοσμίως στις εξαγωγές ICT υπηρεσιών. Η Πορτογαλία επενδύει δυνατά σε υποδομές και επιχειρηματικό R&D. Η Ουγγαρία στηρίζεται σε ισχυρή βιομηχανική βάση (αυτοκινητοβιομηχανία, φάρμακα), ενώ η Κροατία κάνει καλή χρήση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και χτίζει startup οικοσύστημα. Η ελληνική πραγματικότητα με παραδείγματα Παρά την υστέρηση στους δείκτες, στην Ελλάδα αναπτύσσονται νησίδες καινοτομίας: Upstream (Πατραϊκή καταγωγή): η διαστημική εταιρεία με έδρα την Αθήνα και παρουσία στην Πάτρα, αναπτύσσει δορυφορικές εφαρμογές και συνεργάζεται με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος. Sunlight (Ξάνθη): ελληνική πρωτοπόρος στις μπαταρίες λιθίου, εξάγει σε 100+ χώρες και επενδύει σε R&D για ηλεκτροκίνηση. Think Silicon (Πάτρα): startup που εξαγοράστηκε από την αμερικανική Applied Materials, ειδικεύεται σε σχεδίαση μικροτσίπ για γραφικά και φορητές συσκευές. Viva Wallet (Αθήνα): fintech unicorn, που πρόσφατα εξαγοράστηκε κατά πλειοψηφία από την JP Morgan, δείχνοντας ότι το ελληνικό οικοσύστημα μπορεί να παράγει scale-ups. Pharmathen (Αθήνα): μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές φαρμακευτικές, με ισχυρή R&D βάση και πατέντες σε καινοτόμα φαρμακευτικά σκευάσματα. Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η απουσία ταλέντου ή ιδεών, αλλά η έλλειψη συστηματικής σύνδεσης έρευνας–βιομηχανίας και η αδυναμία να δημιουργηθούν μεγάλα «οικοσυστήματα» που θα δώσουν ώθηση. Πάτρα: τοπικό οικοσύστημα με διεθνείς προοπτικές Η Πάτρα, με το Πανεπιστήμιο Πατρών, το ΙΤΥΕ «Διόφαντος» και το Επιστημονικό Πάρκο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: πλούσια ερευνητική παραγωγή, δεκάδες spinoffs και startups, αλλά μικρή διείσδυση στην αγορά. Παρότι έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες (π.χ. Equifund, VC funds, θερμοκοιτίδες), η μετάβαση από το «startup» στο «scale-up» παραμένει το αδύνατο σημείο. Το στοίχημα της επόμενης μέρας Η Ελλάδα χρειάζεται να επενδύσει σε τέσσερις κρίσιμους άξονες: Ενίσχυση της διανοητικής ιδιοκτησίας – περισσότερες πατέντες, σχέδια και εμπορικά σήματα. Δημιουργία ισχυρών clusters γύρω από κλάδους-αιχμής (ενέργεια, φάρμακα, microchips, logistics). Γέφυρες πανεπιστημίων–βιομηχανίας με κοινά έργα και φορολογικά κίνητρα. Διεθνοποίηση των startups και στήριξη για να γίνουν scale-ups. Συμπέρασμα Η Ελλάδα δεν υστερεί στη γνώση, αλλά στην οικονομική αξιοποίηση της γνώσης. Αν οι επιτυχημένες επιχειρήσεις που ήδη ξεχωρίζουν πολλαπλασιαστούν και αν δημιουργηθούν πραγματικά οικοσυστήματα καινοτομίας, τότε η χώρα μπορεί να διεκδικήσει με αξιώσεις θέση πολύ υψηλότερη από τη σημερινή 42η στον δείκτη Global Innovation Index.

Καινοτομία

KAINOTOMIA, ΕΛΛΑΔΑ

15 Σεπτεμβρίου 2025

Προς έναν ενιαίο χώρο Έρευνας και Καινοτομίας: δηλώσεις και προτάσεις

Σε δημόσια παρέμβασή του, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε με ιδιαίτερη έμφαση το ζήτημα της έρευνας και της καινοτομίας, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα μόνιμο κονδύλι στον κρατικό προϋπολογισμό για την έρευνα, με αυστηρά κριτήρια αξιολόγησης και αξιοκρατικές διαδικασίες. Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον συνιδρυτή του BioInnovation Greece, Νίκο Κυρπίδη, στο πλαίσιο του Bio3 Forum 2025, τόνισε ότι η χώρα μπορεί να μετασχηματιστεί σε «χώρα καινοτομίας», αρκεί να ξεπεράσει τον σημερινό κατακερματισμό του συστήματος και να ενοποιήσει τον δημόσιο και ιδιωτικό χώρο που δραστηριοποιείται στην Έρευνα και Ανάπτυξη. Για πρώτη φορά μάλιστα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ξεχωριστού Υπουργείου Έρευνας και Ανάπτυξης, που θα περιλαμβάνει και την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ώστε να συγκροτηθεί ένας πραγματικά ενιαίος ερευνητικός χώρος. Η παρέμβαση αυτή έρχεται να συναντήσει, με τρόπο που δείχνει συνέχεια στον δημόσιο διάλογο, το πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στον Σύμβουλο Επιχειρήσεων και στο symboulos.gr από τον Μιχάλη Δρίτσα, στέλεχος του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στο άρθρο με τίτλο «Προβληματισμοί και εισηγήσεις για την έρευνα και την καινοτομία στην Ελλάδα», αναδεικνύονται τα προβλήματα του πολυκερματισμού και της διάσπασης αρμοδιοτήτων σε διαφορετικά υπουργεία και φορείς, αλλά και η ανάγκη να υπάρξει διακριτό Υπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας, που θα συγκεντρώσει ΑΕΙ, ερευνητικά κέντρα και συναφείς οργανισμούς κάτω από ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο. Κοινός παρονομαστής τόσο στις πολιτικές δηλώσεις όσο και στις τεχνικές εισηγήσεις είναι η συνειδητοποίηση ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε ευρωπαϊκά προγράμματα και κατακερματισμένους φορείς, αλλά χρειάζεται εθνική στρατηγική, μόνιμη χρηματοδότηση και διαφανείς διαδικασίες αξιολόγησης. Η σύγκλιση αυτών των θέσεων δημιουργεί, ίσως για πρώτη φορά, ώριμο έδαφος για τη χάραξη μιας πραγματικά συνεκτικής Εθνικής Στρατηγικής Έρευνας και Καινοτομίας.

Καινοτομία

KAINOTOMIA, ΔΡΙΤΣΑΣ, ΕΡΕΥΝΑ, ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ, Μιχάλης Δρίτσας

31 Αυγούστου 2025

Προβληματισμοί και εισηγήσεις για την έρευνα και την καινοτομία στην Ελλάδα

* Του Μιχάλη Δρίτσα, Στελέχους Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ΓΓ ΕΣΠΑ/ΕΥΣΣΑΕ, Εθνικό Σημείο Επαφής «Strategic Technologies for Europe Platform», τ. Δ/νοντα Συμβούλου Elevate Greece AE Πρόσφατο άρθρο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ με τίτλο «Αξιολόγηση «στο πόδι» και αδιαφορία για την έρευνα» πρέπει να προβληματίσει σοβαρά την κυβέρνηση και να ξεκινήσει μια ουσιαστική συζήτηση για την Έρευνα και Καινοτομία καθώς το μέλλον κάθε χώρας συνδέεται άμεσα και καθοριστικά με την πρόοδό της στον τομέα και το πώς αυτή μεταφράζεται στην επιστημονική πρόοδο αλλά και πώς εισφέρει στην πραγματική οικονομία. Σύντομη ιστορική αναδρομή Το 2019 η αρμοδιότητα του τομέα της Έρευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας μεταφέρθηκε από το Υπουργείο Παιδείας στο Υπουργείο Ανάπτυξης μαζί με τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας. Πολλοί διαπίστωσαν ότι το διάστημα 2019-2023 ένας νέος άνεμος «φύσηξε» στον χώρο. Χαρακτηριστικότερες παρεμβάσεις ήταν η εισαγωγή ενός νέου και ολοκληρωμένου νόμου για τη σύσταση και ανάπτυξη των Τεχνοβλαστών (spin-off), η χρηματοδότηση των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας, των Κέντρων Ικανοτήτων, των νέων Συνεργατικών Σχηματισμών Καινοτομίας (Innovation Clusters), η σύσταση του Εθνικού Μητρώου Νεοφυών Επιχειρήσεων που μετεξελίχθηκε εν συνεχεία στην Elevate Greece ΑΕ με στόχο την καταγραφή και υποστήριξη των startups, η εισαγωγή γενναίων φοροαπαλλαγών για την πραγματοποίηση Έρευνας και Ανάπτυξης από επιχειρήσεις και πολλά άλλα μικρότερα αλλά επίσης σημαντικά. Εξυπακούεται ότι το Υπ. Ανάπτυξης «έχτισε» πάνω σε όσα είχαν δρομολογηθεί από την απελθούσα κυβέρνηση π.χ. ΕΛΙΔΕΚ, Ερευνώ-Καινοτομώ και άλλες δράσεις. Στη 2η τετραετία της Κυβέρνησης επισημαίνεται από πολλούς μια ανάσχεση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας καθώς και αρρυθμίες που μερικές εξ αυτών καταγράφονται στο άρθρο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ με αποκορύφωμα το πρόγραμμα «Trust your stars» από το Υπουργείο Παιδείας με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης – εφόσον τεκμηριώνονται οι σχετικές καταγγελίες, ως διαφαίνεται. Παρατηρείται έλλειψη μακροχρόνιας στρατηγικής η οποία, σύμφωνα και με τις παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (European Semester 2025), πηγάζει από τον πολυκερματισμό-πολυδιάσπαση της πολιτικής Έρευνας και Καινοτομίας ανάμεσα σε πολλά υπουργεία που δεν έχουν πάντα άμεση και τακτική συνεργασία και σύμπλευση. Αυτό περιλαμβάνει τα υπουργεία: Ανάπτυξης και Παιδείας (πρωτίστως), Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Αγροτικής Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και εσχάτως του ΥΠΕΘΑ λόγω ΕΛΚΑΚ (δευτερευόντως) Τα υπουργεία διαθέτουν πλήθος Γενικών Γραμματειών (ΓΓΕΚ. ΓΓΒ, ΓΓΨΠ κα) και ασύνδετων μέχρι σήμερα εποπτευόμενων φορέων π.χ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΉΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ, ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ, Elevate Greece, ΚΈΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ κλπ. οι οποίοι δεν λειτουργούν κάτω από ένα ενιαίο Όραμα και Στρατηγική για τον κρίσιμο αυτό τομέα. Στις παράλληλες δράσεις όλων αυτών των υπουργείων έρχεται να συμβάλει καθοριστικά το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) το οποίο διαχειρίζεται τους πόρους: του ΕΣΠΑ, του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) τον Τακτικό Προϋπολογισμό για την λειτουργία των φορέων τυχόν Δάνεια από Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) Τα 1,2,3 συγκροτούν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Εν πολλοίς το ΥΘΕΘΟΟ βάζει την «τελική σφραγίδα» στο τι χρηματοδοτείται και τι όχι! Ειδικά στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ το ΥΠΕΘΟΟ διαχειρίζεται και συντονίζει την Εθνική Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης (Smart Specilisation Strategy) η οποία άπτεται της Εφαρμοσμένης Έρευνας για projects που συγχρηματοδοτούνται από κοινοτικούς πόρους κατά 80% και 20% από εθνικούς πόρους. Επίσης το ΥΠΕΘΟΟ αποτελεί το Εθνικό Σημείο Επαφής για την νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τις Στρατηγικές Τεχνολογίες (S.T.E.P.) με στόχο να “ευθυγραμμίσει” σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους κεντρικά διαχειριζόμενους πχ HORIZON, INNOVATION FUND, DIGITAL EUROPE, EUROPEAN DEFENSE FUND, EU4HEALTH) μαζί με συγχρηματοδοτούμενους πόρους (ήτοι ΕΣΠΑ), με απώτερο σκοπό τη μεγιστοποίηση των συνεργειών των ευρωπαϊκών πόρων. Σε εθνικό επίπεδο όλα αυτά εντάσσονται κάτω από την ομπρέλα χρηματοδότησης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) υπό το ΥΠΕΘΟΟ. Να σημειωθεί ότι το ΠΔΕ αυξάνεται συν το χρόνω και εκτελείται κανονικά. Το μεγαλύτερο μέρος του αποτελείται από τους πόρους του ΕΣΠΑ, γεγονός που αναδεικνύει και τη σημασία των ευρωπαϊκών πόρων. Ιδανικά η Πολιτεία πρέπει να διασφαλίσει περισσότερους εθνικούς πόρους για Ε & Α. Να μπορεί να τρέχει και δικά της προγράμματα Ε&Α. Πέρα από το ΕΣΠΑ!! Για την Έρευνα και Τεχνολογία προβλέπονται ετησίως πόροι από τον Τακτικό Προϋπολογισμό που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Κέντρων και λοιπών Φορέων -αλλά όχι στο 100%. Η διεκδίκηση πόρων από προγράμματα του ΕΣΠΑ και του Horizon συμβάλλουν σημαντικά στη συνολική χρηματοδότηση και βιωσιμότητα των ΑΕΙ και των Ερευνητικών Κέντρων. Είναι για αυτά μονόδρομος. Για την υποστήριξη της Βασικής Έρευνας το 2018 συγκροτήθηκε το ΕΛΙΔΕΚ. Χρηματοδοτεί την Θεμελιώδη (Βασική/Blue Sky) Έρευνα χωρίς θεματικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς (εν αντιθέσει με το ΕΣΠΑ που δίνει έμφαση στην Περιφερειακή Ανάπτυξη–> περισσότεροι πόροι εκτός Αττικής). Το ΕΛΙΔΕΚ λαμβάνει πόρους από το ΠΔΕ και δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Η προέκταση της Βασικής Έρευνας είναι η Εφαρμοσμένη Έρευνα που χρηματοδοτείται με πόρους από το ΕΣΠΑ αλλά και από το ΠΔΕ μέσω των φοροαπαλλαγών επιχειρήσεων για Ε&Α. Κάθε σοβαρή χώρα χρηματοδοτεί επαρκώς τη Βασική Έρευνα, αλλά και την Βιομηχανική Έρευνα και την Πειραματική Ανάπτυξη, κυρίως μέσω φορολογικών κινήτρων. Σύμφωνα με το EARTO, στη Βασική Έρευνα επενδύεται το 0,545% του ΑΕΠ της Ελλάδαςα, ποσοστό συγκρίσιμο με άλλες χώρες. Για να παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα πρέπει να συνεχιστεί η χρηματοδότηση του ΕΛΙΔΕΚ για την οποία σύμφωνα με το άρθρο της εφημερίδας τίθεται εν αμφιβόλω. Εκεί που σίγουρα υστερεί η Ελλάδα είναι στην Εφαρμοσμένη Έρευνα (Βιομηχανική Έρευνα και Πειραματική Ανάπτυξη). Δηλαδή το 1,49% δαπανών Ε&Α για να φτάσει στο 3% του ΑΕΠ που είναι ο Ευρωπαϊκός Στόχος, θα πρέπει να συμμετέχουν οι επιχειρήσεις της χώρας κατά 60%. (60% x 3% = 1,8%) Συνοπτικές προτάσεις Τι μπορεί να γίνει για να πάει η χώρα παρακάτω; Το παραγωγικό μοντέλο της χώρας αλλάζει κυρίως μέσα από την Έρευνα, την Καινοτομία και την Εξωστρέφεια. Όμως δεν μπορεί να έχεις σοβαρή Εθνική Στρατηγική όταν παρατείνεται η πολυδιάσπαση φορέων και αρμοδιοτήτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το επισημαίνει κάθε χρόνο στην ετήσια έκθεση (European Semester/Ευρωπαϊκό Εξάμηνο). Ο Ενιαίος Χώρος Έρευνας απαιτεί διακριτό Υπουργείο Έρευνας και Καινοτομίας. ΑΕΙ, Ερευνητικά Κέντρα, ΕΚΤ, ΕΛΓΟ, ΚΑΠΕ, ΟΒΙ, ΓΓΕΚ, ΕΛΙΔΕΚ, Elevate Greece, όλοι κάτω από το νέο υπουργείο που θα συνεργάζεται με το ΥΠΕΘΟΟ καθώς έχει την χρηματοδότηση αλλά και την διαχείριση της Εθνικής Στρατηγικής για την Έξυπνη Εξειδίκευση – λόγω ΕΣΠΑ. Αλλιώς δεν μπορεί να υπάρχει κεντρικό όραμα και συντονισμός. Μόνο έτσι θα είναι εφικτή η Εθνική Στρατηγική... Read More

Απόψεις

KAINOTOMIA, ΕΡΕΥΝΑ, Μιχάλης Δρίτσας